هشدار مسکو به آن‌سوی اقیانوس

به گزارش آتیه‌آنلاین، با توجه به تنش‌هایی که طی چند سال اخیر میان روسیه و آمریکا روی داده و همچنین افزایش نزاع میان مسکو و بروکسل بر سر مسائلی چون اوکراین، به نظر می‌رسد که کرملین تلاش دارد سازوکار جدیدی را برای مبارزه با تهدیدها اعمال کند. استراتژی نوین رسانه‌ها روز شنبه گزارش کردند که «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری روسیه سند استراتژی جدید امنیت ملی روسیه را که توسط شورای امنیت ملی این کشور تهیه شده بود، تایید کرد. بر اساس این سند، گسترش همکاری‌های راهبردی با چین و هند در اولویت سیاست خارجی روسیه قرار گرفته است. به گزارش اسپوتنیک، ولادیمیر پوتین طی دستوری استراتژی جدید امنیت ملی روسیه را تایید کرد که از بخش‌های مختلف تشکیل شده و در پورتال اینترنتی اخبار حقوقی روسیه منتشر شده است. در سند جدید استراتژی امنیت ملی روسیه، حفاظت از مردم روسیه اولویت نخست خوانده شده است. در این سند بر تمایل و تلاش روسیه برای افزایش اعتماد و امنیت و وضعیت قابل پیش‌بینی در عرصه بین‌المللی تاکید شده‌ و همچنین اتخاذ تدابیر متقابل و مناسب برای تامین و پیشگیری از اقدامات خصمانه که تهدیدی برای امنیت و حق حاکمیت و تمامیت ارضی روسیه است‌، حائز اهمیت عنوان شده است. در سند جدید استراتژی امنیت ملی روسیه گفته شده است: «باتوجه به استفاده برخی کشورها از فناوری‌های اطلاعاتی برای مداخله در امور داخلی روسیه و تعداد قابل توجه حملات هکری به منابع اطلاعاتی این کشور، امنیت سایبری به عنوان اولویت جدید راهبردی روسیه شناخته شده است.» این در حالی است که آمریکا طی ماه‌های اخیر بارها هکرهای روسیه را متهم به حمله به تاسیسات و شرکت‌های خصوصی آمریکایی کرده است. اتهامی که البته روسیه آن را بی‌اساس خوانده. پیشتر، معاون وزیر خارجه روسیه طی بیانیه‌ای اعلام کرد که مسکو چندین پیام در زمینه امنیت سایبری به مقام‌های عالی‌رتبه آمریکایی فرستاده است، اما تمامی این پیام‌ها مورد بی‌توجهی واشنگتن قرار گرفته است. در بخش دیگری از این سند، بر لزوم تامین امنیت اقتصادی روسیه با افزایش قابلیت رقابت اقتصادی و استحکام آن در برابر تاثیر تهدیدهای داخلی و خارجی تاکید شده است. در این سند همچنین آمده است: «برای خنثی کردن تهدید ناشی از تحریف تاریخ و نابودی معیارهای اخلاقی با تلاش برای اعمال ارزش‌های بیگانه در عرصه آموزشی، حفظ ارزش‌های اخلاقی، دینی، فرهنگی و تاریخی سنتی روسیه، اولویت جدید ملی شناخته شده است.» در سند استراتژی امنیت ملی روسیه آمده است که نیروهای مخرب در داخل و خارج از روسیه در تلاشند تا از مشکلات برای تضعیف وضعیت روسیه استفاده کنند. همچنین براساس این سند کاهش سهم دلار در فعالیت‌های اقتصادی خارجی یکی از راهکارهای تضمین امنیت اقتصادی روسیه عنوان شده است. سند استراتژی جدید امنیت ملی روسیه را شورای امنیت روسیه در اواخر ماه می تنظیم کرده بود. مقابله با تهدیدها این سند در حالی تنظیم شد که طی روزهای اخیر خبر تجاوز یک ناوشکن بریتانیایی به آب‌های روسیه در شبه‌جزیره کریمه خبرساز شده بود. در واکنش به این تجاوز، روسیه از بریتانیا توضیح خواست و مقام‌های این کشور نیز آن را بخشی از فرآیند کشتی‌رانی آزاد توجیه کرده و عنوان کردند که با توجه به غیرقانونی بودن الحاق کریمه به خاک روسیه، چنین