تحول در تشخیص سرطان پستان با فناوری‌های نوین تصویربرداری

 بابک صالح‌پور، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس چهلمین کنگره رادیولوژی ایران، با اشاره به نقش حیاتی علم تصویربرداری در تشخیص و درمان سرطان پستان گفت: امروز می‌توانیم بدون نیاز به جراحی‌های غیرضروری، با استفاده از روش‌های پیشرفته تصویربرداری، نقشه دقیقی از محل ضایعه در اختیار پزشک قرار دهیم. همان‌گونه که سونوگرافی و ماموگرافی مسیر درمان را برای پزشکان روشن می‌سازند.

وی با بیان اینکه تشخیص زودهنگام، سلاح مؤثر در برابر سرطان پستان است افزود: بسیاری از تومور‌های پستان در مراحل اولیه بسیار کوچک هستند و هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند. در این مرحله، ماموگرافی نقشی کلیدی دارد و می‌تواند ذرات ریز کلسیم (میکروکلسیفیکاسیون‌ها) را که نشانه‌های اولیه سرطان هستند، سال‌ها پیش از آنکه توده قابل لمس شود، آشکار کند.

رئیس چهلمین کنگره رادیولوژی ایران با تأکید بر اهمیت غربالگری منظم خاطرنشان کرد: مطالعات نشان داده‌اند که ماموگرافی می‌تواند میزان مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. به همین دلیل، به همه زنان توصیه می‌شود با توجه به سن و عوامل خطر فردی، طبق نظر پزشک، انجام ماموگرافی را آغاز کنند.

صالح‌پور افزود: انجام ماموگرافی از سن ۴۰ سالگی برای تمام خانم‌ها توصیه می‌شود. در زنانی که سابقه خانوادگی یا زمینه ژنتیکی قوی ابتلا دارند، غربالگری حتی از سن ۳۰ سالگی می‌تواند ضروری باشد. در این گروه‌ها، استفاده از روش‌های پیشرفته‌تری مانند MRI در کنار ماموگرافی پیشنهاد می‌شود.

وی با اشاره به نقش ترکیبی روش‌های تصویربرداری در تشخیص دقیق گفت: سونوگرافی، ماموگرافی و MRI هر یک اطلاعات متفاوت و مکملی از بافت پستان ارائه می‌دهند و در کنار یکدیگر به پزشکان اجازه می‌دهند تا اندازه، شکل، موقعیت و ارتباط ضایعه با بافت‌های اطراف را با دقت بالا شناسایی کنند.

رئیس کنگره رادیولوژی ایران ادامه داد: پیش از آغاز درمان، مرحله‌بندی دقیق بیماری با استفاده از سی‌تی‌اسکن یا پت‌سی‌تی (PET/CT) انجام می‌شود تا میزان گسترش بیماری به غدد لنفاوی یا سایر نواحی بدن مشخص گردد. همچنین در طول درمان، تصویربرداری به پزشک کمک می‌کند تا اثربخشی شیمی‌درمانی را ارزیابی و مسیر درمان را اصلاح کند.

وی افزود: پس از پایان درمان نیز بررسی‌های تصویربرداری برای اطمینان از عدم عود بیماری ادامه می‌یابد. رادیولوژی در تمام مراحل، از تشخیص اولیه تا پیگیری درمان، نقشی غیرقابل انکار و حیاتی دارد.

صالح‌پور در پایان تصریح کرد: علم رادیولوژی امروز به یکی از ارکان اصلی و قابل اعتماد مدیریت سرطان پستان تبدیل شده است. این دانش نه‌تنها امکان تشخیص سریع‌تر و دقیق‌تر را فراهم کرده، بلکه در بهبود کیفیت درمان و افزایش طول عمر بیماران نقشی تعیین‌کننده دارد. زنان باید با آگاهی از اهمیت غربالگری و در مشورت با پزشک خود، زمان مناسب آغاز ماموگرافی را تعیین کنند؛ زیرا تشخیص زودهنگام، نجات‌بخش است.

گفتنی است چهلمین کنگره رادیولوژی ایران توسط انجمن رادیولوژی ایران، با حضور بیش از ۴۰۰ سخنران داخلی و خارجی، ۳۳ کارگاه تخصصی و ارائه ۱۱۹ مقاله علمی از ۲۹ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۴ در مرکز همایش‌های ایران‌مال تهران برگزار می‌شود. بیش از ۴ هزار نفر از متخصصان و اعضای جامعه رادیولوژی کشور در این رویداد علمی شرکت خواهند کرد.