هشدار واتیکان علیه پوپولیسم

به گزارش آتیه‌آنلاین، رهبر کاتولیک‌های جهان سفری چندروزه را به منطقه مدیترانه آغاز کرده است. این سفر را می‌توان تلاشی در جهت بهبود اوضاع در این منطقه دانست که میزبان شمار زیادی از پناهجویان و مهاجرانی است که می‌خواهند به اروپا راه پیدا کنند. پاپ در مدیترانه پاپ فرانسیس روز جمعه وارد قبرس شد و با اشاره به اختلافاتی که «بحران مهاجران» در این کشورِ جزیره‌ای ایجاد کرده است، از ساکنان آن خواست تا ‌به یکدیگر خوش‌آمد بگویند و با هم ادغام شوند. به گزارش سی‌ان‌ان، این کشور اعلام کرده است که در حال مقابله با هجوم مهاجرانی است که اکثر آن‌ها توسط کشتی از خاورمیانه آمده‌اند. پاپ در گفت‌وگو با خبرنگاران در هواپیما از رم گفت که این دیدار «برخی زخم‌ها» را لمس خواهد کرد. گفتنی است که حمایت فرانسیس از مهاجران و پناهندگان یکی از اقدامات قابل توجه دوران ریاست او بر واتیکان بوده است. پاپ که دریای مدیترانه را «قبرستان بزرگ» نامیده است، ترتیب داده است تا ۵۰ مهاجر پس از سفر خود در این هفته به ایتالیا منتقل شوند. واتیکان هنوز این طرح را تایید نکرده است. پاپ در اولین توقف سفر خود که در یک کلیسای جامع بود، پیام آشتی را فراخواند و گفت: «شما می‌توانید با روحیه برادری خود به همه و به طور کلی به اروپا یادآور شوید که ما با یکدیگر همکاری می‌کنیم و برای غلبه بر شکاف‌ها، شکستن دیوارها، دسترسی به رویاها و تلاش برای اتحاد، آینده‌ای می‌سازیم که شایسته انسانیت است.» وی افزود: «ما نیاز داریم تا به یکدیگر خوش‌آمد بگوییم و با یکدیگر ادغام شویم و همه ما همچون برادران و خواهران کنار یکدیگر قدم برداریم.» پاپ همچنین از قاره اروپا خواست «راهی برای حرکت به جلو»  پیدا کند و گفت که این قاره به «آشتی و اتحاد» نیاز دارد. وی اظهار کرد: «زیرا نه دیوارهای ترس و وتوهای دیکته شده توسط منافع ملی‌گرایانه و نه بهبود اقتصادی به تنهایی تضمین کننده امنیت و ثبات نخواهد بود.» پاپ در سفارت واتیکان در نیکوزیا، پایتخت قبرس اقامت کرد، سفارتی که درست بر روی خط جدایی که قبرس را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کرده، قرار گرفته است. رهبر کاتولیک‌های جهان در ادامه وضعیت مهاجران را با گولاگ‌ها و اردوگاه‌های کار اجباری آلمان نازی و شوروی استالینی مقایسه کرد. پاپ گفت وظیفه دارد مصائب مهاجران را به گوش همه برساند. وی همچنین گفت: «عده‌ای می‌پرسند کمپ‌های مرگ آلمان نازی و شوروی چگونه بوده‌اند؛ حال آنکه ما اکنون چنین کمپ‌هایی برای مهاجران درست کرده‌ایم.» این البته نخستین‌باری نیست که رهبر کاتولیک‌های جهان از اهمیت حراست از پناهجویان سخن می‌گوید. ماه گذشته میلادی، پاپ فرانسیس خواستار جلوگیری از بازگرداندن پناهجویان به لیبی و دیگر کشورهای ناامن شد. وی همچنین گفت که این پناهجویان در لیبی و دیگر کشورهای ناامن با «خشونتی غیرانسانی» روبرو هستند و از آن رنج می‌برند. رهبر کاتولیک‌های جهان اظهار داشت: «صمیمیت خودم با هزاران پناهجو، پناهنده‌ و دیگرانی که در لیبی به محافظت نیاز دارند ابراز می‌کنم. من هرگز شما را فراموش نمی‌کنم. صدای گریه شما را می‌شنوم و برایتان دعا می‌کنم.» پاپ فرانسیس افزود: «بسیاری از این مردان، زنان و کودکان با خشونتی