اقدامی، نقض حاکمیت مسکو به حساب نمی‌آید. با این وجود، روز گذشته (‌یکشنبه) کرملین هشداری جدی به غرب در این رابطه داد. سخنگوی کرملین گفت که ناتو یک نیروی بی‌ثبات‌کننده در قاره است و برای تقابل به وجود آمده است. به گزارش اسپوتنیک، «دیمیتری پسکوف»، سخنگوی کرملین به کانال تلویزیونی روسیا ۱ گفت: «این بلوک برای تقابل و رویارویی به وجود آمده است. این بلوک ثباتی در قاره ایجاد نکرده است و به عکس یک عنصر بی‌ثبات‌کننده است.» پسکوف اظهار کرد: «حادثه اخیر مربوط به کشتی جنگی انگلیسی دیفندر در دریای سیاه یک تحریک با دسیسه چینی از سمت خارج به جهت آزمودن نقاط نرم در نظام پاسخ روسیه بوده است.» پسکوف تصریح کرد: «این ناوشکن تنها یک ابزار تحریک بود. ولادیمیر پوتین پیشتر توضیح داد که این راهی برای بررسی تنگناها و ضعف‌ها در نظام کنترل مرزی، نظامی، پاسخ و موارد دیگر بوده است. این یک تحریک عمدی و به خوبی برنامه‌ریزی شده قلمداد می‌شود. سازمان اطلاعات ما البته می‌داند چه کسی تصمیم را گرفته است. اما البته من فکر می‌کنم اساس چنین عملیاتی همچنان از سوی دوستان ارشد ما در آن سوی اقیانوس برنامه‌ریزی می‌شود و پاسخ به این تحریک سخت خواهد بود.» این تنش‌ها را به‌ خوبی می‌توان در متن سند استراتژی جدید روسیه پیدا کرد. این سند با اشاره به مفاهیم بحث شده توسط ناتو در قبال امکان استفاده از تسلیحات هسته‌ای در زمان جنگ تبیین می‌کند که این تحول جز به افزایش ریسک‌های امنیتی پیش روی روسیه خدمت نمی‌کند. همچنین نظامی‌سازی خزنده فضا هم در کنار ریسک‌های مربوط به تشدید درگیری‌های مسلحانه و تبدیل آنها به جنگهای محلی و منطقه‌ای دخیل کننده قدرت‌های هسته‌ای جهان، در بردارنده خطراتی است. این سند همچنین به تلاش‌های ارتش‌های برخی کشورها برای تمرین از کار انداختن زیرساخت‌های اطلاع‌رسانی حیاتی در روسیه و گزارشها در خصوص تشدید عملیاتهای اطلاعاتی و عملیات‌های دیگر سرویس‌های اطلاعاتی خارجی در کلیت فضای اطلاع رسانی روسیه اشاره دارد. این سند هشدار می‌دهد: «رشد بی‌ثباتی ژئوپلتیکی و نزاع، تشدید تعارضات بین کشورها با افزایش تهدید استفاده از نیروی نظامی همراه شده‌اند.» این سند سیاسی در عین حال به تضعیف هنجارها و اصول کلی پذیرفته شده قوانین بین‌المللی و تضعیف یا حذف نهادها و معاهدات بین‌المللی موجود در حوزه کنترل تسلیحات اشاره می‌کند؛ مساله‌ای که به گزارش این سند به افزایش تنش‌ها و بدتر ساختن وضعیت سیاسی - نظامی از جمله در مرزهای روسیه خدمت می‌کند. در این سند تصریح شده است که روسیه متعهد به تقویت ثبات نظام حقوقی بین‌المللی و جلوگیری از چند دسته شدن، تضعیف یا اعمال گزینشی آن است. این استراتژی تصریح می‌کند که بی‌ثباتی و نزاع ژئوپلتیکی فزاینده نتیجه توزیع مجدد در پتانسیل توسعه جهانی است و گفته شده کشورهایی که رهبری بی‌قید و شرطشان را از دست می‌دهند در تلاش برای جلوگیری از رخ دادن این مساله، امید به دیکته کردن قوانین خودشان، استفاده از تدابیر ناعادلانه رقابت و اعمال تحریمهای یکجانبه یا مداخله علنی در امور داخلی کشورهای دیگر دارند. بنا به شواهد و قرائت موجود، چنین به نظر می‌رسد که روسیه تلاش دارد رویکردی تهاجمی‌تر در قبال تهدیدهای پیش روی خود داشته باشد و بنا ندارد در این زمینه‌ها در برابر هیچ کشور مشخصی کوتاه بیاید. گزارش: فرزاد سیف‌نیا