امضا بر تجدید بحران

به گزارش آتیه‌آنلاین، پس از آخرین دور از مذاکرات دوجانبه میان هیات آمریکایی و نمایندگان عراق، نخست‌وزیر این کشور اعلام کرد، نتایج دور سوم گفت‌وگوی راهبردی با آمریکا، دروازه بازگشت عراق به روال عادی قلمداد می‌شود. خبرگزاری العراقیه با اشاره به محتوای جلسات و آنچه در اختیار رسانه‌های عراقی قرار گرفته اذعان داشت: «مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق در صفحه کاربری خود در توییتر اعلام کرده که نتایج دور سوم گفت‌وگوهای راهبردی با ایالات متحده، دروازه‌ای برای بازگرداندن روال عادی به عراق و آنچه بغداد مستحق آن است، قلمداد می‌شود و این دستاورد و موفقیت خوبی است که باید به ملت دوستدار صلح خود آن را تبریک بگوییم». نخست وزیر عراق در ادامه اظهارات خودش اعلام کرده که رایزنی، راه و روشی منطقی و درست برای حل بحران‌ها است و ملت ما شایستگی آن را دارند که در صلح، امنیت و شکوفایی و نه درگیری‌ها، جنگ‌ها و سلاح بی‌ضابطه و ماجراجویی‌ها زندگی کنند. این در حالی است که آخرین دور از مذاکرات بغداد واکنش‌های مختلفی را از سوی رسانه‌ها و تحلیلگران مسائل عراق و آمریکا به دنبال داشت که در این بین رسانه‌های روسیه با توجه بیشتری به تحلیل موضوع گفتگوهای راهبردی در عراق پرداختند. اتفاقی نیافتاده!؟ در همین راستا خبرگزاری اسپوتنیک روسیه با اشاره به اظهارات جان کربی، سخنگوی پنتاگون نوشت: «کربی در جمع خبرنگاران در یک نشست هفتگی تحولات اخیر در رابطه با استقرار دوباره نیروهای آمریکایی در عراق را کم ‌اهمیت جلوه داد و گفته است: این مسئله نه تنها چیز جدیدی نیست، بلکه مذاکرات راهبردی میان بغداد - واشنگتن از سابقه بیش از یک دهه برخوردار است. یکی از مواردی که آنها روی آن توافق داشتند، ادامه مذاکرات فنی درباره استقرار دوباره به صورت بالقوه است، بنابراین این می‌تواند موضوع جدیدی در سند مذکور باشد اما ایده استقرار دوباره نظامیان آمریکایی در عراق، چیز جدیدی نیست؛ چراکه ما همواره می‌دانستیم که قرار است در نهایت استقرار دوباره نیروها در عراق را داشته باشیم». همچنین در گزارش اسپوتنیک آمده است، ظاهراً دولت‌های آمریکا و عراق روی خروج تدریجی نیروهای ائتلاف خارجی از این کشور خاورمیانه توافق کرده‌اند. دور سوم مذاکرات استراتژیک آمریکا – عراق روز چهارشنبه با هدف شفاف‌سازی درباره وضعیت نیروهای ائتلاف بین‌المللی ضد تروریسم به رهبری واشنگتن در عراق برگزار شد و دو نشست قبلی در ژوئن و اوت سال گذشته برگزار شده بود. پس از پایان نشست در بغداد مشاور امنیت ملی نخست‌وزیر عراق در سخنانی تاکید کرد: طرفین توافق دارند که هیچگونه پایگاه نظامی خارجی در این کشور وجود نداشته باشد. علاوه بر این هیأت‌های مذکور تصمیم گرفتند که نبرد علیه داعش می‌تواند منحصراً از سوی نیروهای عراقی صورت پذیرد. از سوی دیگر شبکه تلویزیونی الجزیره نیز گزارش داد: «آمریکا و عراق در پایان دور سوم گفت‌وگوهای راهبردی بین دو کشور در بیانیه‌ای مشترک بر تصمیم خود برای ادامه هماهنگی و همکاری امنیتی دوجانبه تاکید کردند». الجزیره افزود: دو کشور اعلام کردند ماموریت نیروهای آمریکایی و نیروهای ائتلاف در حال حاضر به یک نمایندگی که بر آموزش و مشورت متمرکز بوده، منتقل شده است. علاوه بر این بغداد و واشنگتن طی بیانیه‌ای اعلام کردند که دولت عراق بر پایبندی خود به حفاظت از