تبعات چشمگیر وابستگی به فضای مجازی

به گزارش آتیه‌آنلاین،  نتایج یک تحقیق جدید در فرانسه نشان می‌دهد میزان وابستگی کودکان به صفحات‌نمایش از ابتدای همه‌گیری کرونا افزایش چشمگیری یافته است. طبق این پژوهش که به طورمشترک توسط نهاد ناظر بر والدین و آموزش دیجیتال و اتحادیه ملی موسسات خانوادگی فرانسه تهیه شده، ۴۴ درصد والدین و ۵۳ درصد کودکان بیشتر از گذشته وقت خود را صرف صفحات نمایش از تلفن‌همراه و تبلت گرفته تا تلویزیون می‌کنند. این تحقیق نشان می دهد از ۲۰۱۹ به این سو میزان استفاده کودکان از همه انواع صفحات نمایش زیادتر شده است. این میزان درباره کامپیوتر ۶ درصد، تلویزیون ۸ درصد، گوشی‌های هوشمند ۱۱ درصد و تبلت‌ها ۲۳ درصد افزایش داشته‌ است. همچنان تلویزیون در صدر فهرست استفاده افراد در میان صفحات نمایش قرار دارد. تنها نکته «مثبت» طی دو سال اخیر کاهش علاقه ۶ درصدی به بازی‌های ویدئویی بوده‌ است. تبعات چشمگیر وابستگی به فضای مجازی بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، ‌سالانه۲۰۰ هزار نفر نوجوان و جوان در اثر خشونت جان خود را از دست می‌دهند. خشونت و قتل در میان این قشر از جامعه چهارمین عامل مرگ‌ومیر نوجوانان جهان به شمار می‌رود. بنا بر آمار این سازمان، شدت خشونت در سن بلوغ و اوایل نوجوانی در میان افراد ۱۸تا ۲۰ سال افزایش می‌یابد و میزان گرایش به خشونت و قانون‌شکنی در میان نوجوانان تا سال ۲۰۱۵ در حدود ۴۰ درصد اعلام شده ‌است. ماندانا سادات‌حسینی پژوهشگر و فعال اجتماعی در گفت و گو با آتیه‌آنلاین خاطرنشان کرد: در چند دهه اخیر نقش رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی در الگوگیری از شیوه‌های خشونت (نمایش کارتون، انیمیشن، فیلم، بازی‌های رایانه‌ای و...) بسیار پررنگ‌تر از قبل شده که در این زمینه نیازمند انجام پژوهش‌هایی با این ریز فاکتورها در کشور هستیم. اما در عین حال ام‌لیلا کریمی، ‌کارشناس‌ ارشد مدیریت رسانه در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین معتقد است که اگر چنین تصور شود که  صرف استفاده از رسانه موجب بروز خشونت در کودکان می‌شود درست نیست بلکه محتوای خشونتی که در فیلم‌ها و به‌ویژه بازی‌های رایانه‌ای ارائه می‌شود می‌تواند باعث بروز خشونت شود. ضمن توضیح این مطلب افزود: «اینکه بگوییم رسانه دارای محتوای خشن زمینه‌ساز بروز رفتارهای خشن در کودکان می‌شود نیز صحیح نیست؛ چراکه این عامل در کنار عوامل دیگری مانند وجود خلاء عاطفی، رفتارهای والدین، همسالان و میزان بهره‌گیری از رسانه تأثیرگذار است و به نظر می‌رسد در برخی موارد حتی ممکن است نتیجه عکس داشته باشد و کودک را دچار انفعال، ترس از اجتماع و افسردگی کند.» وی افزود: «صرف تماشا کردن برنامه‌های خشن چنین تأثیری ندارد و از طرف دیگر کودکان بیشتر زمانی که بازی‌های خشن و با نقش فعال دارند احتمال اینکه دارای رفتارهای خشونت‌آمیز شوند بیشتر است.» توصیه پژوهشگران به والدین کارشناسان و متخصصان اطفال همچنان بر این باورند که تاثیرات منفی استفاده بیش از اندازه از صفحات نمایش بسیار بارزتر از تاثیرات مثبت آن‌هاست. برخلاف تصور بسیاری از والدین، کودکانی که در سنین بسیار پایین مقابل تلویزیون یا گوشی هوشمند والدین خود نشانده می‌شوند با این توجیه که «چیز تازه‌ای یاد می‌گیرند» در سنین بالاتر تبعات جبران ناپذیر این عمل را خواهند دید. سردرد، بی‌خوابی یا کابوس‌های شبانه تنها برخی از نماهای بیرونی در معرض نامحدود بودن کودکان در برابر صفحات نمایشی است. متخصصان می‌گویند از دادن‌گوشی خود به فرزندتان حذر کنید، برای تلفن یا تبلت خود رمز بگذارید و از خریدن تبلت یا تلفن‌همراه به‌عنوان هدیه تولد اگر فرزندتان زیر ۶ سال است، خودداری کنید. نکته مهم این که برای متقاعد کردن کودکی که به نوعی به دیدن صفحه نمایشی «اعتیاد» پیدا کرده، پرخاشگری و محروم کردن راه‌حل خوبی نیست. والدینی در این راه نتیجه بهتری خواهند گرفت که «گزینه جانشین» را به کودک خود پیشنهاد می‌کنند، به عنوان مثال دست او را می‌گیرند و برای یک گردش حتی چند دقیقه‌ای از خانه خارج می‌شوند یا با کودک یک بازی مفید و هیجان انگیز انجام می‌دهند.