هشدار یک عضو شورای شهر تهران: درختانی که شبانه ناپدید می‌شوند

کیفیت هوای تهران دوباره در مرز هشدار است. هنوز پاییز تمام‌قد از راه نرسیده، بوی دود و گردوغبار از خیابان‌های شهر بالا می‌رود. در چنین فضایی، ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران، در جلسه علنی شورا هشدار داد: در آستانه ورود به فصل آلودگی هوا هستیم و هنوز دو وظیفه‌ اصلی شهرداری روی زمین مانده است: نظافت شهر و حفاظت از درختان.

او یادآور شد که در هر دو حوزه، قوانین روشن‌اند اما اجرا سست است. بند دوم ماده ۵۵ قانون شهرداری، مسئولیت نگهداری معابر و انهار را بر دوش شهرداری گذاشته و ماده چهار آیین‌نامه فضای سبز، حفاظت و آبیاری درختان را وظیفه‌ی مستقیم مدیریت شهری دانسته است.

 اما به گفته‌ امانی، شیوه‌ فعلی نظافت شهر، پس از تمرکز پیمان‌ها در چند شرکت بزرگ، از کارایی افتاده و چهره‌ تهران را خاکستری‌تر کرده است.

به اعتقاد او مخازن زباله که روزی نشانه‌ای از نظم شهری بود، امروز به خار چشم شهروندان و استخوانی در گلوی مدیریت شهری تبدیل شده است. او از لزوم طرحی تازه برای پاکیزگی شهر گفت، اما هشدار اصلی‌اش نه درباره زباله، که درباره درختان بود درباره سایه‌هایی که ناگهان از میان می‌روند.

امانی توصیف کرد که چطور در اجرای طرح‌های عمرانی، ردیف درختان که سال‌ها منظره‌ خیابان بودند، شبانه جابه‌جا می‌شوند و صبح، جای‌شان تلی از خاک است. بعد از اعتراض مردم و رسانه‌ها می‌گویند این اقدام برای اجرای طرح عمرانی بوده، در حالی‌که بیشتر این درختان در حاشیه شهر کاشته می‌شوند و از دید مردم پنهان می‌مانند.

به گفته‌ او بیشتر درختان سوزن‌برگ و کاج پس از جابه‌جایی خشک می‌شوند و توان جان‌گرفتن دوباره را ندارند. این همان چیزی است که او آن را جابجایی اسمی، قطع واقعی می‌نامد. او از شهرداری خواست تا در روش‌های اجرایی خود بازنگری کند و روند تصمیم‌گیری درباره طرح‌هایی که به قطع یا انتقال درختان منجر می‌شوند را شفاف سازد.

امانی در ادامه به بخش حقوقی ماجرا پرداخت. طبق قانون، قطع درخت فقط در موارد خاصی مجاز است؛ درخت بیمار یا در خطر سقوط، یا درختی که مانع طرح عمرانی است. حتی در این موارد هم، صدور مجوز بر عهده کمیسیون ماده ۷ است و جابه‌جایی باید در فصل مناسب و زیر نظر شهرداری انجام شود. اما او گفت: واقعیت میدانی با این نص قانونی فاصله دارد.

در هفته‌های گذشته، حصارکشی‌های بدون اطلاع در بوستان‌های تهران هم مورد انتقاد اعضای شورا بوده است. امانی با اشاره به این مسئله گفت: بارها شاهد بوده‌ایم که بدون اطلاع‌رسانی عمومی، بخش‌هایی از فضای سبز محصور می‌شود و حتی اعضای کمیسیون ماده ۷ از جزئیات مطلع نیستند. باید در صدور مجوزها دقت بیشتری شود.

او از مدیرعامل جدید سازمان بوستان‌ها خواست  در نخستین فرصت برنامه‌های خود را به شورا ارائه کند و تاکید کرد که اگر ببینم اصول فنی و علمی رعایت نمی‌شود، دوباره بلندگو را روشن می‌کنم و بی‌پروا تخلف را اعلام خواهم کرد.

تهران در سال‌های اخیر درگیر پروژه‌هایی بوده که اغلب با شعار توسعه آغاز شده‌اند اما به قیمت از بین رفتن سایه‌های سبز شهر تمام شده‌اند.