شکست الگوی کشت در ایران

یک مسئول دولتی گفت: یکی از چالش‌های جدی اجرای الگوی کشت عدم پایبندی برخی مناطق به سطوح ابلاغ شده کشت است. امسال در جنوب کرمان، پیاز و در اردبیل نیز هندوانه بیش از الگوی ابلاغی کشت شد.

براساس گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا نیکویی، مدیرکل دفتر امور اقتصادی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و مسئول تدوین الگوی کشت ملی این سازمان امروز یکشنبه در هفتمین نشست ستاد مرکزی مدیریت بحران مخاطرات بخش کشاورزی و منابع طبیعی در توضیح جزئیات این موضوع گفت: ما الگوی کشت را بر اساس شرایط نرمال طراحی و ابلاغ کرده‌ایم، اما با توجه به کاهش تخصیص آب، ناچار به بازنگری و تنظیم مجدد برنامه‌ها هستیم.

وی اظهار کرد: بخشی از اراضی زراعی در حال حاضر زیر کشت رفته‌اند و در نتیجه باید عملکرد محصولات متناسب با منابع محدود آب اصلاح شود.

نیکویی با اشاره به اهمیت هماهنگی میان سایر دستگاه‌های بیرون از وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: بدون همکاری وزارت نیرو، اجرای موفق الگوی کشت ممکن نخواهد بود، زیرا اگر صرفه‌جویی در آب انجام شود، به دلیل نبود سازوکار مشخص، این آب یا صرف توسعه سطح زیرکشت و کشت دوم می‌شود یا به مصرف سایر بخش‌ها می‌رسد که هر دو می‌تواند برای منابع شکننده آبی کشور زیان‌بار باشد.

وی یکی از چالش‌های جدی اجرای الگوی کشت را عدم پایبندی برخی مناطق به سطوح ابلاغ شده کشت عنوان و اذعان کرد: به‌عنوان نمونه، در جنوب کرمان، پیاز و در اردبیل نیز هندوانه بیش از الگوی ابلاغی کشت شد و این موضوع برنامه ملی را مختل کرد.

ناوگان فرسوده و افت بهره‌وری

نیکویی همچنین به مشکلات ساختاری بخش کشاورزی اشاره کرد و افزود: ناوگان فرسوده مکانیزاسیون، کاهش حاصلخیزی خاک‌ها و میانگین سنی بالای نیروی کار کشاورزی از عوامل اصلی افت بهره‌وری هستند و اگر بخواهیم با منابع آبی کمتر، تولید بیشتری داشته باشیم، ناچار به ورود بذر، فناوری و دانش نوین هستیم.

وی تاکید کرد: به‌دلیل سرکوب قیمتی محصولات کشاورزی، ورود فناوری‌های جدید برای کشاورزان صرفه اقتصادی ندارد، بنابراین، حمایت دولت و سیاست‌گذاری در راستای واقعی‌سازی قیمت‌ها و تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز، ضروری است.

وی به تدوین آیین‌نامه اجرایی ماده ۳۳ قانون حمایت از بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: این آیین‌نامه، تشویقی است و هیچ جنبه تنبیهی ندارد و هدف ما حمایت از کشاورزان و هدایت کشت به مسیر درست است.

نیکویی درهمین حال بر استفاده از ظرفیت و ابزار قیمت نهاده‌های انرژی مانند برق و سوخت و همچنین قیمت آب کشاورزی برای حمایت و تشویق کشاورزان به منظور اجرای برنامه ملی الگوی کشت از سوی وزارتخانه‌های نیرو و نفت تاکید کرد

وی، مردمی‌سازی اجرای الگوی کشت را ضروری خواند و گفت: اجرای موفق این طرح باید با مشارکت اصناف، اتحادیه‌ها و تشکل‌های کشاورزی انجام شود.

نیکویی، توجه همزمان به ابعاد اکولوژی، اقتصادی و اجتماعی را از الزامات کلیدی برای اجرای موفق الگوی کشت در ایران برشمرد.