زودپز‌های برقی جایگزین چوب می‌شوند

سال‌هاست که جنگل‌های جمهوری دموکراتیک کنگو به‌ عنوان یکی از بزرگ‌ترین ذخایر جنگل‌های بارانی جهان با تهدید جدی جنگل‌زدایی روبه‌رو هستند. این تهدید نه‌تنها محیط زیست، بلکه معیشت مردم محلی و امنیت منطقه را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

یکی از عوامل اصلی این بحران، وابستگی میلیون‌ها خانوار به زغال چوب برای پخت‌وپز است؛ سوختی که بخش عمده آن به‌صورت غیرقانونی از جنگل‌ها، به‌ویژه اطراف پارک‌های ملی، استخراج می‌شود.

در همین راستا، دانشگاه آنتورپ بلژیک با همکاری نهادهای محلی، طرحی نوآورانه را برای کاهش فشار بر منابع طبیعی آغاز کرده است. بر اساس این برنامه، طی سه سال آینده ۵۰ هزار زودپز برقی در مناطق شرقی کنگو، به‌ویژه اطراف پارک ملی ویرونگا توزیع خواهد شد. هدف اصلی این طرح، کاهش وابستگی خانوارها به زغال چوب و جایگزینی آن با تجهیزات برقی کم‌مصرف است.

پیش از این، در قالب یک پروژه آزمایشی، زودپزهای برقی در اختیار حدود ۱۶۰۰ خانوار قرار گرفت. نتایج این طرح امیدبخش بود: بررسی‌ها نشان می‌دهد که حدود یک‌چهارم وعده‌های غذایی خانوارها با استفاده از این دستگاه‌ها تهیه شده و مصرف زغال چوب تا ۳۴ درصد کاهش یافته است.

این تغییر نه‌تنها به حفظ جنگل‌ها کمک کرده، بلکه باعث صرفه‌جویی اقتصادی نیز شده و هر خانوار به‌طور متوسط ماهانه چند دلار کمتر برای سوخت هزینه کرده است.

اهمیت این پروژه فراتر از مسائل زیست‌محیطی است. بخش قابل‌توجهی از زغال چوب مصرفی در این مناطق توسط گروه‌های مسلح تولید یا کنترل می‌شود و کاهش تقاضا می‌تواند به کاهش منابع مالی این گروه‌ها منجر شود. از سوی دیگر، حفاظت از زیستگاه‌های حساس، از جمله محل زندگی گوریل‌های کوهستانی، یکی از دستاوردهای بالقوه این طرح به شمار می‌رود.

ساخت یک نیروگاه برق‌آبی جدید در منطقه نیز زمینه را برای استفاده گسترده‌تر از وسایل برقی فراهم کرده است. کارشناسان معتقدند اگر این مدل در مقیاس وسیع‌تری اجرا شود، می‌تواند به الگویی مؤثر برای پیوند میان توسعه، رفاه اجتماعی و حفاظت از محیط زیست در آفریقا تبدیل شود.