بیمارستان فیاض‌بخش؛ تولد دوباره یک ابرپروژه درمانی در جنوب غرب تهران

ساختمان جدید بیمارستان تأمین‌اجتماعی 550 تختخوابی شهید دکتر فیاض‌بخش با نمایی زیبا و گنبدی، الماس تابانی است که در محوطه سبز و جنگلی به وسعت بیش از 200 هزار متر مربع، خودنمایی می‌کند. با احداث ساختمان جدید اکنون نفسی تازه بر کالبد این بیمارستان 68 ساله دمیده شده و بیماران در شرایط استاندارد از خدمات درمانی بهره‌مند می‌شوند.

بیمارستان شهید دکتر فیاض‌بخش از مراکز بستری قدیمی تأمین‌اجتماعی به‌شمار می‌رود. این بیمارستان در سال 1334 در مساحت 23 هکتار و با 617 تخت مصوب بنا نهاده شده است. واقع شدن این مرکز درمانی در منطقه جنوب غرب تهران و در مجاورت بزرگراه‌های تهران-کرج-قزوین و نیز بزرگراه‌های آزادگان و فتح، سبب شده تا این مرکز به‌عنوان یکی از مهمترین مراکز درمانی بیماران تصادفی و ترومایی شناخته شود. با توجه به قدیمی بودن ساختمان درمانی، ضرورت احداث ساختمان جدید وجود داشت که با پی‌گیری مسئولان وقت سازمان تأمین‌اجتماعی و تصویب هیات‌‌مدیره عملیات عمرانی بنای جدید در سال 1392 (عملیات خاکبرداری) کلید خورد؛ اما به دلیل پاره‌ای از مشکلات، روند احداث آن با تاخیر مواجه شد تا اینکه در دوره جدید مدیریت سازمان تأمین‌اجتماعی، عملیات عمرانی این مرکز جانی دوباره گرفت و در بیست و هشتم مهر 1403 تحویل موقت شد. در نهایت بیمارستان شهید فیاض‌بخش روز سه‌شنبه 25 شهریور 1404 با حضور رئیس‌جمهور به‌طور رسمی آغاز به‌کار کرد.

 ساختمان جدید بیمارستان با 350 تخت فعال در زیربنای 11 هزار متر مربع و مجموع مساحت 69 هزار متر مربع (با احتساب ساختمان‌های جانبی 72 هزار متر مربع) در هفت طبقه احداث شده است.

این بیمارستان به‌عنوان بزرگ‌ترین مرکز ملکی درمانی تأمین‌اجتماعی پس از بیمارستان میلاد شناخته می‌شود و دارای 21 اتاق عمل جراحی مجهز به پیشرفته‌ترین دستگاه‌‌ها و امکانات درمانی است. همچنین خدمات بستری بیمارستان از بخش‌های جراحی عمومی، جراحی مغزواعصاب، جراحی ارتوپدی، جراحی چشم، جراحی فک وصورت، جراحی گوش‌وحلق‌وبینی تشکیل شده است. بخش‌‌های جراحی اورولوژی، قلب، اطفال، مغزواعصاب، زنان‌وزایمان، خون و آنکولوژی، گوارش، کلیه و ریه از دیگر امکانات این بیمارستان به‌شمار می‌رود. علاوه بر آن بیمارستان مجهز به بخش‌های ویژه از جمله سی‌سی‌یو، پست‌سی‌سی‌یو، ان‌آی‌سی‌یو، ام‌آی‌سی‌یو (مراقبت‌های ویژه سیار) و اس‌آی‌سی‌یو  (مراقبت‌های ویژه جراحی) است. اتاق‌های ال‌دی‌آر (اتاق زایمان تک نفره)، وی‌آی‌پی (هتلینگ ویژه)، اورژانس و او‌آر (اتاق‌‌های عمل) سایر بخش‌های بیمارستان شهید فیاض‌بخش را تشکیل می‌دهد. در هر طبقه ساختمان جدید بیمارستان 24 آسانسور وجود دارد؛ به‌نحوی که در هر لاین 12 آسانسور تعبیه شده است.

