سلامت روان، پاشنه آشیل گرایش به اعتیاد

به گزارش آتیه‌آنلاین به نقل از ایرنا، آزاده اولیایی با اشاره به اینکه بررسی افرادی که با مساله اعتیاد روبه رو می شوند نشان می دهد بیشتر آنان با مشکلات سلامت روان در دوران کودکی مواجه بوده اند که درمان نشده است،  خاطرنشان کرد: اضطراب، بیماری های خلقی، افسردگی و رفتارهای ضداجتماعی از جمله اختلالات روانی است که اگر در کودکی مورد توجه و درمان قرار نگیرد زمینه اعتیاد در بزرگسالی را فراهم می کند. وی افزود: کسی که مضطرب است یا از اعتماد به نفس پایینی برخوردار است در برابر مبلغان مصرف مواد مخدر و اینکه اگر این ماده را مصرف کنی اعتماد به نفس تو بالا می رود و به آرامش می رسی، زودتر تسلیم و به سمت مصرف ماده مخدر کشیده می شود تا بر مشکلات خود غلبه کند. در واقع به جای حل مساله یاد می گیرد که چطور صورت مساله را پاک کند. کارشناس درمانگر اعتیاد با تاکید بر اینکه شاکله اصلی شخصیت کودکان تا قبل از سن بلوغ شکل می گیرد به خانواده ها توصیه کرد: حداکثر تا دوران دبستان باید این شاکله شکل بگیرد چرا که سن بلوغ نقطه شروع مشکلات و اتفاق های بدی است که والدین همواره نگران آن هستند. پس اگر شاهد هستید که کودک هفت یا ده ساله اعتماد به نفس ندارد، اضطراب غیرعادی دارد و افسرده در خود فرورفته باید درصدد  ریشه یابی آن سریعا به روانشناس کودک و نوجوان مراجعه کنند.   اولیایی تاکید کرد: بزرگترین نقش خانواده در تربیت فرزندان، پیشگیری از ایجاد یا افزایش اختلالات روانی در آنان است که این امر هم با زیر نظر گرفتن و توجه به خلق وخوی فرزندان در کودکی حاصل می شود پس اگر می بینند فرزندشان تفاوت هایی از نظر تعاملات اجتماعی با همسالان خود دارد سریعا به روانشناس مراجعه کنند. وی افزود: باید به فرزندان آموخت چطور در فعالیت های اجتماعی شرکت کنند، والدین باید کمک کنند اعتماد به نفس آنان افزایش پیدا کند و مهارت های زندگی مانند نه گفتن که از همه مهمتر است را به او بیاموزند تا بدون ترس نه بگوید. اولیایی با یادآوری اینکه سن بلوغ، سن امتحان کردن نخستین نخ سیگار یا مشروبات الکی یا مواد مخدر است، تصریح کرد: به طور معمول در افراد مستعد، نخستین مرحله مصرف سیگار و مواد مخدر از سن ۱۵ سالگی شروع می شود، افراد مستعدی که زمینه خانوادگی یا زمینه افسردگی و اضطراب در آنان موجود باشد. به گفته وی، اختلال های روانی تاثیر مستقیمی بر گرایش افراد به اعتیاد دارد اما به این معنا نیست که هر کسی که اضطراب و افسردگی دارد به اعتیاد گرایش پیدا می کند بلکه می توان گفت اکثر کسانی که گرایش به اعتیاد پیدا کرده اند زمینه هایی از اختلالات روانی دارد یعنی در درمان متوجه می شویم مصرف کننده افسردگی هم دارد اما هر کسی که افسرده است معتاد نیست. خلاء آموزش مهارت های زندگی در کودکی بسترساز دردسر در بزرگسالی است این روان درمانگر اعتیاد، با بیان این موضوع که بیشتر کسانی که مصرف کننده مواد مخدر هستند به دلیل ترس از طرد شدن توان نه گفتن نداشته اند، خاطرنشان کرد: آموزش۱۰ مهارت زندگی در عدم گرایش افراد به اعتیاد مهم است که مهمترین آن ها مهارت نه گفتن، مهارت خودآگاهی، مهارت اعتماد به نفس و مهارت حل مساله است. اولیایی یادآور شد: متاسفانه خلاء آموزش مهارت «نه گفتن» معضلی است که دامان بزرگسالان را به شدت گرفته و باعث دردسرهای بزرگی برای آنان در مقابل همکار، مدیر، همسر یا هر شخص دیگری شده است زیرا هنوز نمی دانند چه جاهایی و در مقابل  چه کسانی باید نه بگویند. پس چون بلد نیستند نمی توانند به فرزندان منتقل و آنان را درست تربیت کنند؛ در واقع متولی یادگیری نداریم. وی با ابراز خرسندی از اینکه در چند سال اخیر در آموزش و پرورش این مهارت ها آموزش داده می شود، تصریح کرد: اما هنوز نقش آموزش پررنگ تر از نقش پرورش است در حالیکه باید یک ساختار سیستماتیکی داشته باشیم که  فرزندپروری را به خانواده بیاموزند زیرا مسایلی مانند اعتیاد معضلی چند فاکتوری هستند یعنی خانواده، ویژگی های شخصیتی و محیط اجتماعی در گرایش به آن نقش دارند. پس باید علاوه بر آموزش مهارت های زندگی، الگوهای جانشین مناسبی برای فرزندان در نظر گرفت.