آموزشی که تبدیل به تجارت شد

هزینه‌های عجیب و غریب مدارس غیردولتی سال‌هاست بر دوش مردم افتاده و خیلی‌ها دیگر توان پرداخت آن را ندارند. هرسال با نزدیک شدن به اول مهر بحث هزینه‌ این مدارس بر سر زبان‌ها می‌افتد و بعد از مدتی به حاشیه می‌رود. احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس غیردولتی می‌گوید: سقف شهریه برای مدارس غیردولتی در سال تحصیلی جدید از ۲۰ تا ۱۴۵ میلیون‌تومان تعیین‌شده است اما این نوک کوه یخ است و در اعماق مردم خبر از هزینه‌هایی خیلی بالاتر از این رقم می‌دهند. نکته دیگر اینکه هزینه تعیین شده مواردی مثل غذا، لباس و فعالیت آزمایشگاهی را دربر نمی‌گیرد.

سازمان مدارس و مراکز غیردولتی آموزش و پرورش، برای شفاف‌سازی شهریه‌ها شهریه مصوب را در سامانه بارگذاری کرده است. این در حالی است که چنین اقدامی عملاً کارایی ندارد و مدارس هرچقدر بخواهند شهریه می‌گیرند. در واقع نبود نظارت کافی و ضمانت اجرایی بر مصوبات آموزش و پرورش مدارس را غیرمتعهد کرده و باعث شده مردم متحمل هزینه‌های زیاد و اجباری شوند. چند روز پیش یکی از مجریان تلویزیون هنگام اجرای برنامه از شهریه 175 میلیونی برای ثبت‌نام فرزندش خبرداد و گفت: ما چنین پول‌هایی نداریم و مدرسه دولتی را انتخاب می‌کنیم. این رقم در مدارس بین المللی به دو و سه برابر هم می‌رسد.

 امکانات آموزشی بیشتر، جمعیت کمتر کلاس، تنوع در سرفصل‌های آموزشی، آمادگی برای کنکور، توجه بیشتر به موارد تربیتی و کنترل رفتاری بیشتر بر دانش‌آموزان از جمله مواردی است که خانواده‌ها را ترغیب می‌کند با وجود هزینه‌های زیاد فرزندان خود را به این مدارس بفرستند.

همچنین ساعت طولانی‌تر ماندن دانش‌آموز در مدرسه برای والدین کارمند گزینه مناسبی به شمار می‌رود. یکی دیگر از مهم‌ترین موارد آمادگی برای کنکور است که از سال‌های اول دوره متوسطه به دغدغه بزرگی برای دانش‌آموز و خانواده‌اش تبدیل می‌شود. به باور عده‌ای از مردم برنامه‌ریزی منسجم این مدارس و کلاس‌های تست‌زنی بچه‌ها را وادار می‌کند تا خود را برای کنکور آماده کنند. 

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که قشر زیادی از مردم توان پرداخت چنین هزینه‌هایی را ندارند. امروزه حتی تحصیل در مدارس دولتی هم با پرداخت هزینه‌هایی همراه است که طبقات محروم جامعه به سختی از پس آن برمی‌آیند. بر اساس قانون اساسی ایران دولت باید شرایط تحصیل برای همه اقشار جامعه به صورت رایگان را فراهم کند اما این روزها تحصیل به یک کالای تجاری تبدیل شده است. این تبیعض می‌تواند به طبقاتی‌شدن تحصیلات و عمیق‌تر شده شکاف بین اقشار پردرآمد و کم‌درآمد منجر شود.