بخش اورژانس بیمارستان

بیمارستان شهید فیاض‌بخش دارای بزرگ‌ترین مرکز اورژانس بیمارستانی کشور است. این بخش در طبقه همکف بیمارستان واقع شده و در دو بخش درمان سرپایی و بستری موقت و تحت نظر ارائه خدمت می‌کند. 
در بدو ورود اورژانس، واحد تریاژ دارد و پرستاران تریاژ بیماران را در پنج سطح فوریت‌های درمانی تقسیم‌بندی می‌کنند. در این روند بیماران نیازمند به درمان‌های فوری از سطح یک تا سه در اولویت درمان قرار می‌گیرند. روزانه بیش از 400 هزار نفر در بخش اورژانس شامل بیماران ترومایی و داخلی پذیرش می‌شوند. بیماران اورژانسی باید زیر 6 ساعت تعیین تکلیف شوند و در صورت نیاز به تداوم درمان به بخش‌های اصلی بستری بیمارستان منتقل می‌شوند. 

بخش‌های تحت نظر 1 و 2

بیماران ترومایی با توجه به وخامت حال در صورت نیاز در بخش‌های تحت نظر بستری می‌شوند و بخش اورژانس دارای دو اتاق تحت نظر 1 و 2 است. در تحت نظر یک 22 تخت بستری وجود دارد و در این بخش علاوه بر بستری بیماران ترومایی با وخامت حال شدید، بیماران داخلی، دیالیزی، مبتلایان به سرطان و سایر بیماران بستری می‌شوند. 
بخش تحت نظر 2 نیز با دارا بودن 25 تخت که درحال حاضر 12 تخت آن فعال است، اختصاص به درمان بیماران ترومایی اورژانسی دارد که وخامت حال شدیدی ندارند. 

اتاق عمل سرپایی

اتاق عمل سرپایی اورژانس یکی دیگر از بخش‌هایی است که در طبقه همکف واقع شده است. در این اتاق بیمارانی که در اثر تروما یا حوادث نیازمند عمل‌های جراحی هستند، پذیرش می‌شوند و بیماران بستری نیازمند جراحی از خدمات سایر اتاق‌های جراحی استفاده می‌کنند. این واحد نیز ایزوله بوده و ورود به آن با رعایت نکات ایمنی انجام می‌شود. تجهیزات این اتاق از نوع پیشرفته است و حتی نورپردازی آن نیز براساس آخرین فناوری روز دنیا تهیه شده است و امکان کم و زیاد کردن نور وجود دارد. 
علاوه بر آن یک اتاق عمل سرپایی مربوط به بیماران تروما وجود دارد که اکنون با فعال شدن اتاق دوم، خدمات این واحد غیرفعال شده است. 

بخش رادیولوژی

بخش رادیولوژی از دیگر بخش‌های اورژانس را تشکیل می‌دهد. این بخش در فضایی وسیع با برخورداری از دستگاه‌های پیشرفته فعال است. در بدو ورورد این بخش سالن انتظار و بخش پذیرش قرار دارد و بیماران برای دریافت خدمات، هدایت می‌شوند. در این بخش سه واحد رادیولوژی 1، 2 و 3 وجود دارد و در هریک از واحدها یک دستگاه رادیولوژی دیجیتال تعبیه شده است. دستگاه‌های ام‌آرآی، سونوگرافی، ماموگرافی، تراکم استخوان، پلوروسکوپی (روش کم‌تهاجمی معاینه و درمان مشکلات ریه) و عکس‌برداری دندان سایر تجهیزات این بخش را تشکیل می‌دهد. همچنین بیمارستان مجهز به سامانه پکس است و تمامی تصاویر تشخیصی اعم از رادیولوژی، ام‌آر‌ای و سایر تصاویر از طریق سامانه مذکور به‌طور دیجیتال در اختیار پزشکان معالج قرار می‌گیرد. 

