علت مرگ: واژگونی اتوبوس

 به گزارش آتیه‌آنلاین، در آخرین مورد صبح هشتم مهر‌ماه جاری، اتوبوس حامل دانشجویان دانشکده پیراپزشکی سرخه با یک تریلی در محور سمنان- سرخه تصادف کرد. این تصادف منجر به جانباختن «نرگس فتحی‌نژاد؛ ۲۰‌ساله  و زینب شعنی؛  ۲۵ ساله» و مصدومیت  بیش از ۱۰ نفر شد.

تصادف مرگبار سرخه اولین‌بار نیست که برای دانشجویان رخ می‌دهد. تکرار حوادثی مثل تصادف اتوبوس دانشجویان و دانش‌آموزان در ایران، به دلایل مختلف و پیچیده‌ای برمی‌گردد که ترکیبی از عوامل انسانی، زیر ساختارهای ضعیف جاده‌ای، وضعیت نامناسب ناوگان حمل و نقل، نظارت ضعیف و عدم پاسخگویی و فرهنگ‌سازی ناکافی هستند؛ اتوبوس‌های غیراستاندارد، جاده‌های ناایمن و بی‌توجهی به قوانین رانندگی سالانه جان هزاران شهروند را در جاده‌ها می‌گیرد. هر‌چند تصادف در تمامی کشورها رخ می‌دهد، اما فهرست اتوبوس‌های مرگ در ایران طولانی است؛ از سقوط اتوبوس حامل دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف در مسیر بازگشت از مسابقات ریاضی از اهواز و مرگ ۶ نفر از نخبگان ریاضی در سال ۱۳۷۶، واژگونی اتوبوس حامل دانش‌آموزان راهیان نور، واژگونی اتوبوس دختران دانش‌آموز تیزهوش در کرمان و حالا هم تصادف اتوبوس حامل دانشجویان پیراپزشکی در سرخه .

در این حوادث، واژگونی اتوبوس دانش‌آموزان راهیان نور بیشترین کشته را داشته است؛ در پی واژگونی اتوبوس دانش‌آموزان راهیان نور ۲۶ دانش‌آموز دختر جان خود را از دست داده‌اند. حالا «اعتماد» به مهم‌ترین تصادفات مربوط به دانشجویان، دانش‌آموزان، سربازان و حتی خبرنگاران در سه دهه  اخیر پرداخته است. 

    صبح سه‌شنبه ۸ مهر‌ماه جاری اتوبوس حامل دانشجوی زن دانشکده پیراپزشکی با یک تریلی برخورد کرد. بر اثر این حادثه ۲ نفر جان باختند و بیش از 10 نفر مصدوم  شدند. 

   ساعت ۹ و ۳۰ دقیقه صبح جمعه ۱۹ بهمن‌ماه سال ۱۴۰۳ در محور دلیجان به اصفهان یک دستگاه اتوبوس حامل اعضای تیم واترپلوی دختران واژگون شد. این اتوبوس شامل ۲۶ نفر بود که ۱۴ نفر از آنها اعضای تیم واترپلو بودند. 

به گزارش اعتماد، محسن رضوانی، رییس فدراسیون ورزش‌های آبی در واکنش به این خبر گفت: «طبق پیگیری‌های انجام شده، اتوبوس در مسیر به یک چاله رسیده و از آنجایی که سرعت زیادی داشته، هنگام رد کردن چاله چپ شده است. این حادثه تلفات جانی داشته و باعث آسیب بسیاری از سرنشینان شده است. ۲ نفر از سرنشینان اتوبوس بر اثر این حادثه جان خود را از دست دادند. اعضای تیم واترپلو آذربایجان غربی هم آسیب‌های متفاوتی  را  متحمل  شدند.

 یکی از این ورزشکاران از ناحیه سر آسیب دیده که عکسبرداری لازم انجام شده است. مصدومیت یک نفر از ناحیه گردن بود و مابقی هم یا شکستگی دارند یا با مصدومیت‌های دیگری مواجه شده‌اند. در مجموع حال عمومی آنها خوب است و روند درمان بدون مشکل حاد و نگران‌کننده پیگیری شد. غیر از دو نفر که به بیمارستان تهران منتقل شدند، مابقی مرخص شدند.»

حوالی ساعت ١٨ و ۵۰ دقیقه روز پنجشنبه ۱۸ بهمن‌ماه سال ۱۴۰۳ یک دستگاه اتوبوس حامل دانش‌آموزان دختر در مسیر سیرچ - کرمان واژگون شد.

طبق گزارش‌های اولیه نقص فنی ترمز علت واژگونی اتوبوس حامل دانش‌آموزان مدرسه تیزهوشان فرزانگان اعلام شد.  در این حادثه ۶ نفر کشته و ۳۵ نفر  مصدوم  شدند.

