اردوکشی در خارطوم علیه کودتا

به گزارش آتیه‌آنلاین، مخالفان کودتای نظامی ا بار دیگر به خیابان‌های شهر خارطوم رفته و با وجود تدابیر شدید امنیتی خود را به نزدیکی کاخ ریاست جمهوری در پایتخت سودان رساندند. خیزش علیه کودتا از اینرو شبکه خبری الحره روز یکشنبه با انتشار گزارشی در خصوص افزایش روزافزون اعتراض‌های داخلی در خارطوم نوشت که هزاران نفر از مردم سودان عصر روز شنبه در ادامه اعتراضات خود به «کودتای نظامی»، در شهر خارطوم و اطراف آن تظاهرات کردند. بنا به این گزارش، معترضان با وجود تدابیر شدید امنیتی خود را به نزدیکی کاخ ریاست جمهوری سودان در مرکز خارطوم رسانده و با نظامیان به شدت درگیر شدند. در این تظاهرات دست کم چند صد نفر از تظاهرکنندگان زخمی شده است و این درحالی است که کمیته مرکزی پزشکان در بیانیه‌ای اعلام کرد، مقامات کودتاگر به نقض‌های خود ادامه داده و مانع عبور کادر درمان و آمبولانس‌ها می‌شوند. بر اساس اطلاعیه این کمیته، تمام تلفن‌های همراه قطع شده است و گفته شده که این تدابیر دال بر قصد کودتاگران برای متوسل شدن به زور و خشونت و عدم مستندسازی تجاوزات‌شان است. در همین راستا خبرگزاری رویترز و فرانس‌پرس گزارش دادند، شبکه اینترنت و تلفن‌های همراه در سودان قطع شده و نیروهای امنیتی خارطوم را قبضه کرده و پل‌های ارتباطی اطراف آن را بسته‌اند. اعتراضات مردم سودان در حالی ادامه دارد که اکنون دو ماه از کودتای نظامی ارتش به فرماندهی عبدالفتاح البرهان می‌گذرد. لازم به ذکر است که عبدالفتاح برهان رئیس شورای حاکمیت انتقالی سودان و فرمانده ارتش این کشور، روز ۲۵ اکتبر با کودتا در این کشور قدرت را به دست گرفت و بسیاری از مقامات سودانی را به زندان انداخت. اما به دنبال اعتراض‌های روز شنبه در خارطوم که به درگیری میان نیروهای امنیتی سودان و معترضان به کودتا منجر شد، انجمن مشاغل سودان (رهبر جنبش‌های اعتراضی) فراخوان مشارکت در تظاهرات روز پنج‌شنبه را صادر کرد. همزمان سازمان ملل از مقامات سودان خواست از معترضان محافظت کنند. در همین راستا خبرگزاری آناتولی در گزارشی با اشاره به واکنش نهادهای مردمی در خاطوم نوشت که در بیانیه انجمن مشاغل سودان که روز شنبه و در پی اعتراضات خشونت‌آمیز در پایتخت صادر شد آمده است: «نیروهای انقلابی بر عزم خود برای بازپس‌گیری کامل قدرت و ثروت ملی تاکید دارند و خواستار حضور میلیونی سودانی‌ها در تظاهرات بعدی هستند که ۳۰ دسامبر ۲۰۲۱ برگزارمی‌شود. در بیانیه مذکور آمده است، از انقلابیون سودان می‌خواهیم به سازماندهی فعالیت‌ها و تبلیغات برای تظاهرات میلیونی ۳۰ دسامبر ۲۰۲۱ در سراسر سودان ادامه دهند». همزمان، کمیته مرکزی پزشکان سودان، از زخمی شدن ده‌ها معترض در اعتراضات اخیر خبر داد و نیروهای امنیتی این کشور را به حمله علیه پرسنل پزشکی در یک بیمارستان دولتی در خارطوم متهم کرد. این کمیته در بیانیه‌ای در صفحه فیسبوک خود اعلام کرد: «مقامات و نیروهای نظامی سودان به مراکز بهداشتی بدون توجه به جایگاه و اهمیت آنها ادامه می‌دهند». این کمیته در ادامه مواضع خود تاکید کرد که حمله به بیمارستان‌ها طبق تمام اسناد حقوق بشری بین‌المللی ممنوع است. بر اساس گزارش منتشر شده در آناتولی، کمیته پزشکان سودان اعلام کرد: «این کمیته تاکنون ۱۷۸ مجروح را ثبت کرده است که ۸ مورد از آنها با گلوله واقعی مجروح شدند و حال ۳ مورد از آنها ناپایدار است». هشدارها در میانه