اشتغال؛ علت بسیاری از مهاجرت‌ها است

به گزارش آتیه آنلاین، بر اساس آمارهای موجود، همه ساله بخش قابل توجهی از نیروی کار ساده، متخصص و دانش‌آموخته بدنبال یافتن اشتغال بهتر و درآمدزایی بیشتر و یا درپی رویاهای کاری خود اقدام به خروج از کشور در یافتن کار مناسب می‌کنند که با توجه به شرایط سخت بسیاری از کشورها در پذیرش مهاجرین و یافتن شغل، بخش قابل توجهی از کارجویان مهاجر به خواسته خود دست پیدا نمیکنند. بخشی از افرادی که در اندیشه یافتن شغل مناسب به دنبال مهاجرت کاری به دیگر کشورها هستند به دلایل گوناگون نمی توانند از مسیرهای قانونی اخذ مهاجرت و راهکارهایی مانند استفاده از شرایط تبادل نیروی کار در قالب تفاهم نامه های بین کشورها و یا از مسیر کاریابی های قانونی بهره مند شوند و به ناچار از راهکارهای غیرقانونی برای ورود به کشورهای دیگر و اشتغال در آنجا استفاده می کنند که آسیب های فراوانی برای نیروی کار بدنبال خواهد داشت که از جمله عدم امکان استفاده از بیمه نیروی کار خواهد بود. ضرورت مهاجرت کاری از مسیرهای قانونی مهاجرت‌ کاری گاه با شرایط مدنظر نیروی کار متفاوت است، مشکلاتی را موجب شده و انتظارات را برآورده نمی‌کند و کاریابی‌ها به عنوان مبادی رسمی مورد قبول کشورها در زمینه تبادل نیروی کار بین کشورهای مختلف در جهان یکی از راهکارهای موفقیت در این زمینه به شمار می روند و جمعیت بالایی هرساله در ایران از طریق کاریابی ها که مبادی رسمی و قانونی مورد قبول کشورها است اقدام به مهاجرت کاری می کنند. " اکبرنیا" مدیرکل هدایت نیروی کار و کاریابی‌های وزارت کار در پایان سال ۱۳۹۹ گفت: با توجه به نیروی جویای کار و دانش‌آموختگان دانشگاهی در جمع افراد خواهان اعزام به خارج، برنامه‌ریزی برای اعزام ۵۰۰۰ نیروی کار ایرانی به خارج طی سال ۹۹ انجام شده است. وی با اشاره به فعالیت ۱۳۰ کاریابی خارجی در کشور، آنها را دارای تمای مجوزهای لازم معرفی کرده و از تاسیس دفاتر هدایت و حمایت از نیروی کار ایرانی در خارج خبر داده و می گوید: موارد مذکور بیانگر لزوم و اهمیت اقدام کارجویان مایل به اعزام به خارج از کشور در قالب کاریابی های مجاز خواهد بود. نیروی کار غیررسمی مهاجر مورد سوءاستفاده قرار می گیرند بخش مهمی از جویندگان کار ایرانی اعم از کارگران ساده و تخصصی و یا دانش‌آموختگان دانشگاهی پس از اینکه موفق به استفاده از کاریابی ها در راستای یافتن کار موردنظر در خارج از کشور نمی شنود به ناچار سعی می کنند که از مبادی غیرقانونی و اقدام به مهاجرت کاری نمایند. گفتنی است که کار سیاه الزاماً زیان آور برای کارگر نیست اما به علت  عدم نظارت لازم از مراجع ذیصلاح داخلی و کشور مبداء، زمینه حمایت از حقوق کارگران را نداشته و بلعکس ایجاد کننده زمینه سوء استفاده کارفرمایان خارجی را فراهم می آورد. موضوعاتی از قبیل عدم بیمه پردازی کارفرما و یا اشتغال بکارهای غیر از حوزه قوانین کار بین الملل از موارد سوءاستفاده های کاری است. این اقدام اگر از مبادی رسمی مانند کاریابی ها باشد قابل رصد، پیگیری و احقاق حقوق نیروی کار ایرانی خواهد بود و اما اگر از مبادی غیررسمی صورت گیرد به طور حتم