   حوالی ساعت ١٢ و ۳۹ دقیقه اول دی‌ماه ۱۴۰۳ گزارشی مبنی بر سقوط یک دستگاه اتوبوس به داخل دره از مبدا خوزستان به کرمانشاه اعلام شد. محمد زارعی، پلیس راه استان لرستان در مورد این حادثه گفت: «اتوبوس حامل ۲۷ نفر از جمله ۲۵ سرباز نیروی انتظامی و ۲ نفر راننده و کمک راننده از اهواز به سمت کرمانشاه در حرکت بود که در نتیجه عدم رعایت سرعت مطمئنه و ناتوانی راننده در کنترل وسیله نقلیه، به سمت چپ منحرف شده و پس از برخورد با گاردریل، به عمق دره سقوط کرد.» در پی این حادثه سازمان وظیفه عمومی طی واکنشی اعلام کرد: «اتوبوس حامل تعدادی از مشمولان خدمت وظیفه عمومی در محور اندیمشک به پلدختر دچار حادثه شد که در پی آن ۷ نفر جان باختند.» همچنین طبق گزارش مدیرعامل هلال احمر استان لرستان ۱۷ نفر در این حادثه مصدوم شدند.

   اتوبوس خبرنگاران

عصر روز چهارشنبه، ۲ تیر‌ماه سال ۱۴۰۰، اتوبوس حامل خبرنگاران که برای تهیه گزارش از وضعیت دریاچه ارومیه به آن منطقه سفر می‌کردند در نزدیکی شهر نقده واژگون شد. مهشاد کریمی، خبرنگار حوزه محیط‌زیست خبرگزاری ایسنا و ریحانه یاسینی، خبرنگار ایرنا در این سانحه جان باختند. این سانحه چندین مصدوم نیز بر جای گذاشت. سفر خبرنگاران برای بازدید از پروژه‌های احیای دریاچه ارومیه با دعوت ستاد احیای دریاچه ارومیه انجام شده بود. این سانحه با مرگ دو خبرنگار جوان حوزه محیط‌زیست، واکنش‌های فراوانی را در شبکه‌های اجتماعی به ‌ویژه از سوی اهالی رسانه در پی داشته است. جواد حیدری، خبرنگار گفته بود: «اینقدر این اتوبوس بی‌کیفیت بوده که بچه‌ها شوخی ‌کرد‌ه‌ بودند که نکند ما را آوردند تا  بکشند!»

   ظهر روز ۴ دی‌ماه ۱۳۹۷ یک دستگاه اتوبوس دانشگاه علوم تحقیقات تهران در حال انتقال دانشجویان بود که بر اثر ترمز بریدن و برخورد شدید با پایه بتنی حاشیه جاده ۱۰ کشته و ۲۸ مصدوم برجای گذاشت. به گفته دانشجویانی که در این حادثه زنده ماندند؛ اتوبوس نزدیک ایستگاه کتابخانه دانشگاه بعد از عبور از دست‌اندازی سرعتش بالا رفته و  با عدم کارکرد درست ترمز، اتوبوس، دچار این تصادف شدید می‌شود. اتوبوس‌های حمل و نقل دانشجویان بعضا مستهلک هستند و ایمنی درستی ندارند. دانشجوی دیگری هم گفته بود که اتوبوس‌های این دانشگاه همگی مستهلک هستند و تعداد آنها کافی نیست و بیشتر از ظرفیت و حدود ۶۰ تا ۷۰ نفر دانشجو را سوار می‌کنند. در ابتدا مسوولان دانشگاه علت واژگونی اتوبوس را سکته راننده اعلام کردند که بلافاصله از سوی مسوولان اورژانس تهران و دانشجویان بازمانده از این حادثه رد شد.

   ساعت چهار صبح روز جمعه، ۱۰ شهریور ۱۳۹۶ اتوبوس حامل دختران دانش‌آموز راهنمایی و دبیرستانی در نزدیکی بخش جنت در شهرستان داراب در استان فارس واژگون شد که بر اثر این حادثه ۹ نفر کشته و ۳۴ نفر زخمی شدند. مجروحان این حادثه ۳۴ دختر دانش‌آموز بودند که به بیمارستان منتقل شدند حال ۱۳ نفر از آنان وخیم گزارش شده بود. این دانش‌آموزان عضو گروه فرزانگان تشکلات سازمان دانش‌آموزی دوره متوسطه اول و دوم؛ عازم شیراز بودند تا در اردوی قطبی ملی شرکت کنند. در این حادثه خانم مربی سرپرست اردو  و کمک‌راننده اتوبوس نیز جان خود را  از دست دادند.

   حادثه‌ای هم در ساعت ۱ و ۲۰ دقیقه بامداد چهارشنبه ۲ تیر‌ماه ۱۳۹۵ در محور نی‌ریز به فارس اتفاق افتاد. در این حادثه ۱۴ سرباز و ۶ راننده فوت شدند و ۶۰ نفر نیز مصدوم شدند. انحراف از جاده و ناتوانی راننده در کنترل وسیله نقلیه علت این حادثه گزارش شده است. منصور صفری یکی از فارغ‌التحصیلان دانشگاه صنعتی همدان نیز در این سانحه بود که در گذشت.

