سرم نمکی جزو سه داروی پرهزینه کشور

مصرف صحیح دارو و با دوز مناسب از چالش های نظام سلامت و بازار داروی ایران است. براساس اعلام سازمان غذا و دارو یک‌چهارم داروهای خریداری‌شده توسط خانوارها، پیش از مصرف به دلیل گذشت تاریخ انقضا غیرقابل مصرف می‌شوند. به همین دلیل تاکید بر تجویز و مصرف به اندازه دارو در دستور کار این سازمان قرار دارد. 

نازیلا یوسفی، مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو، گفت: هر تزریق سرم می‌تواند با خطراتی مانند عفونت محل تزریق، تشکیل آبسه و واکنش‌های حساسیتی همراه باشد و در مواردی که سرم‌های حاوی سدیم با حجم زیاد و بدون اندیکاسیون صحیح تجویز شود، امکان افت سدیم خون و بروز عوارض جدی مانند تشنج و ادم مغزی وجود دارد. 

او با تأکید بر اینکه این عوارض در کودکان خطرناک‌تر است، ادامه داد: مصرف ماهیانه ۲۳ میلیون واحد سرم در کشور و قرار گرفتن سرم نمکی در زمره سه داروی پرهزینه، زنگ خطری برای لزوم تجویز منطقی و مبتنی بر شواهد این فرآورده سلامت است.

یوسفی با انتقاد از باور غلط رایج در جامعه نسبت به سرم توضیح داد: در ذهن برخی از مردم، سرم تبدیل به راهکاری برای رفع ضعف عمومی و بی‌حالی شده است، در حالی که شواهد علمی چنین خاصیتی را برای آن تأیید نمی‌کند. بهترین و ایمن‌ترین روش تأمین مایعات بدن، نوشیدن آب و مایعات مناسب است و توصیه می‌شود به جای تحمل درد تزریق و پرداخت هزینه اضافی، منابع مالی خود را صرف تهیه آب‌میوه‌های طبیعی و نوشیدنی‌های گرم در دوران سرماخوردگی کنید.

مدیرکل دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت با هشدار درباره نقش برخی مراکز درمانی در تداوم این باور نادرست گفت: متأسفانه برخی مراکز با انگیزه جلب رضایت فوری یا منافع اقتصادی، به تداوم این باور نادرست دامن می‌زنند.

او اعتماد به پزشک معالج را ضرورتی برای بیماران دانست: تشخیص بیماری و انتخاب مسیر درمان باید بر عهده پزشک معالج باشد و در بیماران سرپایی که نیاز به بستری ندارند، تجویز منطقی معمولاً بر استراحت و مصرف کافی مایعات استوار است و نیازی به مداخلات تزریقی وجود ندارد.

این مسئول از شهروندان خواست زمانی که پزشک معالج تزریق سرم را ضروری نمی‌داند، این تصمیم را بپذیرند: چنین رویکردی نه‌تنها از تحمیل هزینه‌های غیرضروری جلوگیری می‌کند، بلکه با پرهیز از مصرف بی‌رویه، ذخایر دارویی کشور را برای بیماران نیازمند حفظ می‌کند و فرهنگ‌سازی برای اصلاح باورهای غلط و ترویج مصرف منطقی فرآورده‌های سلامت، نیازمند مشارکت همگانی است.