درحالیکه دولتهای سراسر جهان به دنبال راههایی برای معکوس کردن روند کاهشی نرخ باروری هستند، مطالعات جدید آمریکایی نشان میدهد که آنها یک عامل کلیدی را نادیده گرفتهاند: گوشی هوشمند.
گزارشی که روز دوشنبه توسط دفتر ملی تحقیقات اقتصادی آمریکا منتشر شد، با عنوان « آیا آیفون بارداری را کنترل میکند؟» به بررسی دلایل کاهش ۲۲ درصدی نرخ باروری در آمریکا از سال ۲۰۰۷ پرداخته است.
کارشناسان در ابتدا این کاهش را به رکود سال ۲۰۰۸ نسبت دادند. در آن زمان سیستم مالی جهانی در آستانه فروپاشی قرار گرفت و میلیونها نفر را با مشکلات مالی مواجه کرد. با این همه زمانی که اقتصاد بهبود یافت، باروری هرگز به سطح قبل بازنگشت.
دلایل دیگری مانند افزایش استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری، افزایش تحصیلات زنان و افزایش هزینههای مسکن و مراقبت از کودک نیز مطرح شده است. با این حال، هیچ علت روشنی برای این کاهش ثابت نشده بود.
«کیتلین مایرز»، اقتصاددان کالج میدلبری و «ازکیل هوپر»، دانشجوی او، فرضیهای را آزمایش کردند که بر اساس آن گوشیهای هوشمند (که با ظهور اولین آیفون در سال ۲۰۰۷ وارد بازار شدند) ممکن است در این کاهش نقش داشته باشند.
تا سال ۲۰۱۱، آیفون تنها از طریق یک اپراتور تلفن همراه آمریکایی به نام «ایتیاندتی» (AT&T) عرضه میشد. بنابراین محققان شهرستانهایی را که پوشش نزدیک به کامل این اپراتور را داشتند، با شهرستانهایی که پوشش اندکی داشتند یا اصلا پوشش نداشتند مقایسه کردند.
آنها دریافتند که دسترسی به آیفون با کاهش باروری در سنین ۱۵ تا ۱۹ سال به میزان ۴.۵ تا ۸.۰ درصد و در سنین ۲۰ تا ۲۴ سال به میزان ۳.۲ تا ۶.۶ درصد مرتبط بوده است. در میان زنان مسنتر هم کاهشهایی مشاهده شد که هرچند با شدت کمتر، اما از نظر آماری معنادار بود.
محققان تاکید میکنند که آیفون «تنها علت» این کاهش نیست، اما معرفی گوشی هوشمند «نقش قابلتوجهی در کاهش باروری در آمریکا پس از سال ۲۰۰۷ ایفا کرده است». دلیل اصلی این است که گوشی هوشمند رفتار مردم را تغییر داده و ارتباطات رو در رو را کاهش داده است.
آنها نتیجه گرفتند: «با گسترش گوشیهای هوشمند، زمان صرفشده با نزدیکان به صورت حضوری و روابط جنسی به شدت کاهش یافت، در حالی که مصرف پورنوگرافی افزایش پیدا کرد؛ پورنوگرافی احتمالا جایگزینی برای رابطه با شریک جنسی است.»
مطالعه دیگری که در ماه می توسط اقتصاددانان دانشگاه سینسیناتی منتشر شد، شواهدی از روندهای مشابه در مقیاس جهانی را از سال ۲۰۰۷ پیدا کرد.
آنها دادههای بانک جهانی را در مورد نفوذ گوشی هوشمند و نرخ باروری نوجوانان در ۱۲۸ کشور تحلیل کردند. نتیجه نشان داد که کاهش نرخ باروری پس از دسترسی گسترده به گوشیهای هوشمند شتاب گرفته است. این پدیده در کشورهایی با «محیطهای بهداشتی، رفاهی، اقتصادی و فرهنگی کاملا متفاوت» مشاهده شده است.
به گفته آنها، این موضوع به یک «شوک فناوری جهانی مشترک» اشاره دارد.
برخی از دانشگاهیان همچنان در این باره تردید دارند. برای مثال، نرخ زادوولد نوجوانان در آمریکا از اوایل دهه ۱۹۹۰، یعنی مدتها پیش از ظهور گوشی هوشمند، در حال کاهش بوده است.
هیچ یک از این دو مطالعه به این موضوع نپرداخته است که دولتها چگونه میتوانند از یافتههای آنها استفاده کنند.
کشورهای ثروتمند و فقیر هر دو با کاهش نرخ باروری دست و پنجه نرم میکنند. این روند منجر به پیر شدن جوامع و کاهش نیروی کار میشود و فشار بر سیستمهای تامین اجتماعی را افزایش میدهد؛ اتفاقی که به طور بالقوه رشد اقتصادی و بهرهوری را کاهش میدهد.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا اعلام کرد که نرخ باروری در ایالات متحده به پایینترین سطح تاریخ خود رسیده است. در همین حال، اقتصادهای بزرگ آسیا نیز با چشمانداز کاهش جمعیت در سالهای آینده روبرو هستند.
