برای امداد، ابتدا مهیا شوید

به گزارش آتیه‌آنلاین، ‏سالمندان، دوست‌داشتنی هستند. اما شرایط خاص جسمی و روانی آنها باعث ‏می‌شود تا ناخواسته کسانی را که از آنها مراقبت می‌کنند، برنجانند. به همین دلیل افرادی که به شکل حرفه‌ای پرستار سالمند هستند و یا یکی از اعضای ‏خانواده که مسئولیت مراقبت از آنها را به عهده گرفته، در معرض آسیب‌های ‏جسمی و روانی متعددی قرار دارند. درواقع می‌توان گفت افراد- پرستارانی که از ‏سالمندان نگهداری می‌کنند، دچار «فرسودگی مراقبتی» می‌شوند. ‏ از مراقبت، فرسوده است فرسودگی زمانی اتفاق می‌افتد که پرستار- مراقب، از نظر نیاز مالی به اندازه‌ای ‏که باید تأمین نشده و از سوی دیگر به دلیل کمک‌رسانی و مراقبت از فرد یا ‏افراد، نیازهای جسمی- روانی خود را فراموش کند. در واقع وقتی شخصی بیش ‏از توان جسمی و مالی خود، خدمات ارائه کند، دچار فرسودگی می‌شود. ‏نشانه‌های فرسودگی مراقبتی به این شرح است: ‏ ‏  تغییر در الگوی خواب که بیشتر به شکل بی‌خوابی یا بدخوابی دیده می‌شود.‏ ‏  از دست دادن میل و علاقه به کارهایی که پیش از این باعث شادی و آرامش ‏شما می‌شدند. ‏ ‏ جدایی از خانواده یا دوستان و علاقه به تنهایی. این افراد در جمع حاضر نشده ‏و حضور در جمع برای آنها خوشایند نیست. ‏ ‏ احساس ناامیدی، بی‌انگیزگی، کاهش آستانه تحریک‌پذیری عصبی- عاطفی. ‏  ابتلای مکرر به بیماری و یا احساس خستگی، بیماری و ناتوانی. ‏  تغییر وزن و اشتها که ممکن است با تغییر در ذائقه نیز همراه شود.‏  شروع عادت‌های نامناسب جدید مانند گرایش به مصرف دخانیات.‏  فرسودگی از کجا می‌آید؟ ‏ ‏1- کنترلی که نیست: بعد از مدتی، بسیاری از پرستاران دچار کمبود منابع مالی، ‏ناتوانی در مراقبت، کاهش مهارت‌ها متناسب با نیازهای شخصی که باید از او ‏مراقبت کنند. درواقع با وخیم‌تر شدن شرایط سالمند، نگهداری از او نیز سخت‌تر ‏می‌شود. ‏ ‏2- سردرگم می‌شوند: اگر شخص مهارت لازم برای مراقبت از سالمند را نداشته ‏باشد- برای مثال نحوه مراقبت از سالمند ابتلا به نوعی بیماری-  در مراقبت و ‏رفتار با سالمند دچار سردرگمی می‌شود. این حالت درصورتی که شما پرستار ‏سالمند نباشید، ممکن است بیشتر دیده شود. ‏ ‏3- انتظاراتی که برآورده نمی‌شود: بیماران بهانه‌گیر می‌شوند. در سالمندان این ‏عارضه پررنگ‌تر است. به این دلیل که ترس از مرگ، نگرانی از بی‌توجهی ‏نسبت به آنها، فراموش شدن و... در سالمندان بیش از دیگر بیماران است. ‏بنابراین در بسیاری موارد با وجود همه تلاش‌های شما، بازهم سالمندان معتقدند ‏مراقبت لازم از آنها به عمل نیامده است. انتظار بیش از اندازه و تلاش مضاعف ‏برای برآورده کردن این انتظارات، پرستار را خسته و کلافه می‌کند. ‏ نکته: این مسأله به‌ویژه در سالمندان مبتلا به پارکینسون و آلزایمر که بیماری ‏پیش‌رونده و کلافه‌کننده برای سالمند و پرستار است، بیشتر دیده می‌شود. ‏ چه باید کرد ‏1- به اندازه باشید: شما پرستار سالمند هستید اما جادوگر نیستید تا بتوانید ‏شرایط را به حالت اولیه و کاملاً عادی بازگردانید. بنابراین در حدی که توان ‏دارید- نه بیشتر- به سالمند کمک کنید. ‏ ‏2- فرصتی از آن خود: حتماً به ورزش، تفریح، ارتباط با دوستان و کارهای ‏مورد علاقه خود بپردازید تا بتوانید انرژی لازم را برای برای انجام کار داشته ‏باشید. ‏ ‏3- متناسب با کار: دریافتی شما باید متناسب با کار شما باشد. اگر این‌طور ‏نیست، حتماً برای تغییر شرایط اقدام کنید. ‏ ‏4- فقط در حوزه توانایی: شما برای مراقبت از سالمند، آموزش‌های لازم