«مارش جنگ» در شرق اروپا؟!

به گزارش آتیه‌آنلاین، بحران اوکراین مدام در حال بزرگ‌تر شدن است و برخی کارشناسان معتقدند که راه چندانی تا یک درگیری همه‌جانبه در مرزهای شرق اروپا باقی نمانده. از قرار معلوم، همه‌چیز برای یک رژه تسلیحاتی تمام‌قد میان غرب و روسیه آماده است. اوکراین در پناه آمریکا طی هفته‌های اخیر، زمزمه پیوستن احتمالی کی‌یف به پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) بالا گرفته و مسکو واکنشی تند و سریع به این مسئله نشان داد. حضور گسترده جانشینان سیاسی شوروی سابق در مرزهای اوکراین سبب شده که مقام‌های این کشور به تکاپو برای کسب حمایت کشورهای غربی بیفتند. روز گذشته (‌شنبه) وزیر دفاع اوکراین گفت که در بحبوحه رشد تنش‌ها بر سر تحرکات نظامی روسیه در نزدیکی مرزهایش، از پنتاگون خواسته است برای تحکیم تدابیر دفاعی کشورش کمک نظامی ارائه دهد. به گزارش پایگاه خبری بلومبرگ، «اولکسی رزنیکوف»، وزیر دفاع اوکراین در محل سفارتخانه کشورش در واشنگتن به خبرنگاران گفت که کی‌یف به ایجاد پوشش برای آسمان و دریایش نیاز دارد. براساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، وزیر دفاع اوکراین افزود: «برای متوقف کردن تهاجم روسیه، ما نیاز داریم که نشان دهیم بهای آن سنگین خواهد بود.» اظهارات وزیر دفاع اوکراین در شرایطی مطرح می‌شود که مقام‌های آمریکایی هشدار دادند که ممکن است روسیه برای اجرای یک تهاجم بالقوه علیه اوکراین تلاش کند و به عنوان نمونه به آنچه اقدام ۲۰۱۴ مسکو علیه شبه‌جزیره کریمه و الحاق آن به خاک روسیه دانستند، اشاره کردند. این در حالی است که وزیر دفاع اوکراین سه‌شنبه با «لوید آستین»، وزیر دفاع آمریکا در پنتاگون ملاقات داشت و در جریان آن، آستین بار دیگر بر ‌حمایت مستحکم آمریکا از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی اوکراین‌ تاکید کرد. براساس بیانیه مشترک میان دو طرف، رهبران نظامی دو کشور درباره طیفی از مسائل امنیتی از جمله اقدامات «بی‌ثبات‌کننده» روسیه در این منطقه رایزنی داشته و برای پیشبرد اولویت‌های مشترک طبق چارچوب دفاع استراتژیک دوجانبه در ۳۱ آگوست ۲۰۲۱ توافق کردند. طبق این توافق، آمریکا ۶۰ میلیون دلار دیگر کمک امنیتی در اختیار اوکراین قرار می‌دهد. پیش از امضای این توافق، آمریکا به ارائه دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار در حمایت از نیروهای نظامی اوکراین از سال ۲۰۱۴ متعهد شده بود که شامل بیش از ۴۰۰ میلیون دلار صرفاً در سال ۲۰۲۱ می‌شد. وزارت دفاع آمریکا درباره سخنان وزیر دفاع اوکراین اظهارنظری نکرد. از طرف دیگر، روسیه هرگونه تلاش برای حمله به اوکراین را رد می‌کند. «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری روسیه پنج‌شنبه هشدار داد که غرب توصیه‌های مسکو مبنی بر زیر پا نگذاشتن خطوط قرمز مسکو را ساده انگاشته است. در واکنش به این اظهارات، کاخ سفید با درخواست از روسیه برای حل و فصل تنش‌ها با اوکراین، تاکید کرد که مستقیما نگرانی‌هایش را درباره تقویت حضور نظامی مسکو ابراز کرده است. از سوی دیگر، رئیس کمیته روابط خارجه سنای آمریکا، یک متمم قانونی را ارائه داده است که به موجب آن، در صورت حمله روسیه به اوکراین، موجی از تحریم‌ها را علیه مقامات ارشد روسی، خط انتقال گاز نورد استریم ۲، موسسات بزرگ مالی، نقل و انتقال بدهی‌های دولتی و غیره وضع می‌کند. به گزارش خبرگزاری آکسیوس، مقامات آمریکایی