آنتن رسانه ملی دربست در اختیار تبلیغات

به گزارش آتیه آنلاین، باوجود اینکه صداوسیما سازمانی فرهنگی و هنری و هدف آن، تولید برنامه و محتوا برای مخاطبان است و هرساله برای انجام این وظایف بودجه هنگفتی از دولت کسب می کند اما در سال‌های اخیر با شعار کمبود بودجه و نداشتن هزینه کافی برای تولیدات فاخر، تبلیغات تلویزیونی و برنامه‌های اسپانسرمحور را فراتر از  حد استاندارد  افزایش داده است و از محل تبلیغات، پول های کلانی را به جیب می‌زند. البته پخش آگهی بازرگانی از تلویزیون در همه دنیا مرسوم است اما اینکه بیشتر از سریال و فیلم سینمایی، آگهی‌های بازرگانی به مردم نشان ‌دهیم واقعا عجیب است. در واقع می‌توان گفت که مدتی است پول و تجارت جایگزین فرهنگ، باورها و ارزش‌ها شده و رسانه ملی از اهداف اصلی سال‌های نخست خود که قرار بوده دانشگاهی اجتماعی باشد، فاصله گرفته است. این در حالی ست که هفته گذشته براساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۱، میزان بودجه تخصیص یافته به صدا و سیما، ۵ هزار و ۲۸۹ میلیارد تومان تعیین شد که  نشان دهنده رشدی ۵۶ درصدی نسبت به سال گذشته است. در واقع دولت در حالی بودجه صداوسیما در سال آینده را به طرز چشمگیری افزایش داده که مردم با گرانی سرسام آور، شرایط بد اقتصادی و درآمدهای پایین دست و پنجه نرم می‌کنند و همین موضوع  با اعتراض کاربران شبکه‌های اجتماعی همراه شده است. اما فارغ از اعتراضات و نگاه های آماری به بودجه های اعلام شده برای سازمان عریض و طویلی مانند صداوسیما که رقمی به مراتب بالاتر از دیگر نهادهای فرهنگی مانند وزارت ارشاد را به خود اختصاص می دهد، هر ساله اعلام این بودجه، پرسش های متعددی را درباره عملکرد رسانه ملی در سطح داخلی و البته بین المللی از سوی رسانه ها و  مخاطبان به میان می آورد؛ اینکه در نهایت آنچه به عنوان خروجی شبکه ها از آنتن صداوسیما پخش می شود، چقدر با هزینه های برآورد شده و بودجه اختصاص یافته، همخوانی و تناسب دارد؟ در حالی که این سازمان در سال های اخیر با وجود صرف بودجه های سنگین همواره با افت کیفی برنامه‌ها و انتقادهای مخاطبان روبه رو بوده  است به طوری که این روزها می‌بینیم شبکه نمایش خانگی گوی رقابت را از تلویزیون ربوده و گرایش مردم به این سریال ها  بخاطر نبود مشکلاتی مانند ممیزی روز به روز در حال افزایش است  و نتیجه تلاش مدیران صدا و سیما آن‌طور که باید، نتیجه‌بخش نبوده است. صدا و سیما بخشی از بودجه را با تبلیغات تامین می‌کند غلامرضا منتظری، نایب رییس کمیسیون فرهنگی مجلس، درباره این اعتراضات می‌گوید: «لایحه بودجه پیشنهاد شده است و ما روی آن کار می‌کنیم اما این‌گونه که در فضای مجازی مطرح می‌شود، نیست. دولت برای صدا و سیما افزایش بودجه در نظر گرفته اما تامین بخشی از این پول را برعهده خود سازمان گذاشته و این موضوع کار را برای صدا و سیما سخت‌تر خواهد کرد. در واقع دولت یک بخشی از هزینه‌ها را تامین می‌کند و بخش دیگر را برعهده خود سازمان می‌گذارد. قرار است ما این موضوع را بررسی کنیم و در فرصت‌های بعدی به وضعیت آن رسیدگی کنیم.» منتظری در پاسخ به این سوال که آیا قرار است صداوسیما برای کسب درامد تبلیغات را افزایش دهد به خبر آنلاین می‌گوید: «قرار است تامین بودجه صدا وسیما از طریق تبلیغات بازرگانی انجام شود و طبیعی است که این سازمان برای تامین درآمد خود، تبلیغات را افزایش دهد.» البته اگر صداوسیما، مخصوصا تلویزوین قصد نداشته باشد که در تعداد آگهی‌های بازرگانی تغییری اعمال کند و بخواهد تعرفه مالی تبلیغات را افزایش دهد، ممکن است سازمان‌ها و یا تولیدکنندگان کم‌تری سراغ آن بروند، به طور مثال میانگین هزینه هر ثانیه تبلیغ در سال ۱۴۰۰ در شبکه یک حدود ۲۵ میلیون تومان، در شبکه دو ۲۷ میلیون تومان، در شبکه سه ۳۳ میلیون تومان و در شبکه پنج ۹ میلیون تومان بوده است. این تعرفه در دیگر شبکه‌ها بر اساس میزان مخاطب متغیر است به طور مثال میانگین هزینه تبلیغ برای هرثانیه در شبکه ایران کالا ۵۵ هزار و ۸۲۵ تومان،   اما در شبکه نسیم ۲۴ میلیون تومان است. پس صدا و سیما اگر با تعداد پخش تبلیغات کاری نداشته باشد، احتمالا برای تامین بودجه خود مجبور است هزینه تبلیغات را دوبرابر کند چون با افزایش بودجه دوبرابری مواجه است و بخشی از آن را خودش باید تامین کند و اگر نتواند این کار را انجام دهد یعنی قرار است دوباره شاهد پخش آثار کم کیفیت و ضعیف از تلویزیون و رادیو باشیم. حالا اگر صدا و سیما نتواند به اندازه کافی تبلیغات داشته باشد و بودجه خود را تامین کند وضعیت تولید آثار چه می‌شود؟ نایب رییس کمیسیون فرهنگی مجلس در این‌باره می‌گوید: «در حال حاضر لایحه بودجه در اختیار مجلس قرار گرفته است و هر کمیسیونی به طور تخصصی پیامدهای مثبت و منفی بودجه را تحلیل می‌کند. برای ما روشن است که اگر صداوسیما بخواهد بخش اعظمی از درآمد خود را با تبلیغات به دست آورد، طبیعتا بازهم تمام مشکلات حل نمی‌شود. نکته دیگر این‌که قرار نیست این رقم ۱۰۰ درصد تصویب شود و در لایجه‌های پیشنهادی پای اصلاح بودجه هم به میان می‌آید.»او درباره برنامه رییس سازمان صداوسیما برای افزایش و بهبود کیفیت محتواهای تولید شده می‌گوید: «طبیعتا هرچه بودجه افزایش پیدا کند، به همان نسبت هم انتظارات ما افزایش پیدا می‌کند. حدود دو هفته قبل آقای پیمان جبلی، رییس سازمان صداوسیما به کمیسیون فرهنگی آمدند و خطوط کلی برنامه‌های آینده خود را برای کمیسیون توضیح دادند و ما هم این موارد را به عنوان ملاک‌ها و معیارهای نظارتیمان یادداشت کردیم تا به یک برنامه مدون جهت ارزیابی در حوزه نظارت دست پیدا کنیم. نکته دیگر این‌که برنامه‌های آقای جبلی  نشان می‌داد که ایشان با رویکرد تحول‌گرایانه این مسئولیت را پذیرفته‌اند.»