   در اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۵ یک اتوبوس حامل دانش‌آموزان استان چهارمحال و بختیاری در مسیر برگشت از مشهد واژگون شد و دو دانش‌آموز کشته شدند. اتوبوس حامل ۴۴ دانش‌آموز که از سمت مشهد به شهرکرد در حال عزیمت بود واژگون شد. طبق گزارش‌ها اتوبوس حامل این دانش‌آموزان از استان چهارمحال و بختیاری که در مسیر برگشت از مشهد بود واژگون و ۲ دانش‌آموز جان خود را از دست دادند و تعدادی مجروح و زخمی هم همراه داشت. این اردو توسط آموزشگاه دخترانه کوثر شهرکرد و با هماهنگی آموزش و پرورش ناحیه یک انجام شده بود و تمامی مقررات اردویی نیز انجام شده بود. اردوی دانش‌آموزان شهرکردی شنبه ۲۸ فروردین‌ماه از شهرکرد به سمت مشهد انجام شده بود و این حادثه هنگام بازگشت از مشهد به سمت شهرکرد اتفاق افتاد. بهروز امیدی، مدیرکل آموزش و پرورش استان چهارمحال و بختیاری در این خصوص گفته بود: «این اتوبوس حامل ۴۴ نفر از دانش‌آموزان بود که بر اثر خارج شدن اتوبوس از جاده واژگون شد و ۲ کشته و ۱۰ مصدوم برجای گذاشت. ۱۰ نفر از این دانش‌آموزان به بیمارستان نهم دی تربت‌حیدریه اعزام شدند.»

   راهیان نور

در مهر‌ماه سال ۱۳۹۱ در سانحه‌ای که برای یک اتوبوس موسوم به راهیان نور که عازم اردوی مناطق جنگی جنگ ایران و عراق بود ۲۶ دانش‌آموز دختر ساکن استان چهارمحال و بختیاری کشته شدند. سازمان پزشکی قانونی در این باره اعلام کرده بود: «بر اثر واژگونی یک دستگاه اتوبوس در محور ایذه شهرکرد، ۲۶ نفر از سرنشینان آن کشته و ۱۸ نفر زخمی شدند. مسافران این اتوبوس دانش‌آموزان دختر در مقطع دوم دبیرستان و اهل شهرستان بروجن بودند که در مسیر بازگشت از منطقه راهیان نور دچار حادثه شدند.»همچنین مدیرکل مدیریت بحران استانداری خوزستان هم گفت: «در این حادثه ۲۶ نفر جان باختند که از این تعداد ۲۲ نفر دانش‌آموز دختر و چهار نفر همراهان آنها  بودند.» فرمانده پلیس راه خوزستان علت واژگونی اتوبوس در دهدز را بی‌احتیاطی راننده اعلام کرده  بود.

   در سال ۱۳۸۶ اتوبوس حامل دانشجویان دانشگاه علوم پایه دامغان دانشگاه دامغان، در پی یک تصادف واژگون و تعداد ۷ دانشجو که همگی دختر بودند، کشته شدند. دکتر علی حقیقی، سرپرست دانشگاه علوم پایه دامغان در واکنش به این حادثه گفته بود: «اتوبوس حامل دانشجویان برای شرکت تعاونی بود و اتوبوس دانشگاه نبود. کلیه دانشجویان بیمه حوادث بودند. این اردوی دانشجویی درحالی برگزار شد که دانشگاه علوم پایه دامغان نیز همانند بسیاری از دانشگاه‌ها با مشکل کمبود اتوبوس و فرسودگی سیستم حمل و نقل، برای برگزاری اردوی دانشجویی مجبور به اجاره اتوبوس از شرکت‌های تعاونی درون شهری شده  بود.»

   در ۲۶ اسفند ۱۳۷۶ اتوبوس حامل دانشجویان دانشگاه شریف در بین راه سقوط کرد. در پی آن 2 نفر از دانشجویان دانشگاه تهران و 5 نفر از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف در مسیر بازگشت از بیست و دومین دوره مسابقات ریاضی که در دانشگاه شهید چمران اهواز برگزار شده بود، کشته شدند. علاوه بر این، دو راننده اتوبوس نیز کشته شدند. مریم میرزاخانی از بازماندگان این اتوبوس بود. در این حادثه 7 نفر از دانشجویان نخبه ریاضی دانشگاه صنعتی شریف شامل رضا صادقی برنده مدال طلای المپیاد جهانی، آرمان بهرامیان، علیرضا سایه‌بان، علی حیدری، فرید کابلی، مجتبی مهرآبادی  و مرتضی رضایی دانشجوی دانشگاه تهران که اغلب  از برگزیدگان المپیادهای ملی و  بین‌المللی ریاضی  بودند،  جان باختند.