لندن در برابر واشنگتن

به گزارش آتیه‌آنلاین، از یک هفته پیش که طالبان قدرت را در افغانستان به دست گرفت، مقام‌های بریتانیایی واکنش‌های گوناگونی به رویدادهای چند روز اخیر داشته‌اند. از زمانی که آمریکا از طرح خود برای خروج از افغانستان خبر داد، مقام‌های سیاسی و امنیتی بریتانیا آشکارا نشان دادند که چندان نگاه مثبتی به این تصمیم نداشته و ترجیح می‌دهند که ماموریت نیروهای خارجی در این کشور همچنان ادامه داشته باشد. تلاش برای بقا نیروهای آمریکایی در حالی از خروج خود از افغانستان سخت می‌گویند که شماری از مقام‌های عالی‌رتبه بریتانیایی تمرکز خود را بر ادامه استقرار در این کشور گذاشته‌اند. روز گذشته (یکشنبه) وزیر دفاع انگلیس با بیان اینکه هیچ کشوری نمی‌تواند همه افراد مورد نظرش را از افغانستان خارج کند، پیش‌بینی کرد که با رقابت مردم نومید برای فرار از دست طالبان، بهم‌ریختگی بیشتری در فرودگاه کابل ایجاد شود. به گزارش اسپوتنیک، «بن والاس»، وزیر دفاع انگلیس به دنبال آن است تا نیروهای مسلح آمریکا بیشتر در افغانستان بمانند تا نیروها زمان بیشتری برای تخلیه افراد مجاز به انتقال به انگلیس داشته باشند. اما این وزیر انگلیسی تلاش کرد تا به کسانی که به احتمال زیاد در افغانستان جا می‌مانند، اطمینان خاطر دهد که لندن برای انتقال آن‌ها حتی زمانی که نیروها منتقل شده باشند، تلاش می‌کند. بن والاس در مطلبی برای «میل آن ساندی»، عقب‌نشینی نیروهای متحد را «ناخوشایند» خواند و هشدار داد که تحولات چند هفته گذشته «تا سال‌های آتی تبعاتی روی همه ما خواهد داشت.» وی همچنین از هزار تن از نظامیان انگلیسی که در افغانستان مانده و جانشان را به خطر انداخته‌اند تا به تخلیه افراد کمک کنند، تقدیر کرد. او گفت روی برنامه‌ای کار می‌کند که به موجب آن انگلیس حتی بعد از تکمیل تلاش‌های نجات در این کشور تحت کنترل طالبان حضور داشته باشد. وی گفت: «هنگ چترباز در فرودگاه کابل با چالش‌های غیرقابل تصوری مواجه هستند؛ برقراری نظم عمومی، ازدحام جمعیت، گرمای شدید و مردم مستأصل و نومید. سربازان آموزش‌دیده برای جنگ، در عوض نوزادان را تحویل می‌گیرند و جمعیت را مدیریت می‌کنند.» به گفته وزیر دفاع انگلیس، تازه‌ترین مساله در فرودگاه کابل این است که با ازدحام بیش از حد جمعیت دسترسی قطع می‌شود. با این حال وزارت دفاع انگلیس تاکید کرد که تعلیق دسترسی تنها برای طرف آمریکایی این عملیات در فرودگاه بین‌المللی حامد کرزای بود و با این تعلیق، پروازهای انگلیس یا فرایند آنها تحت تاثیر قرار نگرفته است. در ادامه بن والاس خطاب به «جو بایدن»، رئیس‌جمهوری آمریکا خواست تا نیروهایش را بعد از ضرب‌الاجل ۳۱ اوت در افغانستان نگه دارد. وی گفت انگلیس حمایت کامل خودش را از نیروهای آمریکایی که بیشتر بمانند، اعلام می‌کند تا بدین طریق مردم بیشتری بتوانند از زندگی تحت حاکمیت طالبان آزاد شوند. این در حالی است که در روزهای آغازینی که آمریکا فرآیند خروج از افغانستان را شروع کرد، والاس هشدار داد که این اقدام می‌تواند عواقب بسیاری باری غرب داشته باشد و چناچه بریتانیا می‌تواند ائتلافی را از کشورهای غربی شکل دهد، فارغ از تصمیم آمریکا در افغانستان باقی می‌ماند. اختلاف میان متحدان از سوی دیگر، خروج نیروهای خارجی از آمریکا باعث شد که متحدانی چون بریتانیا و آمریکا به جان یکدیگر بیفتند. رسانه‌ها گزاش دادند که همزمان با تحکیم قدرت طالبان در سراسر افغانستان و تصرف کابل، بایدن به مدت ۳۶ ساعت از جواب دادن به تماس‌های نخست‌وزیر