غیرانسانی روبرو هستند.» هشدار علیه افراط‌گرایی مقصد مهم پاپ البته آتن پایتخت یونان بود. پاپ فرانسیس رهبر واتیکان روز گذشته -‌شنبه- در آتن با هشدار درباره تهدید پوپولیسم برای اروپا گفت که این قاره با خودخواهی‌های ملی گرایانه بر سر پناهجویان، پاره پاره شده است. به گزارش آسوشیتدپرس، پاپ که در دومین بخش دیدار دوره‌ای از کشورهای اروپایی از قبرس وارد یونان شد، افزود: «واکنش‌های ساده عوام‌گرایی و تمرکزگرایی، مردمسالاری را در اروپا تهدید می‌کند و خواستار فداکاری برای گسترش خیرخواهی همگانی شد.» پاپ فرانسیس در سخنرانی برای سران سیاسی و فرهنگی یونان که زادگاه مردمسالاری در این قاره به شمار می‌رود، خطاب به همه اروپائیان گفت که تنها چندجانبه گرایی سرسختانه می‌تواند به صورت موفقیت‌آمیز، با مسائل بحرانی و حساس روز از حفاظت از محیط‌زیست تا همه‌گیری و فقر،  برخورد کند و جهان سیاست به منظور قرار دادن نیازهای اساسی و مشترک پیشاپیش منافع خصوصی و شخصی، به آن نیاز دارد. وی در ادامه افزود: «امروز ما نمی‌توانیم از توجه توأم با نگرانی به این موضوع پرهیز کنیم که نه تنها در اروپا، بلکه در سراسر جهان، شاهد عقب‌نشینی از مردم‌سالاری هستیم.» وی همچنین هشدار داد که «پاسخ‌های آسانِ» پوپولیسم و «استبداد»، مسئله دموکراسی در اروپا را تهدید می‌کند. پاپ در ادامه گفت: «سیاست‌ها چنین چیزی را نیاز دارند تا نیازهای مشترک را بر منافع خصوصی ترجیح دهد. با این حال، نمی‌توانیم با نگرانی به این موضوع توجه نکنیم که چگونه امروزه نه تنها در اروپا، بلکه در جهان شاهد عقب‌نشینی از دموکراسی هستیم.» پاپ فرانسیس در یونان، افزون بر «کاترینا ساکرالاپولوس»، رئیس‌جمهوری، با «کریاکس میتسوتاکیس»، نخست‌وزیر و سراسقف لرونیموس رهبر کلیسای ارتدوکس این کشور دیدار خواهد کرد. پاپ ژان پل دوم در سال ۲۰۰۱ نخستین رهبر کاتولیک در بیش از هزار و ۲۰۰ سال گذشته بود که از یونان دیدار کرد و پیش‌بینی می‌شود که دیدار فرانسیس ۲۰ سال پس از آن، روابط کلیساهای کاتولیک و ارتدوکس را نزدیک‌تر و گسترده‌تر کند. سفر دوره‌ای پاپ روز دوشنبه پایان می‌یابد. فرانسیس به عنوان کسی که در دوره پوپولیست پرونیستی، یک جنبش و ایدئولوژی سیاسی آرژانتینی، و همچنین ارتش دیکتاتوری‌اش زندگی کرده، دائما پیرامون تهدید «اقتدارگرایی» و «پوپولیسم» و خطراتی که می‌تواند برای اتحادیه اروپا و دموکراسی ایجاد کند، هشدار داده است. با وجود اشاره نکردن پاپ به کشور یا رهبر ویژه‌ای، اما اتحادیه اروپا با تقابل لهستان و مجارستان که هر دو عضو آن هستند بر سر مسائل قانونی و پافشاری ورشو بر برتری و ارجحیت قوانین لهستان بر سیاست‌ها و مقررات اتحادیه اروپا، درگیر خصومت‌ورزی شده است. در خارج اتحادیه اروپا نیز پافشاری سران عوامگرا در برزیل و ‌دولت «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهوری سابق آمریکا با اعمال سیاست‌های ملی‌گرایانه بر محیط‌زیست، با درخواست فرانسیس برای توجه و مراقبت از زمین به عنوان خانه مشترک انسان‌ها، در تضاد شدیدی قرار گرفته است. حال باید دید سفر رهبر کاتولیک‌های جهان را می‌توان تلاشی برای بهبود اوضاع در منطقه‌ای دانست که بدل به سرزمین نابودی امیدهای مهاجران و پناهجویان شده است یا خیر! گزارش: فرزاد سیف‌نیا