مشاغل خانگی؛ ظرفیت‌ساز اشتغال گسترده

به گزارش آتیه آنلاین، نگاهی به سیاست‌های حوزه کلان اشتغال نشان می‌دهد که در دهه‌های گذشته موضوع اشتغالزایی متناسب با شرایط جمعیتی و تنوع افراد کارجو از نظر میزان تحصیلات، مهارت و سن افراد و توازن عرضه و تقاضا در بازار کار به میزان لازم در قالب سیاستگذاری‌های اثربخش وجود نداشته و یا کارآمدی قابل انتظار را نداشته است و این در حالی است که وجود طرح‌های اشتغالزا مانند بخش مشاغل خانگی با ظرفیت‌های بالای ایجاد اشتغال این قابیلت را دارد که بهبود شرایط اشتغال را در کشور موجب شود. صدور بیش از ۲۱هزار مجوز مشاغل خانگی بر اساس یافته‌های گزارش عملکرد صد روزه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت سیزدهم، تعداد ۲۱ هزار و ۲۱۷ فقره مجوز مشاغل خانگی در بازه زمانی صد روزه آغاز به کار دولت صادرشده است و همچنین در این مدت، یکهزار و ۲۵۷ طرح از تسهیلات مشاغل خانگی جمعاً بیش از ۴۲هزار میلیارد تومان استفاده کرده‌اند. گفتنی است تعداد فرصت های شغلی ایجاد و تثبیت شده از محل پرداخت تسهیلات مشاغل خانگی ۴ هزار و ۳۳۵ نفر بوده و ۷ هزار و ۹۸۲ نفر از طریق طرح ملی توسعه مشاغل خانگی به بازار کار اتصال یافته اند. جایگاه مشاغل خانگی در جایگاه تعریف، مشاغل خانگی به آن دسته از فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که توسط عضو یا اعضای خانواده در فضای مسکونی در قالب یک طرح کسب‌وکار، بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحدهای مسکونی همجوار شکل می‌گیرد و به تولید خدمت و یا کالای قابل عرضه به بازار خارج از محیط مسکونی منجر می‌شود. در این شیوه فرد، شغل خود را به منزل آورده و به جای اینکه هزینه‌های زیادی برای اجاره یا خرید ساختمان پرداخت کند، می‌تواند در منزل کار و شغل خود را به انجام رساند و در این نوع کسب‌وکار ارزش افزوده کالا و خدمات تولید شده نصیب صاحب شغل می‌شود. سهم ۲۰ درصدی درآمد کشورهای در حال توسعه از مشاغل خانگی بررسی نشان می‌دهد با گسترش روز افزون فناوری‌های نوین به ویژه فناوری دیجیتالی و گسترش فضای مجازی، فرصت‌های زیادی برای شکل‌گیری مشاغل خانگی ایجاد شده است؛ به طوری که ۲۰ درصد درآمد کشورهای در حال توسعه از مشاغل خانگی به دست می‌آید و نمونه آن کشورهای چین و بنگلادش هستند. باید توجه داشت که کسب‌وکار خانگی از نظر ایجاد شغل، نوآوری در عرضه محصول یا خدمت موجب تنوع و دگرگونی زیادی در اجتماع و اقتصاد کشور می‌شود. سهم ۲.۶ درصدی مشاغل خانگی از اشتغال کشور معاون اشتغال و کارآفرینی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با عنوان اینکه در حال حاضر سهم اشتغال خانگی از کل اشتغال کشور حدود ۲.۶ درصد است، استقبال از مشاغل خانگی را در این شرایط اقتصادی و شیوع کرونا، مناسب ارزیابی کرده و بر همین اساس مشاغل خانگی را از اولویت‌های دولت سیزدهم می‌داند که با توجه به شرایط کرونا در کشور باید با توسعه و تقویت مشاغل خانگی این سهم ارتقاء یابد. در حال حاضر بیش از ۳ میلیون نفر به طور رسمی ‌تولیدکننده محصولات مشاغل خانگی در کشور هستند که با تصویب ۲ هزار میلیارد ریال تسهیلات برای توسعه مشاغل خانگی در سال ۱۳۹۹، در هشت ماهه سال ۹۹ بیش از ۵ هزار نفر از تسهیلات مذکور استفاده کردند که به ایجاد بیش از ۶ هزار و ۷۰۰ شغل در کشور منجر شده است. گفتنی است که در حدود ۴۷ درصد افراد شاغل در بخش مشاغل خانگی در حوزه صنعت، ۴۳ درصد در حوزه خدمات و ۱۰ درصد در حوزه کشاورزی مشغول هستند. در اغلب کشورهای توسعه‌یافته حدود ۱۰ درصد از اشتغال را حوزه مشاغل خانگی تشکیل می‌دهند و این در حالی است که در کشورهای در حال توسعه سه تا چهار درصد از اشتغال کشور مربوط به مشاغل خانگی است که این آمار در کشورمان نیز تقریباً نزدیک به همین رقم است. پیگیری ایجاد پلتفرم و شبکه بازارهای مجازی مشاغل خانگی حوزه معاونت توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، علاوه بر صدور مجوز برای مشاغل خانگی، حمایت مالی از فعالین مشاغل  خانگی، طرح ملی توسعه مشاغل خانگی، به روزرسانی سامانه مشاغل خانگی، پیگیری ایجاد شبکه ملی و تشکل بخش غیردولتی در حوزه  مشاغل خانگی را از طریق تشکیل اتحادیه و یا تعاونی فراگیر ملی با تجمیع اتحادیه ها و تعاونی های تأمین نیاز استانی در چارچوب قوانین و مقررات بخش تعاونی را انجام می دهد. این حوزه فعالیت وزارت کار همچنین برای استفاده از ظرفیت های موجود مکان بازارهای حوزه بازاریابی، فروش، توزیع و تامین به منظور توسعه و تکمیل بیش از پیش زنجیره ارزش زیست بوم کسب و کارهای خانگی با تاکید بر توسعه بازار فروش محصولات و ایجاد فروشگاه آنلاین عرضه و فروش محصولات مشاغل خانگی پیگیری ایجاد پلتفرم و شبکه بازارهای مجازی مشاغل خانگی را در دستورکار خود دارد.