تشدید بحران از سوی دیگر و در پی انتشار گزارش‌هایی مبنی بر قطع اینترنت در سودان، سازمان ملل از مقامات این کشور خواست تا از معترضان محافظت کنند و اجازه بازگشت خدمات اینترنتی را بدهند. از این رو ولکر پرتز، فرستاده سازمان ملل به سودان، در توییتی نوشت: «من از مقامات و نیروهای امنیتی سودان می‌خواهم از تظاهرات محافظت کنند و درک کنند که آزادی بیان یک حق بشر است». لازم به ذکر است که خارطوم، پایتخت سودان شنبه شاهد تظاهراتی برای تشکیل یک دولت کاملا غیرنظامی و مخالفت با کودتا بود اما با وجود درخواست سازمان ملل، نیروهای امنیتی سودان به سمت تظاهرکنندگان در مجاورت کاخ ریاست جمهوری گاز اشک آور شلیک کردند و با معترضان درگیر شدند. با وجود افزایش درگیری‌ها و رشد روزافزون تنش در پایتخت سودان برخی از ناظران مسائل بین‌المللی بر این باورند که فرآیند کنونی در خارطوم نوید حرکت ملت سودان به سوی انقلابی مجدد را میدهد. حالا در شرایطی که ادامه اعتراض‌ها در خارطوم باعث نگرانی برخی از مقامات دولت و سران نظامی این کشور شده است، برخی منابع سودانی اعلام کردند، نخست‌وزیر این کشور به دلیل اعمال زور و خشونت زیاد نیروهای امنیتی علیه معترضان طی اعتراضات اخیر مجدداً به فکر استعفا افتاده است. در همین حال روزنامه الشرق الاوسط به نقل از منابع سودانی نوشت: «افزایش خشونت و اعمال زور زیاد نیروهای امنیتی سودان علیه معترضان طی روزهای اخیر عبدالله حمدوک، نخست وزیر این کشور را وادار کرده تا استعفا بدهدغ چراکه کارکنان دفتر وی از چهارشنبه دستوراتی را برای آمادگی جهت تحویل قدرت دریافت کرده‌اند». به نوشته شرق الاوسط آن‌ها اسناد و مدارک مربوط به انتقال قدرت را تهیه کرده‌اند و این در حالی است که با وجود این مساله این منابع تاکنون موعد استعفا را اعلام نکردند. اخیراً حمدوک به‌رغم تلاش عده‌ای برای متقاعد کردن او به عدم کناره‌گیری از قدرت، تصمیم خود به استعفا را به شخصیت‌های سیاسی اطلاع داده بود اما پس از دیدار با عبدالفتاح البرهان، رئیس شورای حاکمیتی، تصمیم خود برای استعفا را پس گرفت. این در حالیست که از ۲۵ اکتبر سودان شاهد تظاهرات گسترده علیه اقدامات عبدالفتاح البرهان است. وی پیشتر کابینه و شورای حاکمیتی را منحل کرده بود اما بعداً حمدوک و البرهان به توافق سیاسی دست یافتند و حمدوک به پست خود بازگشت. گروه‌های سیاسی و مدنی این اقدامات را کودتای نظامی می‌دانند و با این توافق سیاسی مخالفند. در همین راستا تعدادی از گروه‌های سیاسی ائتلاف آزادی و تغییر سودان منشور سیاسی را امضا کردند که شامل ۱۳ بند برای تکمیل دوره انتقالی است که مهم‌ترین بندهای آن حفظ شراکت میان نظامیان و غیرنظامیان، تشکیل مجدد شورای حاکمیتی و کاهش اعضای آن، ادغام نیروهای واکنش سریع و جنبش‌های مسلح دیگر در ارتش و مشخص کردن موعدی برای انتقال قدرت و غیرنظامیان است. علاوه بر این شنبه نیز مدیران دانشگاه‌های سودان یک سند برنامه ملی را برای خروج از بحران مطرح کرده و در آن تاکید کردند که این سند بر اساس دیدگاه‌ها و طرح‌های انقلابی و بیانگر آرمان‌های ملت سودان برای تحقق دموکراسی پایدار است. در آخر باید دانست که آنچه در صحنه میدانی خارطوم در حال وقوع است این گمانه‌زنی را در میان تحلیلگران تقویت میکند که ملت سودان در شرایط کنونی اعتراض‌های داخلی را به سوی انقلابی مجدد علیه ساختار سیاسی حاکم بر این کشور هدایت میکنند. گزارش: اردشیر حبیبی