کارکنان نیروهای ائتلاف و مراکز دیپلماتیک تاکید می‌کند. در این میان وزارت امور خارجه آمریکا نیز با ادعای اینکه این کشور بر احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی عراق تاکید می‌کند، افزود: «در نشست گفت‌وگوی راهبردی این کشور با عراق به امنیت پایدار، مبارزه با تروریسم، اقتصاد، انرژی و مسائل سیاسی پرداخته شده است». همچنین وزارت دفاع آمریکا با اتخاذ مواضعی در خصوص گفت‌وگوهای بغداد اعلام کرد که تفاهمی وجود دارد مبنی بر اینکه ماموریت نظامی این کشور در عراق، همیشگی نباشد. چالش همچنان باقیست این در حالی است که در اوایل سال ۲۰۲۰، پارلمان عراق به خاتمه حضور تمام نیروهای خارجی در این کشور رأی مثبت داد. براساس اعلام مصطفی الکاظمی نخست‌وزیر عراق، پتانسیل سرویس‌های امنیت ملی به طور چشمگیری افزایش یافته و به زودی این کشور را قادر می‌سازد تا از حضور نیروهای خارجی خودداری کند. نکته اینجاست که آمریکا در حال حاضر ۲۵۰۰ نیرو در عراق دارد و این کمترین میزان به ثبت رسیده است! موضوع ادامه استقرار و خروج نیروهای نظامی خارجی در عراق در شرایطی به کانون توجه رسانه‌های داخلی و خارجی در این کشور تبدیل شده که احمد الصحاف، سخنگوی وزارت خارجه عراق با صدور بیانیه‌ای اعلام کرده که نیروهای خارجی در چارچوب جدول زمانی مشخص در خارج از عراق مستقر خواهند شد و نیروهای خارجی باقیمانده در داخل پایگاه‌های عراق مستقر می‌شوند سخنگوی وزارت خارجه عراق همچنین تصریح کرد که بغداد و واشنگتن بر سر عدم حضور نیروی نظامی در جغرافیای عراق به اتفاق نظر رسیدند. در همین راستا یحیی رسول، سخنگوی فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق، از تشکیل کمیته فنی با طرف آمریکایی برای اجرای نتایج رایزنی راهبردی در دو زمینه امنیتی‌ و نظامی خبر داد. یحیی رسول در صفحه کاربری خود در توییتر نوشت: «در سایه توافقات حاصله در دور سوم گفت‌وگوهای راهبردی بین عراق و آمریکا، مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق دستور تشکیل یک کمیته‌ فنی به ریاست رئیس ستاد ارتش این کشور برای برگزاری مذاکرات فنی با طرف آمریکایی را صادر کرد». وی همچنین گفت که هدف از تشکیل این کمیته، تعیین سازوکارها و جدول زمانی مربوط به نتایجِ بخش‌های امنیتی و نظامی این گفت‌وگوهای راهبردی است. در آخر باید خاطرنشان کرد که عراق روزهای پر التهابی را طی می‌کند و انتخابات آینده در این کشور به تنهایی میتواند سرنوشت سیاست داخلی و مناسبات خارجی دولت بغداد را تحت شعاع قرار دهد. در چنین شرایطی تنش مربوط به چالش نیروهای مقاومت و نظامیان آمریکا از یک سو و همچنین اجرای مصوبه پارلمان عراق از سوی دیگر، به عنوان شاخصی تعیین کننده در رخدادهای مهم و جاری این کشور مورد توجه است. مسئله‌ای که با توافق حاصل شده میان بغداد - واشنگتن ابعاد جدیدی پیدا کرده است. در همین راستا برخی کارشناسان مسائل عراق بر این باورند که توافق حاصل شده در دور آخر گفت‌وگوهای راهبردی میان عراق و ایالات متحده این امکان را فراهم کرده است تا مصوبه خروج نیروهای آمریکایی را تحت شعاع قرار دهد و واشنگتن بتواند از خروج کلیه نیروهای خود از عراق جلوگیری کند. موضوعی که تحلیل‌های مختلفی را به دنبال داشته و نه تنها آینده این مساله را در هاله‌ای از ابهام فرو برده، بلکه نوید تجدید بحران در عراق را می‌دهد.   گزارش : اردشیر حبیبی