بیروت در محاصره دو بحران

به گزارش آتیه‌آنلاین، وضعیت در لبنان همچنان بحرانی است و خیلی‌ها که امیدوار بودند با انتصاب نجیب میقاتی به عنوان نخست‌وزیر مکلف به تشکیل کابینه لبنان، اوضاع در این کشور به سمت بهبود نسبی پیش برود، اما اتفاقی که روز گذشته در شمال این کشور رخ داد نشان داد که قرار نیست چیزی درست شود یا دستکم نافرمانی‌های پشت پرده همچنان ادامه دارد. انفجار در عکار هنوز چند روزی از سالگرد انفجار بندر بیروت نگذشته است که یکباره روز گذشته (یکشنبه) صدای انفجار در منطقه عکار واقع در شمال لبنان باز هم ترس و وحشت را به جان مردم این کشور انداخت. به گونه‌ای که صلیب سرخ لبنان در توییتی نوشت: «تلفات اولیه انفجار یک تانکر سوخت در شهرک التلیل منطقه عکار در شمال لبنان به ۲۰ کشته و بیش از ۷۹ زخمی رسیده است». بر اساس اعلام خبرگزاری روسیاالیوم، آمبولانس‌ها بلافاصله در محل انفجار حاضر شده و قربانیان انفجار را به بیمارستان‌های عکار منتقل کردند. وزیر بهداشت لبنان نیز دستور داد تمامی بیمارستان‌ها پذیرای مجروحان این انفجار باشند. چندی بعد هم تصاویری از این انفجار در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد اما هیچگونه توضیحی درباره دلایل و جزئیات آن منتشر نشد. این روند تا میانه‌ها ظهر دیروز ادامه داشت و نجیب میقاتی، نخست وزیر مکلف لبنان در همانموقع اعلام کرد که «انفجار عکار فریادی است که همگان را به همکاری برای نجات لبنانی‌ها فرا می‌خواند؛ لبنانی‌هایی که غرق در مصیبت و درد و مشکلات هستند. ما به تلاش وافر می‌پردازیم تا عکار به لقمه چرب و نرمی برای طمعکاران تبدیل نشود». این واکنش میقاتی اگرچه در فضای رسانه‌های اجتماعی و مجازی لبنان چندان خریدار نداشت، اما باعث شد تا در سعد حریری که به تازگی از سمت خود به عنوان نخست‌وزیر مکلف استعفاء داده هم لب به سخن بگشاید. او که حالا رئیس جنبش المستقبل لبنان است، انفجارتانکر سوخت در عکار را قتل عام و جنایتی دانست که با کشتار بندر بیروت تفاوتی ندارد. حریری در توییتی نوشت: «قتل عام عکار با کشتار بندر بیروت تفاوتی ندارد. آنچه در دو جنایت اتفاق افتاد، یکی بود. اگر کشوری بودیم که به مردم احترام می‌گذاشت، مقامات آن استعفا می‌دادند، از رئیس جمهور شروع می‌شد و تا آخرین مسئول این سهل‌انگاری ادامه داشت. دیگر کافی است». اظهارات حریری صراحتاً دایره انتقاد را به ضرر میشل عون، رئیس جمهوری این کشور گسترده کرد؛ چراکه او از مخالفان وی به حساب می‌آید و بارها پس از استعفایش از مقام مامور تشکیل کابینه لبنان به صورت تلویحی اعلام کرد که میشل عون باعث و بانی عدم تشکیل کابینه بود. بر این اساس سخنان حریری به مذاق عون خوش نیامد و رئیس جمهور لبنان ضمن پیگیری تحولات انفجار تانکر سوخت در منطقه التلیل واقع در عکار، خواهان آماده‌باش گروه‌ها و دستگاه‌های امنیتی و بهداشتی در منطقه برای مهار آتش‌سوزی و انتقال زخمی شدگان به بیمارستان شد. اما این تمام ماجرا نبود؛ چراکه تمام این اظهارنظرها در حالی مخابره شد که آمارها حکایت از افزایش تلفات انفجار عکار داشته است. در این راستا حمد حسن، وزیر بهداشت لبنان