انگلیس امتناع کرد. به گزارش روزنامه نیویورک پست، «بوریس جانسون»، نخست‌وزیر انگلیس دوشنبه هفته گذشته تلاش کرد تا با جو بایدن‌ تماس بگیرد اما تا ساعت ۲۲ روز سه‌شنبه نتوانست با او حرف بزند. دیلی تلگراف گزارش داد، این مدت زمان طولانی انتظار در حالی اتفاق افتاد که افغان‌ها به سمت فرودگاه کابل هجوم بردند تا سوار هواپیماهایی شوند که افغانستان را ترک می‌کرد. کاخ سفید درباره این گزارش هنوز اظهارنظری نکرده اما جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا روز سه‌شنبه بعدازظهر به خبرنگاران گفته بود که بایدن هنوز با هیچ یک از مقام‌های ارشد دولت‌های غربی درباره فاجعه پیش آمده در افغانستان صحبتی نکرده. دیلی تلگراف همچنین گزارش کرد، وقتی جانسون در نهایت موفق شد تا با بایدن تماس بگیرد، به رئیس‌جمهوری آمریکا تاکید کرد تا دستاوردهای افغانستان را به این راحتی از دست ندهد و این پاسخی واضح به اظهارات روز دوشنبه بایدن بود که گفت ماموریت آمریکا در افغانستان هرگز با هدف «ملت‌سازی» نبوده است. در بیانیه کاخ‌سفید درباره گفت‌وگوی تلفنی بایدن و جانسون آمده که دو طرف درباره ضرورت ادامه همکاری‌های نزدیک در میان متحدان و شرکای دموکراتیک درباره سیاستگذاری افغانستان و توافق برای برگزاری نشستی مجازی با سایر کشورهای عضو گروه هفت در روزهای آتی صحبت کردند. روز چهارشنبه، قانونگذاران انگلیسی خروج عجولانه آمریکا از افغانستان و همچنین دفاع بایدن از این خروج را محکوم کرده و با لحنی عتاب‌آلود و قوی خطاب به رئیس‌جمهوری آمریکا صحبت کردند. «تام توگندات»، نماینده محافظه‌کار و افسر سابق ارتش انگلیس، زیر سوال بردن تلاش‌های نیروهای امنیتی افغان و اراده آن‌ها برای مبارزه از سوی رئیس‌جمهوری آمریکا را «شرم‌آور» خواند. از سوی دیگر، تونی بلر، نخست‌وزیر سابق انگلیس که به نیروهای انگلیسی دستور پیوستن به تهاجم تحت رهبری آمریکا به افغانستان را صادر کرد، در مقاله‌ای طولانی که در وب‌سایت «وی» منتشر شد، نوشت: «خروج شتابزده یک تصمیم ‌غم‌انگیز، خطرناک و غیر ضروری‌ بود که اهداف غرب را تضعیف کرد.» نخست‌وزیر اسبق انگلیس همچنین اظهار داشت: «اکنون یک وظیفه اخلاقی برای نیروهای غربی وجود دارد، اینکه تا خروج همه افراد واجد شرایط، در افغانستان بمانند.» وی جو بایدن را متهم کرد که تحت تاثیر «یک شعار سیاسی نامطلوب در مورد پایان دادن به جنگ‌های ابدی» قرار گرفته، در حالیکه تعامل ما در سال ۲۰۲۱ فرسنگ‌ها با تعهد ما در ۲۰ یا حتی ۱۰ سال قبل فرق دارد. وی افزود: «تصمیم برای بازگرداندن افغانستان به همان گروهی که جنایات ۱۱ سپتامبر از آن برخاسته بود و به گونه‌ای که به نظر می‌رسد تقریباً برای تحقیر ما طراحی شده است، این سوال را در ذهن همه متحدان و دشمنان به وجود آورده که «آیا غرب اراده استراتژیک خود را از دست داده است؟» وی گفت: «جهان در حال حاضر از وضعیت غرب مطمئن نیست، زیرا بسیار واضح است که تصمیم برای خروج از افغانستان در این راه نه با استراتژی کلان و نه با سیاست اتخاذ شده است.» بلر از ایالات متحده و بریتانیا خواست لااقل به تعهدات خود در قبال افغان‌هایی که به آنها کمک کرده‌اند عمل کنند، در شرایطی که این نگرانی وجود دارد که ممکن است فقط چند روز دیگر فرصت خروج پروازها از کشور وجود داشته باشد. این اظهارات و مولفه‌ها نشان از آن دارد که بریتانیا برخلاف آمریکا دل خوشی از خروج نیروهای خارجی از افغانستان ندارد و این امر می‌تواند بدل به نقطه اختلافی شدید میان دو طرف بینجامد. گزارش: فرزاد سیف‌نیا