شرایط اشتغال در بخش‌های رسمی و غیررسمی

به گزارش آتیه آنلاین، بررسی تغییرات سهم اشتغال بخشی، حاکی از آن است که این سهم در سال ۱۳۹۹ در مقایسه با سال قبل (١٣٩٨) ۰.۸ درصد افزایش یافته است و طبق آخرین آمارهای موجود، این سهم در برخی کشورهای در حال توسعه از جمله ترکیه و برزیل به ترتیب ٧١.١ درصد و ٦٧.٠ درصد و در کشورهایی نظیر مصر و اندونزی به ترتیب ٣٦.٩ درصد و ٤٨.٣ درصد عنوان شده است. گفتنی است که جمعیت شاغل بخش رسمی  ١٥ ساله و بیش‌تر در سال ١٣٩٩، برابر با ١٣ میلیون و ٩٤٠ هزار نفر بوده که نسبت به سال قبل در حدود ٣٩٧ هزار نفر کاهش یافته است و این نتایج حاکی از آن است که در سال گذشته ۷۱.۸ درصد از جمعیت شاغل بخش خدمات، ٥٤.٧ درصد از جمعیت شاغل بخش صنعت  و ٣٦.٤ درصد از جمعیت شاغل بخش کشاورزی در بخش رسمی فعالیت داشته‌اند. بر اساس آمار اشتغال در بخش‌های مختلف، حوزه های خدمات، صنعت و کشاورزی به ترتیب بیشترین شاغلان را در بخش رسمی کشور دارند و این داده‌ها نشان از تمرکز بیشتر فعالیت بخش خدمات در حوزه اشتغال رسمی در کشور است. بررسی وضعیت اشتغال افراد ١٥ ساله و بیش‌تر نیز نشان می‌دهد که ٤٢,٠ درصد از جمعیت شاغل، دارای «اشتغال رسمی» بوده‌اند و بررسی روند تغییرات وضعیت اشتغال، حاکی از آن است که این سهم در مقایسه با سال قبل (١٣٩٨) ١,٣ درصد افزایش یافته است و همچنین این سهم در برخی کشورهای در حال توسعه از جمله ترکیه و برزیل به ترتیب ٦٨.٦ درصد و ٥٢.٩ درصد و در کشورهایی نظیر مصر و اندونزی به ترتیب ٣٥.٤ درصد و ١٩.٦ درصد بوده است. بررسی سهم جمعیت شاغل ١٥ ساله و بیش‌تر در سال١٣٩٩ نشان می‌دهد که ٤٣,٨ درصد جمعیت شاغل باسواد، ‌ دارای اشتغال رسمی هستند در حالی که ١٥,٨ درصد جمعیت شاغل بی‌سواد دارای اشتغال رسمی به حساب می‌آیند. آمار اشتغال و بیکاری در کشور بر اساس آخرین آمارهای جمعیتی، از جمعیت بیش از ۸۵ میلیون نفری کشور،   در حدود ۶۷ میلیون نفر در سن کار قرار دارند و جمعیت ۱۸ میلیون نفری نیز خارج از سن کار محسوب می‌شوند. از میان افراد در سن کار، در حال حاضر نزدیک به ۲۴ میلیون نفر جمعیت فعال و در حدود ۴۳ میلیون نفر نیز جمعیت غیرفعال کشور بشمار می آیند. همچنین تعداد (۲۱ میلیون و ۷۶۱ هزار نفر) در کشور جمعیت شاغل هستند که در حدود ۱۹ میلیون نفر از این تعداد، شاغلان رسمی و حدود سه میلیون نفر در قالب اشتغال غیررسمی مشغول به فعالیت هستند. همچنین بر مبنای داده‌های حوزه بیکاری، تعداد (یک میلیون و ۹۹۲ هزار نفر) نیز به عنوان بیکار در کشور به حساب می‌آیند. همچنین بر اساس جدیدترین اطلاعات و آمار سامانه ملی اشتغال و کسب و کار، تاکنون تعداد بیش از(۲۳ میلیون و ۷۵۴ هزار نفر) در قالب نیروی کار، تعداد (شش میلیون و ۷۱۸ هزار و ۷۵۷ فقره کسب و کار) و ( ۴۹ هزار و ۹۲ عنوان شغل) در این سامانه به ثبت رسیده است. ارتباط اشتغال غیررسمی و اقتصاد غیررسمی بر اساس استاندارهای محاسبات رسمی حوزه اشتغال، آمار رسمی اشتغال، مجموع جمعیت شاغل رسمی و غیررسمی کشور را شامل می‌شود و در همین ارتباط، شاغل غیر رسمی به افراد شاغلی گفته می‌شود که هر چند در آمار شاغلان قرار می‌گیرند اما تحت پوشش بیمه‌های حمایتی درمانی و بازنشستگی قرار ندارند در عین حال از سوی نهادهای نظارتی مورد بازرسی قرار نمی‌گیرند و در تعاریف آماری از این مشاغل به عنوان «اشتغال غیررسمی» یاد می‌شود. گفتنی است که منشأ اشتغال غیررسمی، وجود اقتصاد غیررسمی است کشورها از نظر انجام فعالیت‌های اقتصادی به‌صورت کلی به دو بخش اقتصاد رسمی و غیررسمی تقسیم می‌شوند. البته اقتصاد غیررسمی با عناوین دیگری از جمله اقتصاد زیرزمینی، نامشهود، پنهان و... نیز  شناخته می‌شود. سهم این دو بخش با توجه به درجه توسعه‌یافتگی کشورها متفاوت می‌باشد. اولویت‌های وزارت کار در ارتباط با اشتغال "حجت الله عبدالملکی" با بیان اینکه در حال حاضر ۲.۴ میلیون نفر بیکار، ۲.۲ میلیون نفر دارای اشتغال ناقص و ۲ میلیون نفر نیز ناامید از کار هستند و در قالب اشتغال غیررسمی قرار می‌گیرند، اشاره دارد که همه‌ این گروه‌ها باید مورد توجه باشند، اما افراد بیکار در اولویت هستند و همیشه در اقتصاد کلان این بحث مطرح می‌شود که نرخ مشارکت کم است و اگر فضای اشتغال رونق پیدا کند ناامیدان هم به بازار کار می‌پیوندند. وزیر کار زمینه اشتغالزایی در خصوص شغل‌های رسمی و غیررسمی می‌گوید: هدف ما این است که یک میلیون و ۸۰۰ هزار شغل در مدت زمان هفده ماه در کشور ایجاد شود اما همه‌ این شغل‌ها رسمی و بیمه‌دار نخواهد بود چرا که کار بسیار سختی است اما به دنبال این موضوع هم هستیم که فرار کارفرمایان از بیمه کردن کارگران را هم پیگیری می‌کنیم. عبدالملکی با بیان اینکه اولویت‌های فعالیت این پلتفرم، بیکاران و صاحبان مشاغل غیررسمی با درآمد پایین هستند اشاره می‌کند: پلتفرم ملی اشتغال باید به نحوی طراحی شود که هر نهادی به تعدادی از این کدهای ملی که یا بیکار هستند یا کار شایسته ندارند، خدماتی در راستای ایجاد اشتغال ارائه کند.