نامه‌ دولت به مجلس درباره طرح حمایت از حقوق کاربران فضای مجازی

نهمین نشست کمیسیون مشترک طرح حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی با حضور کارشناسان و نمایندگانی از مرکز پژوهش‌های مجلس، وزارت ارتباطات، سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، اتاق بازرگانی، صدا و سیما، کمیسیون کسب و کارهای دانش‌بنیان و مرکز ملی فضای مجازی برگزار شد. رضا تقی‌پور انوری رییس کمیسیون مشترک طرح حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی در ابتدای این نشست، گفت: در جلسات گذشته نظرات تخصصی بخش خصوصی و مرکز پژوهش‌ها در مورد کلیات طرح استماع و امروز هم صحبت‌های نمایندگان موافق و مخالف با کلیات مطرح خواهد شد. وی ادامه داد: برای اینکه مباحث به صورت جزیی و فنی‌تر بررسی شود علاوه بر سه کمیته کسب و کارهای دیجیتال، فرهنگی و رسانه و زیرساخت براساس پیشنهاد نمایندگان نسبت به تشکیل کمیته امنیت سایبری و امور حقوقی اقدام کردیم. در ادامه، محسن زنگنه عضو کمیسیون برنامه و بودجه با بیان اینکه براساس آیین‌نامه نظراتی که به هیات رییسه توسط دولت ارائه می‌شود، باید در جلسات کمیسیون مشترک اعلام شود، به تقی‌پور گفت: عیسی زارع‌پور وزیر ارتباطات در دو هفته گذشته نامه‌ای را به شما ارسال و بیان کرد که با توجه به استقرار دولت جدید، در حال تدوین طرحی هستیم و درخواست افزودن پیشنهاداتی به طرح مجلس را داشتند بنابراین اگر صلاح است، می‌طلبد تا به پیشنهادات دولت توجه داشته باشیم و بهتر بود این نامه را در جلسه مطرح می‌کردید. وی ادامه داد: با توجه به پیگیری‌های انجام شده، پیش‌نویس اولیه‌ای توسط وزارت ارتباطات آماده شده که دستگاه‌های مختلف هم درباره آن اجماع خاصی دارند. البته نظر کمیسیون در مورد کلیات مثبت است و اگر صلاح می‌دانید اعمال نظرات و پیشنهادات دولت در مورد طرح انجام شود، زیرا دولت باید آن را اجرا کند. البته دولت نسبت به برخی بندها و مواد طرح ایرادات عمده دارد، بنابراین می‌طلبد برای همراهی و همسویی با آن، پیشنهادات را هم داشته باشیم. نماینده مردم تربت حیدریه و مه ولات و زاوه در مجلس یازدهم یادآور شد: دولت فعلی در حوزه فضای مجازی با دولت سابق متفاوت است و وزیر هم در جلسه رأی اعتماد بر ضرورت ساماندهی فضای مجازی تاکید داشت. تقی‌پور در پاسخ به اظهارات زنگنه گفت: در مورد نامه وزیر بنا داشتیم آن را در نشست امروز مطرح کنیم، البته روز گذشته هم با نمایندگان در این رابطه صحبت شد و به طور قطع این موضوع را مورد توجه قرار خواهیم داد. رییس کمیسیون مشترک طرح حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی، ادامه داد: در این نامه تاکید شده با توجه به اینکه نظراتی از سطح جامعه و کسب و کارها جمع آوری شده، بنابراین باید فرصت اعمال آنها در طرح داده شود. تقی پور افزود: این طرح در کمیسیون فرهنگی بررسی، به هیات رییس تقدیم و سپس به کمیسیون مشترک ارجاع شد و در واقع نسخه فعلی از مرکز پژوهش‌ها به مجلس ارسال شده است. اغلب نمایندگان اتفاق نظر دارند که باید در رابطه با فضای مجازی قانون داشته باشیم و هیچکس مخالف آن نیست و اگر سندیکا و کارشناسان نظری دارند می‌توانند به صورت مکتوب به دبیرخانه کمیسیون مشترک ارائه کنند تا به کمیته‌ها برای اعمال نظر داده شود. سید علی یزدی‌خواه عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست با اشاره به اظهارات زنگنه، گفت: وزیر ارتباطات اعلام کرده که پیش‌نویسی را آماده کرده‌ایم، البته این پیش‌نویس ۳۰ درصد با طرح مجلس تفاوت دارد و اگر در مورد آن به تفاهم رسیدیم، می‌توان در کمیته‌های کمیسیون نسبت به بررسی آنها اقدام و در طرح ادغام کنیم و دولت تمایلی برای ارائه لایحه جداگانه ندارد. غلامرضا نوری قرلجه عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی نیز در این نشست یادآور شد: می‌طلبد کلیات طرح را به مرکز پژوهش‌ها ارائه کرد تا ذینفعان و کارشناسان، بخش‌های دولتی، خصوصی و عمومی بتوانند اظهارنظر کنند و جمع‌بندی لازم را داشته باشیم. یزدی‌خواه در ادامه نشست گفت: طرح یک بار به مرکز پژوهش‌ها ارائه و بررسی جامع شده و می‌توان پیشنهادات دولت را در کمیته‌ها بررسی کرد و با رأی نمایندگان مورد اعمال در طرح قرار داد، بنابراین ارائه طرح به مرکز پژوهش‌ها هیچ توجیهی ندارد. جلال رشیدی کوچی عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس نیز در این نشست یادآور شد: در نشست مشترک رییس مجلس، تقی‌پور رییس کمیسیون مشترک، وزیر ارتباطات و مرکز پژوهش‌ها موافقت ضمنی شد که نظرات دولت در مرکز پژوهش‌ها بررسی شود بنابراین می‌طلبد این طرح را به مرکز پژوهش‌ها برای بررسی بیشتر ارائه کنیم. احمد امیرآبادی فراهانی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در این نشست افزود: در هیچ جای آیین‌نامه نیامده که کلیات طرح را به کمیته‌ها ارجاع دهیم و در واقع خلاف آیین‌نامه است البته جزییات را می‌توان به کمیته مربوطه برای بررسی ارجاع داد. میرزاپور نماینده وزارت ارتباطات در این نشست با بیان اینکه اصل طرح مورد تایید همه و مطالبه جدی رهبر معظم انقلاب و نیاز کشور است، گفت: بعد از استقرار دولت جدید، فضای همگرایی در مورد فضای مجازی انجام شد و جلسات مشترکی با حضور مرکز ملی فضای مجازی، صداوسیما، ساترا، وزارت ارتباطات و... تشکیل شد؛ در این رابطه نظام حکمرانی چهارسطحی برای فضای مجازی وجود دارد که سطح اول شورای عالی فضای مجازی، سطح دوم کمیسیون عالی یا قرارگاه هماهنگی حکمرانی فضای مجازی، تنظیم گران موضوعی فضای مجازی و سطح چهارم که دارای اهمیت بیشتری بوده پلتفرم‌های بومی ما هستند که در طرح اصلی سطوح اول و دوم تا حدی بررسی شده، اما به سطوح بعدی به درستی پرداخته نشده است و با همگرایی و همدلی می توان  طرح  را به خوبی پیش برد. وی ادامه داد: پیشنهاد می‌شود اگر قرار است طرح برای بررسی به کمیته‌ها ارجاع شود، کمیته‌ای موضوع را تجمیع کند؛ متاسفانه به تازگی یکی از پلتفرم‌های داخلی به دلیل نبود نظام ۴ سطحی دچار مشکلاتی شد که نیاز است این نظام مورد توجه قرار گیرد. یزدی‌خواه در ادامه گفت: کمیسیون می‌تواند کلیات طرح را تصویب و به مرکز پژوهش‌ها برای بررسی ارجاع کند، پیش‌نویس نسخه اولیه طرح را داریم و دولت هم پیشنهاداتی را ارائه کرده که نیاز است تلفیق شود. هاشمی نماینده سازمان صنفی رایانه‌ای کشور در این نشست گفت: تاکنون کمیسیون هیچ نامه‌ای برای اعمال نظرات تخصصی به ما ارائه نکرده، البته در گذشته در نامه‌ای نظرات تخصصی خودمان را در ۲۰ صفحه در مورد طرح اولیه به وزیر ارتباطات سابق ارائه کردیم، ما می‌توانیم بازوی تخصصی کمیسیون باشیم و می‌طلبد از نظرات کارشناسی ما استفاده شود؛ متاسفانه با این مدل به هیچ وجه