جزییات شاخص‌های بازار کار

به گزارش آتیه آنلاین، شاخص‌های کلیدی بازار کار مانند نرخ و نوع بیکاری، نرخ مشارکت، عرضه جدید نیروی کار، خالص اشتغالزایی، فاصله بین نرخ‌های بیکاری بر حسب ویژگی‌های مختلف (مانند سن، جنسیت، سواد و منطقه) شاخص‌هایی در راستای بیان‌ وضعیت و تحولات بازار کار در کشور هستند. در دنیا ۱۷ شاخص کلیدی بازار کار وجود دارد که می‌تواند برای ارزیابی وضعیت بیکاری مورد استفاده قرار بگیرد و این در حالی است که در ایران شاخص نرخ بیکاری بیشتر از دیگر موارد برای تصمیم‌گیریها مورد توجه قرار می‌گیرد. ارزیابی‌ بازار کار ایران نشان می‌دهد طی یک دهه گذشته سه چالش عمده «کمترین میزان ایجاد اشتغال در کنار بیشترین افزایش جمعیت افراد در سن کار»، ‌ «عدم ورود بخش عمده‌ای از جمعیت در سن کار به بازارکار و در نتیجه افزایش جمعیت غیرفعال» و «سهم بالای جمعیت جوان و تحصیلکرده از جمعیت غیرفعال» مهمترین مسائل حوزه بازار کار بوده‌اند. آمار اشتغال بیش از 23 میلیون نفری در کشور بر اساس نتایج طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار ایران، در تابستان 1400، جمعیت فعال 15 ساله و بیشتر کشور 25 میلیون و 901 هزار نفر عنوان شده است که از این تعداد 23 میلیون و 404 هزارنفر شاغل و تعداد 2 میلیون و 496 هزارنفر در جامعه آماری بیکاران محسوب می‌شوند. ثبت 41 درصدی مشارکت اقتصادی همچنین نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت 15 ساله و بیشتر در تابستان سال جاری با 0.3 درصد کاهش نبست به فصل قبل از آن(بهار1400) به 41.1 درصد رسیده است و این شاخص در فصل تابستان در نقاط شهری 40.4 درصد و در نقاط روستایی 43.5 درصد و در بین مردان 68.8 درصد و در بین زنان 13.5 درصد به ثبت رسیده است. گفتنی است که سهم شاغلان 15 ساله و بیشتر در شاخص مشارکت اقتصادی در بخش خدمات 48.8 درصد، در بخش صنعت 33.8 درصد و در بخش کشاورزی 17.4 درصد اعلام شده است. گفتنی است که از نرخ مشارکت نیروی کار برای تدوین سیاست‌های اشتغال و تحلیل بازار کار، وضعیت بازار کار در آینده، وضعیت بازنشستگی و خروج از بازار کار و برنامه‌ریزی برای انواع مشاغل استفاده می‌شود. این شاخص همچنین می‌تواند در تحلیل بازار کار طبقات مختلف جمعیتی مورد استفاده قرار گیرد. اصولا در اقتصادهای با توسعه‌یافتگی کمتر، رشد اقتصادی به توسعه و گسترش امکانات تحصیلی، طولانی‌تر شدن دوران تحصیل و مواردی از این دست منجر می‌شود که به صورت کلی سبب نرخ پایین‌تر مشارکت به خصوص در زنان می‌شود و با ادامه توسعه جوامع کم کم نرخ فعالیت افزایش می‌یابد. لذا می‌توان گفت بین میزان توسعه یافتگی جوامع و نرخ مشارکت نیروی کار رابطه معناداری برقرار است. بیکاری زنان بیشتر از مردان است بر اساس اعلام تازه مرکز آمار ایران نرخ بیکاری جمعیت 15 ساله و بیشتر در تابستان سال جاری عدد 9.6 درصد اعلام شده است که نسبت به فصل قبل از آن 0.8 درصد افزایش را نشان می‌دهد و گفتنی است که میزان شاخص نرخ بیکاری در بین مردان 8.1 درصد و در بین زنان 17.7 درصد به ثبت رسیده است. همچنین نرخ بیکاری جوانان 18 تا 35 ساله در کشور در تابستان گذشته 17.6 درصد بوده است که نسبت به بهار گذشته 2 درصد افزایش را نشان می دهد و بر اساس آمار موجود، نرخ بیکاری در همین مدت در نقاط شهری 19.2 درصد و در مناطق روستایی 12.4 درصد اعلام شده است. همچنین برای تحلیل بهتر نرخ بیکاری، ضروری است نرخ مشارکت اقتصادی را نیز بررسی کرد چرا که اگر کاهش نرخ بیکاری ناشی از کاهش نرخ مشارکت اقتصادی باشد نشانه‌ای از نارسایی‌های فراوان در بخش‌های مختلف اقتصاد یک کشور است. نرخ بیکاری، شاخص مهمی است که از آن در راستای تعیین سلامت اقتصاد در زمان تنظیم سیاست‌های پولی استفاده می‌شود و احتمالاً یکی از مهم‌ترین شاخص‌های شناخته‌شده بازار کار است. نرخ بیکاری نشان‌دهنده عدم استفاده کافی از نیروی کار عرضه شده است به این معنی که نرخ بیکاری عدم توانایی اقتصاد را جهت بوجود آوردن اشتغال برای افراد متقاضی آن با وجود در دسترس بودن و جستجوی فعالانه آن‌ها برای یافتن شغل را نشان می‌دهد. همچنین نرخ بیکاری در واقع درصدی از جمعیت مایل به اشتغال بدون شغل است و در زمان‌ وخامت اوضاع اقتصادی و کمیاب بودن موقعیت‌های شغلی، انتظار افزایش نرخ بیکاری نیز وجود دارد.