اخیرا نسبت به افزایش شدید نیروهای نظامی روسیه در مرزهای شرقی اوکراین هشدار داده‌اند و هدف از این تحریم، بازداشتن مؤثر ولادیمیر پوتین‌ از حمله به اوکراین است. پیشنهاد کمیته روابط خارجه سنای آمریکا به عنوان اصلاحیه قانون مجوز دفاع ملی ارائه شد، لایحه‌ای که باید تصویب شود و سنا پس از تعطیلات شکرگزاری به آن رأی خواهد داد. این متمم، از «جو بایدن»، رئیس‌جمهوری آمریکا می‌خواهد ممنوعیت روادید و تحریم‌هایی را علیه مقامات ارشد نظامی و اطلاعاتی روسیه که در اجرا یا برنامه‌ریزی حمله به اوکراین نقش دارند وضع کند و همچنین مجوز کمک‌های بیشتر نظامی به کی‌یف را می‌دهد. هشدار نزاع با این اوصاف، به نظر می‌رسد که آرایش‌های استراتژیک برای مقابله با بدترین سناریوها و نتایج، آغاز شده است. بنا به گزارش‌ها، مقامات سازمان‌های اطلاعاتی غرب بیش از پیش بر این باورند که روسیه می‌خواهد قلمرو بیشتری از اوکراین را تحت کنترل خود درآورد. بنا به گزارش روزنامه نیویورک تایمز، طبق اظهارات مقامات آمریکایی و اروپایی، مقامات اطلاعاتی آمریکا به متحدان خود هشدار داده‌اند که برای جلوگیری از اقدام نظامی روسیه علیه اوکراین، فرصت کمی باقی مانده است و کشورهای اروپایی باید با اقدامات اقتصادی و نظامی، مسکو را از این کار بر حذر بدارند. به ادعای مقامات آمریکایی، روسیه هنوز تصمیم نگرفته که با نیروهایی که در نزدیکی اوکراین مستقر کرده، چه کار کند، اما این افزایش نیروهای نظامی، جدی قلمداد شده و آمریکا معقتد است که روسیه «بلوف» نمی‌زند. «آوریل هینز»، رئیس امنیت ملی آمریکا، هفته گذشته به بروکسل سفر کرد تا یافته‌های سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا در این مورد و «حمله احتمالی روسیه به اوکراین» را با سفیران ناتو در میان بگذارد. سفر ‌هینز از مدت‌ها پیش برنامه‌ریزی شده بود و مسائل گوناگونی را پوشش می‌داد، اما به گفته مقاماتی که در دیدار با هینز حضور داشتند، نگرانی‌های فزاینده در مورد روسیه، در میان «تهدیدات کوتاه‌مدتی» بود که در این نشست بررسی شد. همچنین به گزارش ستاد مشترک ارتش آمریکا، واشنگتن اطلاعات خود را با اوکراین نیز به اشتراک گذاشته و در روز جمعه، ژنرال مارک میلی، رئیس این ستاد، برای بررسی «اقدامات نگران‌کننده روسیه در منطقه» با فرمانده کل ارتش اوکراین گفت‌وگو کرد. از طرفی به نقل از وبسایت دیلی میل، تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، مقامات آمریکایی را «گنگ» و واکنش‌های دولت بایدن را «نامشخص» کرده است. روز گذشته نیز ناتو از روسیه درخواست کرد تا از افزایش تنش‌ها و درگیری‌ها در مرز با اوکراین خودداری کند. به گزارش خبرگزاری آناتولی، «ینس استولتنبرگ»، دبیرکل ناتو در یک کنفرانس خبری مشترک با «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، اظهار کرد: «ما شاهد تمرکز زیاد و عجیب نیروهای روسیه در نزدیکی مرز با اوکراین هستیم.» استولتنبرگ افزود: «این امری مهم و ضروری است که روسیه در خصوص نیروهای نظامی خود شفاف‌سازی کند و تنش‌های موجود در مرز را به حداقل برساند. ناتو وضعیت کنونی را زیر نظر دارد و به کمک‌های سیاسی خود ادامه خواهد داد.» با تمامی این تفاسیر و با نگاهی به مولفه‌های مذکور به نظر می‌رسد که روسیه و غرب هر یک به نحوی خود را برای کوبیدن بر طبل جنگ آماده می‌کنند و باید منتظر ماند و دید که آوای مرگبار درگیری چه زمانی عملا به صدا درخواهد آمد. گزارش: فرزاد سیف‌نیا