سایر بخش‌‌های اورژانس

«بخش آی‌سی‌یو داخلی» یکی دیگر از واحدهای اورژانس را تشکیل می‌دهد. این بخش ایزوله است و برای ورود به داخل باید از لباس استریل «کاور» استفاده شود.
همچنین بخش اورژانس سوختگی در اورژانس جلب نظر می‌کند که پس از تجهیز وسایل و به‌ویژه جذب پرستار ماهر در زمینه مراقبت‌های سوختگی، راه‌اندازی می‌شود. 
اتاق گچ‌گیری از دیگر امکانات بخش اورژانس به‌شمار می‌رود که در کنار اتاق متخصص ارتوپدی قرار دارد و بیماران دچار شکستگی با دستور این متخصص از خدمات کچ‌گیری استفاده می‌کنند. 
کنار درب‌های تمامی بخش‌های اورژانس دستگاه فراخوان وجود دارد که با فشار هر دکمه، کد احضار به‌صدا درمی‌آید. برای مثال کد 247 مربوط به فراخوان احیای بیماران، کد 125 اعلام حریق و کد 350 فراخوان تحویل بیماران اورژانسی هوایی است؛ در این مرکز به‌دلیل فراهم بودن پد بالگرد، امکان انتقال بیماران از طریق هلیکوپتر وجود دارد. 
همچنین یک واحد جداگانه رادیولوژی در اورژانس تعبیه شده تا بیماران برای دریافت خدمات رادیولوژی مسافت دورتری را طی نکنند و در مجاورت مطب پزشکان از خدمات رادیولوژی بهره‌مند شوند. 
اتاق احیا نیز در بخش اورژانس قرار دارد و بیماران نیازمند احیا در این واحد از خدمات درمانی بهره‌مند می‌شوند. در این اتاق سه تخت بستری مشاهده می‌شود. 
همچنین در اورژانس بخش ویژه قلبی (علاوه بر بخش بستری قلب بیمارستان) پیش‌بینی شده است که به‌زودی راه‌اندازی می‌شود تا بیماران اورژانسی به‌صورت سرپایی از خدمات این بخش بهره‌مند شوند. 
در بخش سرپایی بیماران اورژانسی علاوه بر ویزیت پزشکان از خدمات سرم‌تراپی،‌ تزریقات و نوار قلب و پانسمان برخوردار می‌شوند. در این واحد 8 تخت سرم‌تراپی وجود دارد. 

 امکانات طبقه زیرهمکف

در طبقه زیرهمکف بخش‌های فیزیوتراپی، دیالیز، پزشکی هسته‌ای قرار دارد. بخش دیالیز هنوز راه‌اندازی نشده است و خدمات آن همچنان در ساختمان قدیم بیمارستان ارائه می‌شود. به‌زودی با خرید 21 دستگاه دیالیز، خدمات این بخش فعال می‌شود. 
واحدهای تغذیه، رستوران، انبارهای ملزومات و تجهیزات پزشکی، لندری مرکز تلفن، سردخانه عفونی و غیرعفونی زباله‌های بیمارستانی و مورگ (فوتی‌ها) سایر بخش‌های این طبقه را تشکیل می‌دهد. در واحد لندری البسه‌های عفونی و غیرعفونی به‌تفکیک شست‌وشو و ضدعفونی می‌شود. همچنین در سردخانه‌‌های عفونی و غیرعفونی، زباله‌‌های بیمارستانی فریض شده و به‌تفکیک تحویل پسماند شهرداری می‌شود تا از انتشار آلودگی پیشگیری شود. 

بخش فیزیوتراپی

بخش فیزیوتراپی در طبقه زیرهمکف واقع شده است. این بخش مجهز به تمامی دستگاه‌های پیشرفته از جمله الکتروتراپی، لیزر پرتوان، شاک‌ویو (ضربه با اشعه غالبا برای درمان خار پاشنه)، مگنت و مگانوتراپی (حرکت درمانی) است. در این بخش به‌‌طور مجزا 60 متر فضا برای خدمات مگانوتراپی مردان و زنان وجود دارد. 