به سطح چهارم حکمرانی دست نمی‌یابیم. وی ادامه داد: ما در این صنعت پیشرو نیستیم و بیش از ۶۰ درصد میزبانی وب کشور در خارج از کشور انجام می‌شود، بنابراین تاثیرات جانبی بسیار زیاد خواهد بود، می‌طلبد به ما فضا داده شود. تقی‌پور در ادامه این نشست یادآور شد: نباید ما را درگیر اختلاف صنفی و سندیکایش کنید، ما به طور شفاف تاکید کردیم هر کس نظری دارد در طرح اعمال خواهیم کرد و نمایندگان بخش خصوصی، مردم و دستگاه‌ها می‌توانند نظرات مکتوب خود را به دبیرخانه کمیسیون ارسال کنند. زنگنه نیز در ادامه گفت: نمی‌توان با واقعیت‌های جامعه درگیر شد، در حال حاضر نگرانی‌هایی در مورد این طرح در جامعه ایجاد شده و تصویب کلیات در شرایط فعلی به صلاح نیست و نیاز است پیشنهادات دولت برای رفع نگرانی‌های مردم اعمال شود. تقی‌پور در این باره یادآور شد: ما در آغاز کار هستیم و نظرات را در جزئیات اعمال و پیشنهادات را مطرح خواهیم کرد، در این رابطه مردم نباید نگران باشند که با تصویب کلیات بررسی طرح به اتمام رسیده و در نشست امروز کلیات را تصویب نمی‌کنیم تا شائبه‌ها رفع شود. علی اصغر عنابستانی نیز در این نشست یادآور شد: باید با دولت برای اعمال پیشنهادات آن همراهی و همگرایی داشته باشیم و کارگروه تخصصی ایجاد و مسائل را جمع بندی و نظرات دولت را اعمال کنیم. احمدحسین فلاحی عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در ادامه با انتقاد از نحوه اداره جلسات کمیسیون، گفت: می‌طلبد طرح دولت هم با طرح مجلس تطبیق داده شده و ترکیبی را از اعضای کمیته‌ها و مرکز پژوهش‌ها داشته باشیم و از نظرات گروه‌های مختلف استفاده شود. امیر خوراکیان معاون حقوقی و امور مجلس مرکز ملی فضای مجازی در این نشست گفت: ما به عنوان مرکز ملی در تمام مراحل در پشت صحنه حضور داشتیم و در ارتباط با نسخه اول طرح اطلاعات کاملی وجود دارد، البته نظرات دولت و نگرانی‌های عمومی جامعه و کسب و کارها باید مورد توجه قرار گیرد؛ زمینه بحث کارشناسی به مرکز پژوهش‌ها فراهم است و باید در فرآیندی ویرایش جدید طرح توسط وزارت ارتباطات را مورد توجه قرار داد، البته ۷۰ تا ۸۰ درصد این طرح با طرح سابق اشتراک معنایی دارد. سیاهکلی در این نشست یادآور شد: در حین بررسی طرح پیشنهادات زیادی مطرح خواهد شد و اینکه پیشنهادات را به مرکز پژوهش‌ها برای بررسی ارائه کنیم و طرح جدید بیاوریم، شدنی نیست؛ ما در جهت اصلاح، حذف یا وضع قانون گام برمی‌داریم و وقت زیادی نداریم که تمامی پیشنهادات را بررسی کنیم. البته دولت تمایلی برای ارائه لایحه ندارد و کمیسیون مشترک پیشنهادات دولت را بررسی خواهد کرد. غلامرضا منتظری عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نیز در این نشست گفت: فراوانی نقدها باید لحاظ شود؛ در حوزه انتخابیه با ۳۰ نفر از متخصصان نشستی داشتیم و براساس اظهارات آنها مشخص شد هنوز قانع نشده‌اند و نیاز است وضعیت حضور مدعوین تعیین تکلیف شود. تقی‌پور در پایان یادآور شد: ۳ پیشنهاد در نشست امروز مطرح شد که بر اساس پیشنهاد نخست با محوریت مرکز پژوهش‌ها طرح‌های دولت و مجلس تلفیق شوند همچنین طبق پیشنهاد دوم طرح در کمیته‌های چهارگانه و با حضور نمایندگان دستگاه‌ها و مرکز پژوهش‌ها بررسی و پیشنهاد سوم هم اینکه روند بررسی طرح به صورت عادی طی و رای‌گیری در مورد پیشنهادات هم به نشست فردای کمیسیون موکول شد.