نگاهی به نظرسنجی های صداوسیما

به گزارش آتیه آنلاین، در طی سال‌های اخیر شاهد سیر نزولی کیفیت سریال‌سازی در تلویزیون هستیم، اگرچه در دهه ۶۰ سریال‌سازی با امکانات کمتری صورت می‌گرفت، اما آثار فاخر زیادی از آن دهه در خاطرات و قلب مردم باقی مانده است. تلویزیون در گذشته در ساخت سریال‌ها به قدری قوی بود، که بیننده برای دیدن قسمت بعدی سریال لحظه‌شماری می کرد اما حالا چند سالی می شود که تلویزیون با ریزش مخاطب زیادی مواجه است و دست کم طی چند سال اخیر، سطرهای فراوان از کم کاری، نازل بودن محتوا، ناشی‌گری و فقدان خلاقیت را پیش چشم مان زنده می کند. اگرچه این سال‌ها خیلی‌ها از نبود بیننده‌های تلویزیون و کاهش آمار مخاطبان گفته‌اند اما تلویزیون همچنان اصرار بر پرمخاطبی خود دارد و رییس مرکز تحقیقات صداوسیما اعلام کرده است که  حدود ۸۰ درصد مردم در ایام نوروز، مخاطب برنامه‌های این رسانه بوده‌اند. طلوعی سپس با دسته‌بندی برنامه‌های مختلف نوروزی، نتایج نظرسنجی برنامه‌های رسانه ملی را اینگونه تشریح کرد که در ایام نوروز امسال، هفته اول ۸۲.۶ درصد مردم برنامه‌های رسانه ملی را دیدند. در هفته دوم میزان مخاطبان به ۷۶.۸ درصد رسید که به این ترتیب میزان بیننده هفته اول و دوم نزدیک ۸۰درصد و مدت‌زمان تماشای برنامه برای هر فرد ۲ساعت‌و۴۶دقیقه بوده است. اما واقعا  این نوع نظرسنجی‌ها درست و دقیق و قابل استناد هستند؟ علی طلوعی، رئیس مرکز تحقیقات صدا و سیما درباره نظرسنجی‌هایی که این بخش از سازمان انجام می‌دهد، توضیح داده: «سال گذشته در شرایط کرونا، نظرسنجی را به‌صورت تلفنی انجام دادیم، چون امکان نظرسنجی حضوری فراهم نبود. درنظرسنجی تلفنی هم معمولا با توجه به فرهنگ جامعه ما و ذائقه پاسخگویی، در برخی موضوعات، بیش‌برآوردی و در موضوعات حساس، با کم‌برآوردی مواجهیم و این روند کار نظرسنجی را سخت کرد و امسال ۲ مرحله نظرسنجی در هفته اول و هفته دوم نوروز انجام دادیم. پرسشگران در تهران و ۳۱مرکز استانی با حضور در منازل آمار دقیق و مستندی جمع‌آوری کردند که بخشی از این آمار در هفته اول فروردین از طریق اداره کل روابط‌عمومی رسانه ملی منتشر شد.» سال گذشته نیز رسانه ملی و واحد افکارسنجی و روابط عمومی سازمان صداوسیما در جدیدترین آمار رسمی، میزان مخاطب‌شان را حدود ۸۲درصد اعلام کرده‌اند و اعتقاد دارند از جمعیت حدود ۸۵میلیون نفری ایران چیزی حدود ۶۵میلیون نفر بیننده تلویزیون هستند و بیش از ۵۰ میلیون نفر یکی از برنامه‌های رسانه ملی را به طور مداوم پیگیری می‌کنند. تلویزیون به طور حتم تماشاگران خود را هم به‌صورت ثابت و هم مقطعی به‌خصوص در شهرها و روستاها تلویزیون داشته و دارد و البته این رسانه همواره توانسته در اعیاد و تعطیلات تعداد بیننده حداقلی را برای سریال و فیلم‌هایش جلب کند اما اینکه قواعد این نظرسنجی‌ها به چه صورت است و مبنای آن چیست را هیچ‌کس نمی‌داند. شاید یکی از دلایلی که این آمارها را دور از واقعیت جلوه می دهد، عدم انتشار مستندات و جزئیات روش جمع‌آوری و تنظیم آمارهای مرکز افکارسنجی صداوسیما برای افکارعمومی است. به نظر می رسد مسئولان صدا و سیما از چند برنامه پُرمخاطب به این نتیجه می‌رسند که کلیت برنامه‌های این سازمان جذاب و مورد اعتماد مردم است و به این اشاره نمی‌کنند به غیر از این چند برنامه پرهوادار اکثر قریب به اتفاق برنامه‌های دیگر این سازمان مخاطب چندانی ندارد. در واقع تا وقتی استاندارهای حرفه‌ای رسانه ای در صداو سیما رعایت نشود و رضایت عموم مردم هدف تصمیم گیرندگان اصلی سازمان نباشد طبیعی است که مردم از تلویزیون دور و دورتر می شوند و بودجه این نهاد هدر می رود.