دسترسی عمومی کودکان به کتاب با تغییر سیاست‌های فرهنگی ممکن است

به گزارش آتیه آنلاین از انجمن نویسندگان کودک و نوجوان،  فرمهر منجزی در نشستی از سلسله‌ نشست‌های کتاب کودک در باغ کتاب تهران دربارۀ اهمیت زنجیره تولید کتاب تا ترویج گفت: اگر یک بچه کتاب‌خوان تربیت کنید وقتی به مدرسه‌ می‌رود، به جای تشویق به کتاب‌ خواندن ترغیب به درس‌ خواندن‌ می‌شود. یک بخش دیگر به اقتصاد خانواده برمی‌گردد که دوست دارد کتاب بخرد اما قیمت‌ها روز به روز بالاتر می‌رود و خانواده عادت نکرده کتاب در سبد خانوار باشد. یک بخش هم بر عهدۀ نظام آموزشی است که سد بزرگی است. تقویت کتابخانه عمومی بسیار مهم است چون فقط نباید خانواده کتاب بخرد. وی افزود: یک بخش دیگر این موضوع به سیاست‌ها برمی‌گردد. نهاد کتابخانه‌های کشور یک سری کتاب را برای خودش ممنوع کرده، آموزش و پرورش همین‌طور، کانون هم همین‌طور. یعنی این‌ها همه مانعی بر سر راه کتاب‌خوان شدن بچه‌ها هستند. منابع غیردولتی هم هستند اما مگر چقدر بودجه و نیرو دارند. ما در کانون توسعه به روستاها می‌رویم اما مگر چقدر کتابخانه داریم و چند کتابخانه را می‌توانیم تجهیز کنیم؟ باید سیاست‌های فرهنگی تغییر کند تا کتاب در دسترس بچه‌ها قرار بگیرد. خانواده‌ها هم باید بیاموزند که بچه نباید فقط یک نوع کتاب بخواند تا دیدگاهش وسیع‌تر بشود. منجزی در خصوص معیار انتخاب کتاب‌هایی که ترجمه می‌کند، توضیح داد: اول معیارهای عمومی هستند که نویسنده نثر قوی داشته باشد و عناصر داستانی مناسب پرداخته شده باشند؛ تصویرها هم خوب باشند. بخش دیگر معیارهای شخصی است. مثلاً به من‌ می‌گویند داستان‌های مدرسه‌ای زیاد ترجمه‌ می‌کنی. این عمدی است و من اتفاقات مدرسه‌ای را دوست دارم و خودم دوران خوبی در مدرسه گذراندم. همین‌طور کتاب‌های طنز را بیشتر دوست دارم و کتاب‌های ترسناک را برای ترجمه انتخاب‌ نمی‌کنم. یک بخش دیگر هم به شناخت مخاطبم بستگی دارد و گاهی مسائلی در جامعه‌ می‌بینم که دوست دارم به آنها هم پرداخته شود. معیارهای بومی دارم اما معتقد به بومی‌سازی نیستم. یعنی مخالفم که اگر مسائلی در کتاب هست که در فرهنگ ما نیست نباید آن را ترجمه کنم. برعکس معتقدم ترجمه‌ می‌تواند بچه‌ها را با فرهنگ‌های مختلف آشنا کند. این مترجم آثار کودک و نوجوان دربارۀ آثار ترجمۀ اخیر خود گفت: کتاب باستر خرگوشه را وقتی خودم خواندم برایم جالب بود. این خرگوش ویژگی‌هایی مثل خواندن و نوشتن و یادگرفتن را دوست دارد که در هر جلد به آن پرداخته‌ می‌شود و مناسب گروه سنی از پیش دبستان تا دوم ابتدایی است. وقتی بچه‌ها این کتاب را می‌خوانند با آن همراه‌ می‌شوند و با او همذات‌پنداری‌ می‌کنند. کتاب تصویرپردازی‌های خوبی هم دارد. وی دربارۀ کتاب‌های مجموعه باغ وحش خاطرنشان کرد: این مجموعه طنز است و در هرکدام اتفاقی جالب‌ می‌افتد. کنشگر این کتاب‌ها حیوانات هستند و ماجراهای جالبی پیش‌ می‌آید. نثر این مجموعه برای بچه‌هایی که‌ می‌توانند کتاب بخوانند مناسب است. مجموعه کتابدار دوست داشتنی ما هم کتاب‌های دیگری است به کتابدارهای مدرسه‌ می‌پردازد و در چهار جلدی که هست بچه‌ها ماجرایی در مدرسه دارند. در اولین جلد بچه‌ها فکر می‌کنند کتابدار چیزی به آن‌ها یاد نمی‌دهد، چون مستقیم چیزی به بچه‌ها نمی‌گوید و موقعی که بچه‌ها سؤال‌ می‌کنند راهی پیدا می‌کند که بچه‌ها خودشان جستجوگر شوند. کتاب گربه خرابکار هم یک مجموعه ۱۳-۱۴ جلدی است، البته هنوز نویسنده در حال نوشتن است که ما فعلاً  چهار جلد را چاپ کرده‌ایم. چهار جلد دیگر هم مجوز گرفته و در حال انتشار است. سلسله نشست های حوزه کتاب کودک از ششم تا دوازدهم آذرماه ۱۴۰۰ با اجرای جعفر توزنده‌جانی و حضور شهرام اقبال‌زاده و سایر صاحب‌نظران ادبیات کودک و نوجوان در باغ کتاب تهران برگزار می‌شود.  رضوان خرمیان، حمید عبدالهیان، مجید عمیق، ناهید معتمدی، امین حسینی، میترا نوحی، مهرزاد زمردیان، فرزانه رحمانی، مژگان سعیدیان و مصطفی رحمان‌دوست از دیگر میهمانان نشست‌ها به شمار می‌روند.