نیروی کار را با مشکلاتی روبرو خواهد کرد. نیروی کار ایرانی حتی با آگاهی در خصوص این مشکلات، گاهی در شرایطی قرار می گیرند که ناچار به گام برداشتن در این راه هست اعزام نیروی کار با حفظ کرامت در دستور کار وزارت تعاون «حامد فروزان» مدیرکل امور بین الملل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی امروز (شنبه) در خصوص اعزام نیروی کار به خارج از کشور می‌گوید: بر اساس تاکید و دستور «حجت الله عبدالملکی» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعزام نیروی کار ساده ایرانی به خارج از کشور با حفظ کرامت، عزت و شأن در دستور کار این وزارتخانه قرار دارد. فروزان با بیان اینکه بنا داریم نشست‌های مشترک را در خصوص تبادل نیروی کار  با چند کشور برگزار کنیم، تصریح کرد: هم اکنون بانک اطلاعاتی نیروی کار متقاضی اعزام به خارج از کشور را با ایجاد سامانه‌ای راه اندازی کرده‌ایم که این بانک اطلاعاتی در حال تکمیل شدن است. به گفته فروزان، موضوع بازاریابی برای نیروی کار ایرانی در کشورهای مختلف را بر اساس تجربیاتی که در برخی از کشورها داریم و کشورهای که در این زمینه صاحب تجربه هستند دنبال می کنیم. مدیرکل امور بین الملل وزارت کار همچنین بر اجرای دقیق سازماندهی نیروی کار در داخل و خارج از کشور تاکید کره و اضافه می کند: حمایت قانونی از نیروی کار ایرانی پس از اعزام و نیز ضمانت برگشت نیروی کار نیز یکی از برنامه‌هایی است برآن تمرکز خواهیم کرد. وی با اشاره به اینکه اعزام نیروی کار را در سایر کشورها با همکاری موسسات کاریابی مجاز که مجوز فعالیت خود را از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گرفته اند پیگیری خواهیم کرد، گفت: تلاش می‌کنیم کشورها را برای اعزام نیروی کار ایرانی گسترده و تخصص‌ها را نیز متنوع‌تر کنیم. حضور و فعالیت ۱۷۰ کاریابی خارجی در کشور مدیرکل امور بین الملل وزارت کار با بیان اینکه در حال حاضر، اعزام نیروی کار از طریق کاریابی‌های بین‌المللی که از سوی این وزارتخانه مجوز فعالیت دریافت کرده‌اند صورت می‌گیرد، تصریح کرد: در ایران بیش از ۱۷۰ کاریابی خارجی وجود دارد که یکی از موسسات کاریابی ایران در هلسینکی هم حضور فعال دارد و فرآیند انتقال کارجویان ایرانی را انجام می دهد. وی حجم بالایی از نیروهای متخصص ایرانی در کشور را به دلیل افزایش سطح تحصیلات تکمیلی و آموزش‌های حرفه‌ای دانسته و می گوید: بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر مهندس حرفه‌ای، بیش از یک میلیون نفر دانش‌آموخته رشته‌های معماری، بیش از یک هزار متخصص جنگلداری و بیش از ۳۵۰ هزار نفر نیز در بخش مرتبط با کشاورزی آماده به کار در کشور وجود دارد. وی با بیان اینکه ارتقای سطح استاندارد آموزش‌های مهارتی در ایران به افزایش سطح نیروی کیفیت نیروی کار ایرانی منجر شده است، اضافه می کند: ما در خصوص اعزام نیروی کار به کشورهای مختلف، دارای تجربیات موفقی هستیم و از جمله آنها می توان به اعزام نیروی کار به استرالیا از طریق بخش خصوصی اشاره کرد که امیدواریم که این تجربه برای اعزام نیروی کار به کشور فنلاند نیز تکرار شود. عدم جذابیت بازار کار از دلایل