را ‏آموخته‌اید. بنابراین فقط از سالمندی مراقبت کنید که مهارت لازم برای مراقبت ‏از سالمند موردنظر با بیماری او را فراگرفته‌اید. در غیر این صورت دچار ‏احساس ضعف و ناامیدی شده و فرسودگی شغلی به سراغ شما نیز خواهد آمد. ‏ ‏5- مرخصی لازم است: حتماً فرصتی را برای مرخصی خود درنظر بگیرید. ‏این فرصت برای بازیابی توان جسمی و روانی شما ضروری است. ‏ عضلاتی که توان ندارند پرستار سالمند معمولاً در راه رفتن، بلند شدن و خوابیدن در رختخواب و... به ‏سالمندان کمک می‌کنند. همین مسأله مشکلات جسمی بی‌شماری را برای ‏پرستاران به همراه دارد که از جمله رایج‌ترین آنها، کمردرد و درد و گزگز ‏گردن و دست‌هاست. اگر به موقع به این دردها رسیدگی نکنید دچار آرتروز و ‏دیگر عوارض عضلانی- اسکلتی خواهید شد. پرستار سالمند، نسبت به دیگر ‏پرستاران دچار فرسودگی شغلی- روانی بیشتری نسبت به دیگر پرستاران ‏می‌شوند. ‏  چه باید کرد ‏1- در هنگام راه رفتن، نزدیک به سالمند حرکت کرده و سر و گردن را همتراز ‏با ستون فقرات قرار دهید. ‏ ‏2- برای کمک به بلند شدن یا نشستن سالمند، پاها را به اندازه عرض شانه باز ‏کنید و بعد به سالمند کمک کنید. این کار باعث حفظ تعادل شما و کاهش فشار ‏روی بدن می‌شود. علاوه بر این پاها را نیز کمی خم کنید. ‏ ‏3- هنگام راه رفتن همراه سالمند، یک پا را بین پای سالمند قرار داده و یک پا ‏را به سمت خارج قرار داده و با سالمند قدم بردارید. ‏ ‏4- ورزش کردن، به‌ویژه ورزش‌های استقامتی برای تقویت عضله‌ها و ماهیچه‌ها ‏به افزایش قدرت بدنی شما و جلوگیری از آسیب جسمی کمک‌کننده است. علاوه ‏بر این ورزش از اضطراب شغلی شما نیز می‌کاهد. ‏ ‏5- از تمیز بودن سطح زمین، سُر و لیز نبودن اطراف تخت یا صندلی سالمند ‏مطمئن شوید تا برای شما و سالمند خطری اتفاق نیفتد. ‏ ‏6- استفاده از عصا، واکر، صندلی چرخدار و.. می‌تواند به کاهش بار بر روی ‏شما کاهش دهد. بنابراین برای انتقال سالمند به حمام یا سرویس بهداشتی، ‏می‌توانید از این ابزارها نیز کمک بگیرید. ‏ ‏7- نصب هندریل در دستشویی و حمام؛ استفاده از صندلی و دوش قابل تنظیم در ‏حمام و وان؛ نصب دستگیره به دیواره حمام، سرویس بهداشتی، آشپزخانه و ‏اتاق خواب سالمند علاوه بر کمک به سالمند، به کاهش بار پرستار سالمند کمک ‏می‌کند. ‏ ‏8- استفاده از کمربند، مچ‌بند و زانوبند در حین کمک به سالمند. این کار باعث ‏کاهش فشار روی عضله‌های این ناحیه‌ها می‌شود. ‏ آرامش را به روان برگردانید ارتباط دائمی با بیمار، روی سلامت روان تأثیر منفی دارد. هرچه این ارتباط ‏بیشتر و تنگاتنگ‌تر باشد، آسیب روانی بیشتر است. بنابراین پرستار سالمند ‏نیازمند تخلیه روانی است. برای این منظور باید ساعت‌هایی از روز را به ‏کارهای شخصی و مورد علاقه پرداخته و از طرفی از درمانگر کمک بگیرید. با ‏کاهش بار روانی‌ای که به شما تحمیل می‌شود، علاوه بر اینکه روان سالم‎تری ‏خواهید داشت، آستانه تحمل شما در حین کمک به سالمند نیز افزایش می‌یابد. ‏ به پوست، آرامش دهید شست‌وشو، ضدعفونی کردن و استفاده از بعضی مواد مانند پودر، روغن‌های ماساژ ‏و... که برای نظافت یا ماساژ سالمند استفاده می‌کنید، می‌تواند روی سلامت ‏پوست شما تأثیر منفی داشته باشد. بنابراین علاوه بر مراقبت‌های ضروری و ‏روزانه از پوست، مانند استفاده از کرم چرب و مرطوب‌کننده، در صورت بروز ‏هرگونه تغییر در پوست مانند تورم، سرخی، جوش، پوسته‌پوسته شدن، نشانه‌های ‏قارچ پوستی و... به پزشک مراجعه کنید. ‏ گزارش: پژمان سلطانی روزنامه‌نگار و مترجم