آزمایشگاه

بخش آزمایشگاه از تجهیزات کامل و پیشرفته شامل اتوآنالایزر، سل‌کانتر، دستگاه‌های انعقادی، آزمایش‌های هماتولوژی و هورمون‌شناسی برخوردار است. خدمات این بخش به تفکیک به بیماران سرپایی، بستری و اورژانسی ارائه می‌شوند و روزانه بالغ بر 700 بیمار بخش‌های سرپایی و بستری پذیرش می‌شوند. هر یک از بیماران اورژانسی 9 تست جداگانه دارند و علاوه بر آن برای هر نفر حدود 10 تا 15 تست انجام می‌شود و به این ترتیب روزانه بیش از 6 هزار تست در این بخش انجام می‌شود. 
طبقه اول بیمارستان نیز از بخش‌‌های آی‌سی‌یو داخلی، آی‌سی‌یو جراحی، ان‌آی‌سی‌یو، زایشگاه و 19 اتاق عمل جنرال تشکیل شده است. 

بخش زایمان

بخش زایمان مجهز به 8 اتاق ال‌دی‌آر (اتاق زایمان تک نفره) است. هریک از اتاق‌ها فضای بسیار وسیع دارد و حتی سرویس‌های بهداشتی اتاق‌ها بزرگ است؛ به‌نحوی که فضای هتل‌های مجلل را تداعی می‌کند. در هریک از اتاق‌ها تجهیزات مناسب و استانداردی از جمله تخت بستری مادر با قابلیت تبدیل به تخت زایمان، مانیتور علائم حیاتی بیمار مانند ضربان قلب، میزان تنفس، اکسیژن و فشارخون، انکوباتور (تخت نوزاد که در آن دما و رطوبت کنترل می‌شود) و تخت احیای نوزاد، (در صورت نیاز نوزاد به عملیات احیای قلبی ریوی) وجود دارد. توپ زایمان، آروماتراپی (استفاده از رایحه گل‌ها و گیاهان برای ایجاد آرامش)، ترازوی قد و وزن نوزاد، باکس تجهیزات دارو، صندلی همراه بیمار با قابلیت تخت شو، یخچال، کمد و تعبیه دستگیره‌های ایمنی مادر در سرویس بهداشتی از دیگر امکانات اتاق‌های ال‌دی‌آر به‌شمار می‌رود.

در این بخش همچنین واحدهای زایمان ایزوله، زایمان در آب و زایمان پرخطر مشاهده می‌شود. واحد زایمان ایزوله اختصاص به زایمان مادرانی دارد که دچار بیماری‌های عفونی و ویروسی هستند و باید در شرایط ایزوله زایمان کنند. زایمان در آب نیز از جمله شیوه‌هایی است که با استقبال مادران مواجه می‌شود؛ به‌نحوی که طی ماه شهریور امسال از مجموع 25 زایمان شکم اول، 23 مورد زایمان در آب انجام شده است. زایمان در آب سبب کاهش درد و افزایش انبساط فیزیولوژیکی بدن می‌شود. اتاق زایمان پرخطر برای مادرانی استفاده می‌شود که دارای بیماری‌های زمینه‌ای از جمله فشارخون بالا و دیابت بارداری هستند.

در ساختمان قدیمی بیمارستان، خدمات بخش زایمان به‌صورت سنتی ارائه می‌شد و به دلیل فضای محدود، اتاق ال‌دی‌آر وجود نداشت و حتی امکان حضور همراه بیمار میسر نبود. در نتیجه آمار زایمان همواره در محدوده ماهانه 70 تا 80 مورد ثابت مانده بود. اما اکنون با توجه به امکانات استاندارد بخش زایمان، میزان مراجعه رو به فزونی است و طی ماه شهریور بیش از 90 زایمان در این بخش انجام شده و پیش‌بینی می‌شود که آمار مذکور در آینده در ماه به 150 مورد زایمان افزایش یابد.

یکی از ویژگی‌های استاندارد بخش زایمان وجود درب مشترک با اتاق عمل است تا مادران در موارد اورژانسی حین زایمان به سرعت به اتاق عمل منتقل شوند. همچنین درب دیگر به بخش NICU باز می‌شود و نوزادان نیازمند به درمان‌های تخصصی با انکوباتور به این بخش منتقل می‌شوند.

واحد مراقبت مامایی از دیگر امکانات این بخش به‌شمار می‌رود. مادران در بدو ورود به بخش ابتدا در این واحد از معاینات اولیه برخوردار می‌شوند و در صورت نیاز به بستری با تشکیل پرونده به تخت‌های داخل بخش انتقال می‌یابند.