اصلی مهاجرت است «فرامرز توفیقی» کارشناس و فعال حوزه بازار کار در گفت‌وگو با آتیه آنلاین در خصوص عدم جذابیت در بازار کار می گوید:دلیل عدم ورود ۲۸ درصد از جامعه تحصیلکرده به بازار کار عدم جذابیت در بازار کار عنوان شده است و این عدم وجود جاذبه در بازار کار بدلایل تکنولوژیکی و دستمزد است. رئیس کمیته دستمزد کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور اضافه می کند : با استناد آمار سال گذشته میتوان گفت که از ۷۲ درصدی که از جامعه تحصیلکرده دانشگاهی به بازار کار ورود پیدا می کنند، ۲۲ تا ۳۰ درصد ترک کار ارادی دارند که عمده دلایل آن پایین بودن سطح دستمزد و برآورده نشدن نیازهای آنان عنوان شده است. به گفته وی آمار ذکر شده به این معنی است که یک جمعیت بیش از ۵۰ درصدی نیروی کار نسل جوان تحصیلکرده را در ورود و استمرار در بازار کار از دست می دهیم و از این جامعه ذکر شده بخشی جذب بازار کار مشاغل سیاه می شوند که البته این مشاغل قابلیت کنترل ندارند که مشاغل ناسالم و مشاغل سالم را شامل می شوند و بخش باقیمانده طبیعتاً بدنبال شرایط کاری و اشتغال بهتری خواهند بود که انتظارات حداقلی آنان را برآورده کند. وی در ادامه بیان می‌کند که در شرایطی خاص این بخش از نیروی کار تحصیلکرده دانشگاهی که یا کار مناسب نیافته اند و یا با اشتغال به کار بعد از مدتی به ناچار بدلایل عمدتاً مالی ترک کار کرده اند به بازار های کار خارج از کشور روی می آورند. با نگاهی به کشورهای همسایه براحتی می توان فهمید که در برخی از آنها شرایط کار مناسبتری از لحاظ درآمدی برای این قشر وجود دارد که از روش های مختلف سعی در جذب این بازار کار دارند. افراد دانش‌آموخته دانشگاهی، نیروی کار ساده و متخصص، کارجویان دارای تجربه و مهارت کاری در زمینه های مختلف تخصصی و فنی زمانی که پس از طی مراحل تحصیل، کسب و مهارت و تجربه بدلیل پختگی و تخصص فنی و تجربی آمادگی ورود و یا ادامه حضور موفق در بازار کار داخلی را دارند، در صورت مهیا نبودن شرایط برای اشتغال متناسب با وضعیت آنها، تأمین معیشت لازم برای ایجاد رفاه خانوار و همچنین نبود شرایط لازم جهت ارتقاء و رشد به مهاجرت و اشتغال در کشورهای دیگر فکر می کنند. در شرایط اشاره شده، کشوری که می تواند بستر بهره برداری از تفکر خلاق و نیروی کار ماهر، باتجربه و دارای دانش روز را فراهم کرده و از این شرایط در راستای توسعه کشور استفاده کند، با عدم توجه و تمرکز لازم در خصوص ایجاد اشتغال مناسب و بهبود شرایط اقتصادی و رونق تولید، عملاً راهی برای خروج نیروی کار از کشور بوجود آورده است. دولت سیزدهم و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از زمان روی کار آمدن با تاکید بر اهمیت تبادل نیروی کار با کشورهای موفق در حوزه های صنعتی و ارائه سیاست ها و برنامه های توسعه ای اشتغالزا و همچنین تلاش در راستای مبنا قراردادن موضوع مهارت نیروی کار، بدنبال راهکارهایی در جذب و استمرار نیروی کار در بازار کار داخلی است که البته تبادل نیروی کار به عنوان انتقال تجربیات کشورهای مختلف نیز در راستای توجه به نیروی کار در توسعه و رونق بازار کار نقش بازی خواهد کرد.