اعلام کرد که طی انفجار تانکر سوخت در عکار دستکم ۲۸ تن کشته و بیش از ۷۹ نفر زخمی شدند و هنوز مشخص نیست که آیا کشته یا زخمی‌های بیشتری وجود دارد یا خیر. باز هم بحران سوخت! اگرچه انفجار اخیر در عکار را باید یک بحران جدید در لبنان دانست و تبعات آن به زودی دامنگیر همگان خواهد شد، اما واقعیت امر این است که این انفجار بحران سوخت دراین کشور را تعمیق بخشید. مساله اصلی این است که لبنان از چند ماه پیش در بحرانی فرو رفت که بخش اعظم ان مرهون کمیاب شدن سوخت و افزایش قیمت آن بود. همه به یاد داریم که این موضوع موجب پیدایش اعتراضات در داخل کشور شد و تا به امروز هم هیچکس نتوانست این بحران را مهار کند. بر همین اساس منفجر شدن یک تاکر سوخت در عکار ممکناست برای بسیاری از تحلیلگران عادی باشد اما واقعیت این است که همان تانکر، اولین و آخرین امید مردم لبنان برای بقای و خلاص شدن مقطعی از فقدان سوخت بود. در این میان برای درک وخامت اوضاع باید به بیانیه مرکز پزشکی دانشگاه آمریکایی بیروت توجه کرد. این مرکز اعلام کرد که به دلیل تشدید بحران سوخت و قطع وحشتناک آن، دستگاه‌های تنفسی و سایر وسایل پزشکی حیاتی متوقف خواهند شد و در مواجهه با این واقعیت، ۴۰ بیمار و ۱۵ کودک که با دستگاه تنفس مصنوعی زندگی می‌کنند فوراً جان خود را از دست خواهند داد و ۱۸۰ بیمار مبتلا به نارسایی کلیه چند روز بعد از آنکه نتوانستند جلسات دیالیز را انجام دهند، دچار مسمومیت خواهند شد. این مرکز همچنین اعلام کرد، صدها بیمار مبتلا به سرطان اعم از بزرگسال و کودکان وجود دارند که طی هفته‌ها و ماه‌های آینده به دلیل عدم درمان و معالجه جان خود را از دست خواهند داد. همچنین این مرکز از دولت لبنان، سازمان ملل متحد، سازمان بهداشت جهانی، یونیسف و همه سازمان‌هایی که قادر به تامین سوخت مورد نیاز این مرکز قبل از بسته شدن آن ظرف ۴۸ ساعت هستند، درخواست کمک کرد. این مشکلات در حالی پیش‌روی دولت موقت به ریاست حسان دیاب و نجیب میقاتی به عنوان نخست‌وزیر مکلف است که میشل عون حالا اعلام کرده که بحران اقتصادی کشورش در حال عمیق‌تر شدن است. بر این اساس پس از تصمیم رئیس بانک مرکزی لبنان برای لغو یارانه سوخت و کالاهای حیاتی و اساسی، رئیس جمهور لبنان در نامه‌ای به پارلمان خواهان برگزاری نشستی برای اتخاذ موضع و اقدام مناسب در اینباره شد. گویی او هم به صورت واضح فهمیده است که اعتراضات هفته گذشته مردم لبنان به هیچ وجه رنگ و بوی قبلی را نمی‌دهد و معترضان به شدت از وضعیت پاندمی کرونا، رکود اقتصادی و نایاب شدن سوخت عصبانی و نگران هستند. بر همین اساس انفجار عکار نه تنها صرفاً یک حادثه داخلی و زودگذر نیست و نبوده، بلکه خروجی آن به صورت مشهود بر وضعیت اقتصادی و همچنین اعتراضات مردمی تاثیرگذار است و از سوی دیگر نشان می‌دهد که مسئولان این کشور از انفجار بندر بیروت همچنان درس عبرت نگرفته‌اند. این موضوعی است که بسیار مهمتر از بطن مساله انفجار عکار است و اگر یکبار دیگر ما شاهد تکرار چنین رخدادی در جای جای لبنان باشیم بدون شک طغیانی به وجود خواهد آمد که دیگر نمی‌توان جلوی آنرا گرفت. گزارش: فرزاد سیف‌نیا