آتش‌بس دروازه‌ای به سوی آرامش

به گزارش آتیه‌آنلاین، نگاهی گذرا به وضعیت داخلی در افغانستان نشان می‌دهد که کماکان نمودار تنش در این کشور سیر صعودی خود را حفظ کرده و این مساله بیانگر ادامه بی‌ثباتی و افزایش درگیری‌ها در ولسوالی‌های مختلف در این کشور است. اعلام خطر در شورای امنیت این در حالی است که پیشروی عناصر طالبان در استانهای مختلف با سرعت قابل توجهی دنبال می‌شود. روندی که باعث سیطره طالبان در شهرهای مختلف و افزایش انگیزه در میان عناصر مسلح این گروه برای ورود و تصرف سایر مناطق درگیر در افغانستان شده است. موضوعی که واکنش‌های گوناگونی را در سطوح مختلف جامعه جهانی در پی داشته و در نهایت منجر به هدایت پرونده افغانستان به شورای امنیت و همچنین ورود برخی ارتش‌های مرتبط با این پرونده به وضعیت آماده‌باش شده است. در همین راستا پنجشنبه شورای امنیت سازمان ملل متحد به ریاست هند درباره وضعیت بد امنیتی در افغانستان نشست فوری برگزار کرده و گفتگوهایی را حول پرونده این کشور راهبری کرده است. در این میان خبرگزاری اسپوتنیک روسیه با انتشار گزارشی با اشاره به جلسه شورا امنیت مدعی شد، تصمیم برای برگزاری جلسه علنی شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد افغانستان تنها یک روز پس از آن گرفته شد که محمد حنیف اتمر، وزیر امور خارجه افغانستان با اس جیشانکار، وزیر امور خارجه هند در مورد تشکیل جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد افغانستان صحبت کرد. از سوی دیگر تی.اس تیرومورتی، نماینده دائم هند در سازمان ملل متحد و رئیس شورای امنیت برای ماه اوت در توئیتی نوشت: «شورای امنیت سازمان ملل متحد روز گذشته (جمعه) تحت ریاست جمهوری هند برای بحث و بررسی وضعیت در افغانستان نشست داشته است». اتمر گفته است که سازمان ملل و جامعه بین‌المللی باید نقش بیشتری برای جلوگیری از فاجعه آشکار در افغانستان به دلیل خشونت‌ها و جنایات طالبان ایفا کنند. پرونده افغانستان در شرایطی در شورای امنیت به بحث و گفتگو گذاشته شده که درگیری بین طالبان و نیروهای دولتی این کشور در چند ماه گذشته همزمان با خروج نیروهای آمریکا و ناتو شدت گرفته است. طبق برنامه کاری شورا در ماه جاری که در ۲ اوت تصویب شد، نشستی در مورد افغانستان در طول ماه برنامه‌ریزی نشده بود. در این میان ساندی تایمز در گزارشی با اشاره به اظهارات رئیس شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که تیرومورتی در پاسخ به سوالی در مورد وضعیت افغانستان و اینکه شورای امنیت چه کاری می‌تواند برای جلوگیری از تشدید بیشتر در جنگ ناشی از جنگ انجام دهد، گفت: «این بسیار مهم است که جلسه علنی در مورد افغانستان در هفته اول ریاست جمهوری هند بر این شورا برگزار می‌شود و فوریت وضعیت کنونی در افغانستان را نشان می‌دهد؛ چراکه وضعیت افغانستان برای همه اعضای شورای امنیت نگران‌کننده است و ما شاهد بودیم که در روزهای اخیر، خشونت‌ها فقط در حال افزایش است». به گزارش ساندی تایمز وی در مورد مواضع رسمی دولت دهلی نو اذعان داشت: «هند به وضوح اشاره کرده است که ما می‌خواهیم افغانستان مستقل، صلح‌آمیز، دموکراتیک و با ثبات را ببینیم. هند از هر فرصتی که می‌تواند صلح، امنیت و ثبات را در افغانستان به ارمغان آورد حمایت کرده است. ما متقاعد شده‌ایم که باید به رفع خشونت و حملات هدفمند بپردازیم و اینها نگرانی‌های