با اعلام افزایش حقوق سال ۱۴۰۵ به میزان ۶۰ درصد، یکی از پرسشهای مهم کارگران بهویژه دریافتکنندگان حداقل حقوق، این است که بیمه بیکاری چه میزان افزایش خواهد یافت؟ بهموجب ماده ۷ قانون بیمه بیکاری و براساس قانون کار، مقرری این بیمه برابر با ۵۵ درصد حقوق پایه اداره کار است و اگر افزایش حقوق سالانه از ۵۵ درصد بیشتر باشد، این افزایش حقوق سالانه به بیمه بیکاری هم تعلق میگیرد.
با ابلاغ بخشنامه مزدی سال ۱۴۰۵ و تعیین ارقام جدید توسط شورای عالی کار، جزئیات دریافتیها، مزایای رفاهی و حق ماموریت کارگران وارد فاز اجرایی شده است. در شرایط تورمی فعلی، شفافسازی نحوه محاسبه حقوق ساعتی برای اقشار مختلف کارگری با سوابق گوناگون، اهمیت مضاعفی یافته است. در همین راستا، محمدرضا فرزعلیان (فعال کارگری)، به تشریح ابعاد مختلف این مصوبه و پاسخ به ابهامات پیرامون بیمه بیکاری و مزایای جانبی پرداخته است
جزئیات پایه مزدی و مزایای رفاهی
محمدرضا فرزعلیان در خصوص دستمزد یک ساعت کار در سال ۱۴۰۵ گفت: «حداقل دستمزد ساعتی ۱۴۰۵ کارگران بدون سابقه، طبق مصوبه شورای عالی کار، مبلغ ۷۵۶,۰۵۰ ریال تعیین شده است. این مبلغ بهعنوان پایه حقوق ساعتی برای ماههای ۳۰ و ۳۱ روزه محاسبه میشود و با مزایا و سابقه کار افزایش مییابد.»
او در ادامه درباره جزئیات حقوق پایه و مزایا افزود: «طبق جداول مصوب، حقوق پایه در سال ۱۴۰۵ ماهانه ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال است. این رقم حداقل حقوق کارگران بدون سابقه کار محسوب میشود. حقوق کارگران با سابقه کار دو سال و بیشتر از آن، به اندازه پایه سنوات بیشتر خواهد شد. البته علاوه بر حقوق پایه باید مزایای پایه مانند: حق مسکن ماهانه ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال، بن کارگری ۲۲,۰۰۰,۰۰۰ ریال و حق تاهل ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال نیز پرداخت شود.»
جدول تفکیکی دستمزد ساعتی برای گروههای مختلف
این فعال کارگری در این باره اظهار نظر کرد و ارقام ساعتی را برای گروههای مختلف، اینطور تفکیک کرد:
حقوق و مزایای ساعتی اداره کار ۱۴۰۵ برای کارگر مجرد بدون فرزند بدون سابقه ۹۹۲,۵۲۱ ریال (شامل حقوق، بن و مسکن) است. این رقم برای کارگر متاهل بدون فرزند و بدون سابقه ۱,۰۱۵,۲۵۹ ریال (شامل حقوق، بن، مسکن و حق تاهل) محاسبه میشود. حقوق و مزایای ساعتی برای کارگر متاهل بدون سابقه با یک فرزند ۱,۰۹۰,۸۶۴ ریال (شامل حقوق، بن، مسکن، تاهل و حق اولاد) است.
تکلیف بیمه بیکاری در سال ۱۴۰۵
فرزعلیان در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش حقوق ۱۴۰۵ شامل بیمه بیکاری هم میشود، تصریح کرد: «با اعلام افزایش حقوق سال ۱۴۰۵ به میزان ۶۰ درصد، یکی از پرسشهای مهم کارگران بهویژه دریافتکنندگان حداقل حقوق، این است که بیمه بیکاری چه میزان افزایش خواهد یافت. بهموجب ماده ۷ قانون بیمه بیکاری و براساس قانون کار، مقرری این بیمه برابر با ۵۵ درصد حقوق پایه اداره کار است و اگر افزایش حقوق سالانه از ۵۵ درصد بیشتر باشد، این افزایش حقوق سالانه به بیمه بیکاری هم تعلق میگیرد.»
وی در همین رابطه اضافه کرد: «به عبارتی اگر حقوق بیمه بیکاری در سال گذشته از حداقل حقوق امسال کمتر باشد، در سال جدید حداقل حقوق قانون کار پرداخت میشود. اما اگر حقوق بیمه بیکاری سال گذشته از حداقل حقوق سال جدید بیشتر باشد، افزایشی نیافته و همان حقوق سال گذشته پرداخت میشود.»
نحوه محاسبه حق ماموریت
این فعال کارگری در بخش دیگری از صحبتهای خود درباره نحوه محاسبه حق ماموریت در سال ۱۴۰۵ توضیح داد و گفت: «بر اساس ماده ۴۶ قانون کار، میزان فوقالعاده ماموریت نباید کمتر از مزد ثابت یا مزد مبنای روزانه کارگر باشد. به بیان دیگر، مبلغ حق ماموریت کارگران برای هر روز ماموریت معادل حداقل یک روز مزد ثابت کارگر است و پرداخت کمتر از این مقدار، تخلف محسوب میشود. در سال ۱۴۰۵ نیز ملاک محاسبه بهازای هر روز حضور در ماموریت، مبلغی معادل یک روز حقوق پایه است که کارگر آن را تحت عنوان حق ماموریت دریافت خواهد کرد. این مبلغ بسته به میزان دستمزد هر کارگر میتواند متفاوت باشد، اما هیچ کارفرمایی مجاز نیست مبلغی پایینتر از حداقل قانونی پرداخت کند.»
او با ذکر مثالی در این باره اظهار نظر کرد و افزود: «فرمول محاسبه مبلغ حق ماموریت برای کارگری که مزد او حداقل مزد قانون کار باشد، از ضرب تعداد روزهای ماموریت در حداقل مزد روزانه (که در سال جاری ۵,۵۴۱,۸۵۰ ریال است) به دست میآید. بهطور مثال، اگر کارگری در سال ۱۴۰۵ به مدت ۴ روز در ماموریت باشد، مبلغ حق ماموریت او حداقل معادل ۲۲,۱۶۷,۴۰۰ ریال خواهد بود.»
فرزعلیان در پایان خاطرنشان کرد: «نکته مهم این است که مبلغ فوق، حداقل قانونی است. در صورتی که مزد کارگر بیشتر از این مبلغ بوده و یا در قرارداد کار یا توافق میان کارگر و کارفرما رقم بیشتری بهعنوان مبلغ حق ماموریت ۱۴۰۵ تعیین شود، همان مبلغ توافقی ملاک عمل خواهد بود.»