بسیار جدی هستند و همه خشونت‌ها باید به پایان برسد. هرگونه ارتباط با تروریسم بین‌المللی نیز باید قطع شود. ما نمی‌توانیم بار دیگر شاهد بازگشت اردوگاه‌های تروریستی باشیم؛ چراکه این تأثیر مستقیم بر هند خواهد داشت. برای ما مهم است که از دستاوردهایی که در نزدیک به ۲۰ سال گذشته داشته‌ایم محافظت کنیم. باید به خواسته‌های زنان، جوانان و اقلیت‌های افغان احترام گذاشته شود». اخطار به طالبان از سوی دیگر شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور بیانیه مطبوعاتی اعلام کرد: «شورای امنیت حمله اسفناک هفته گذشته به مقر سازمان ملل متحد در هرات را به شدت محکوم کرده و نگرانی عمیق خود را نسبت به سطح بالای خشونت در جنگ ابراز داشت». این شورا همچنین اعلام کرد که از احیای امارت اسلامی حمایت نمی‌کند. اعضای شورای امنیت هم از کابل و هم از طالبان خواستند تا در روند صلح فراگیر، تحت رهبری افغان‌ها مشارکت داشته باشند تا پیشرفت فوری در جهت حل و فصل سیاسی و آتش‌بس حاصل شود. در شرایطی که پرونده افغانستان به عنوان یکی از سوژه‌های ثابت به کانون توجه جامعه بین‌الملل و به خصوص کشورهای دارای مرز مشترک با این کشور تبدیل شده است، اتحادیه اروپا نیز با صدور اطلاعیه‌ای خواستار برقراری آتش‌بس دائمی و ثبات در سرتاسر کشور افغانستان شد. با وجود اینکه مسئول سیاست خارجی و کمیسر مدیریت بحران اتحادیه اروپا خواستار پایان خشونت‌ها و آتش‌بس در افغانستان شد، خبرگزاری اسپوتنیک روسیه در گزارشی با اشاره به مواضع قاره سبز نوشت: «جوزف بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و یانز لنارچیچ، کمیسر مدیریت بحران این اتحادیه خواستار آتش‌بس فوری، جامع و دائمی شدند تا به برقراری صلح فرصتی داده شود». به نوشته اسپوتنیک بورل و لنارچیچ اظهار داشتند که این خشونت بی‌معنی رنج‌های زیادی را بر شهروندان افغان وارد می‌کند و شمار آوارگان داخلیِ در جستجویِ امنیت و سرپناه را افزایش می‌دهد. در این میان مقامات اتحادیه اروپا کشتار خودسرانه غیرنظامیان از سوی طالبان، ضرب و شتم زنان و تخریب زیرساخت‌ها را محکوم کردند و افزودند: «برخی از این اقدامات می‌تواند جنایت جنگی باشد». علاوه بر این اتحادیه اروپا حمله طالبان، از جمله حمله به دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد، جنگ در لشگرگاه، مرکز بزرگترین استان هلمند افغانستان، حمله به محل اقامت بسم‌الله محمدی، وزیر دفاع افغانستان را که برخلاف تعهد گروهی برای حل و فصل مناقشه در روند صلح دوحه است، محکوم کرد. درگیری مسلحانه بین طالبان و نیروهای دولتی افغانستان از زمان خروج نیروهای خارجی در ماه مه شدت گرفته است. در آخر باید خاطرنشان کرد که به اعتقاد اغلب کارشناسان مسائل افغانستان تنها راه حل خروج از وضعیت فعلی و هدایت این کشور به سوی دروازه‌های آرامش و ثبات برقراری همزمان آتش‌بس سراسری به علاوه مذاکرات دوجانبه میان طالبان و ارگ کابل است. راه‌حلی که به گفته ژنرال‌های ارتش آمریکا و بعضاً ناتو نه تنها آخرین انتخاب دو طرف برای جلوگیری از نابودی زیرساخت‌ها و عدم حرکت کشور به سوی جنگ داخلی فراگیر به شمار میرود، بلکه عدم تحقق این مساله میتواند آتش جنگ داخلی و ناامنی را در مرزهای افغانستان محدود نکند و پس از گذشت مدت زمان کوتاهی بحرانی به مثابه بحران شامات دامنگیر جامعه بین‌الملل شود. گزارش: اردشیر حبیبی