بغداد؛ دوراهی بحران و دموکراسی

به گزارش آتیه‌آنلاین، عراق روز گذشته (شنبه) پس از پایان رأی‌گیری از گروه‌های خاص (نظامیان، کرمندان امنیتی و غیره) و ۲۴ ساعت قبل از آغاز فرآیند رأی‌گیری عمومی که امروز انجام خواهد می‌شود، وارد مرحله سکوت انتخاباتی شد. اسکای نیوز عربی با انتشار گزارشی در این رابطه نوشت که در فاصله ۲۴ ساعت مانده به انتخابات پارلمانی عراق، سکوت انتخاباتی در این کشور حکمفرما شده و نامزدهای انتخابات دیگر حق تبلیغات ندارند. طبق این گزارش، طی دوره سکوت انتخاباتی در عراق تبلیغات سیاسی ممنوع است و همه احزاب و لیست‌های مستقل و ائتلافی از انجام هرگونه فعالیت در چارچوب تبلیغات انتخاباتی خود منع می‌شوند. این در حالی است که طبق قانون عراق، نقض روند سکوت انتخاباتی منجر به مجازات‌های کیفری می‌شود و ممکن است به حذف لیست ناقض فرمان منجر شود. تکثر نامزدهای مستقل مجموع نامزدهای انتخابات پارلمانی زودهنگام عراق بیش از ۳۲۰۰ نامزد از جمله ۹۵۱ نامزد زن است که برای ۳۲۹ کرسی پارلمان که مجموع کرسی‌های پارلمان عراق است رقابت می‌کنند. از این میان ۷۸۹ نامزد مستقل هستند، درحالی که بقیه در لیست احزاب و ائتلاف‌های سیاسی توزیع شده‌اند. انتخابات پارلمانی زودهنگام که تاریخ معمول آن در سال ۲۰۲۲ بود، بر اساس قانون جدید انتخاباتی برگزار می‌شود. بر اساس این قانون، انتخابات زودهنگام (امروز) ۱۰ اکتبر ۲۰۲۱ (یک سال پیش از موعد مقرر) برگزار می‌شود. همچنین طبق قانون جدید که سال ۲۰۲۰ تدوین شده، چندین منطقه انتخاباتی تنها به افراد و نه لیست‌های انتخاباتی، رای می‌دهند که انتظار می‌رود این مکانیسم برتری احزاب بزرگ در صحنه سیاسی را محدود کند. در این انتخابات که پنجمین انتخابات از زمان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ است، استان‌های عراق به ۸۳ حوزه انتخابی بر اساس جمعیت‌شان تقسیم می‌شوند و بغداد، پایتخت عراق با بیشترین جمعیت، ۱۷ حوزه انتخاباتی خواهد داشت. عراق ۴۰.۲ میلیون نفر جمعیت دارد که ۶۰ درصد آنها زیر ۲۵ سال سن دارند و تعداد واجدین شرایط رأی دادن در این انتخابات حدود ۲۵ میلیون نفر است که برای ۲۳ میلیون نفر کارت‌های بیومتریک (هوشمند) صادر شده است. هر حوزه بین ۳ تا ۵ نماینده متناسب با تعداد ساکنان و نسبت جمعیتی خود انتخاب می‌کند و همچنین عراقی‌های مقیم خارج، این بار در انتخابات شرکت نمی‌کنند. انتخابات عراق به دلیل شرایط داخلی این کشور و جایگاه استراتژیک بغداد در منطقه از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در این میان حشد الشعبی به عنوان یکی از مهمترین عوامل موثر در برگزاری و حتی نتایج آرا، با صدور بیانیه‌ای در مورد انتخابات پارلمانی زودهنگام عراق، به مدت ۲۴ ساعت اعلام وضعیت هشدار کرد. در همین راستا سازمان حشد شعبی عراق با صدور بیانیه‌ای در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی عراق اعلام کرد: «ما در آستانه یک عمل دموکراتیک قرار داریم و عراق در برابر ملت‌های منطقه که اغلب آنها همچنان از حقوق اولیه محروم هستند، بدان افتخار می‌کند». به نوشته الغدیر حشدالشعبی در بیانیه خود اذعان داشت که با نزدیک شدن به زمان رای‌گیری، نیروهای حشد مستقر در مناطق مختلف کشور عملیات پیشگیرانه را با هماهنگی فرماندهی عملیات مشترک در مناطق دیالی، نینوی، صلاح الدین، کرکوک و الانبار و همچنین بغداد آغاز کرده‌اند. علاوه بر آن، کمربند بغداد منجر به دستگیری بسیاری از تروریست‌ها و برچیده شدن شبکه‌های تروریستی و کنترل پایگاه‌های آنها شده است. در بخش دیگری از گزارش خبرگزاری الغدیر آمده است که حشد الشعبی در بیانیه خود تصریح کرد: «به منظور اطمینان از انجام روند انتخاباتی بدون هیچگونه نقض امنیتی، سازمان حشدالشعبی اعلام می‌کند که وضعیت هشدار در میان نیروهای خود را تا بالاترین سطح افزایش می‌دهد و این وضعیت هشدار از شنبه راس ساعت ۱۸:۰۰ به وقت محلی آغاز شده و تا ساعت ۱۸:۰۰ روز دوشنبه ادامه خواهد داشت». همچنین در پایان این بیانیه آمده  است که از همه مردم عراق که در مبارزه تاریخی با گروه‌های تروریستی حمایت کردند، می‌خواهیم که برای شرکت در این «کارناوال» در پاسخ به دعوت مرجعیت دینی عالیقدر شرکت کنند و تحت تأثیر شایعات و تبلیغات گمراه کننده که با هدف محدودیت مشارکت مردم در این اقدام دموکراتیک مطرح می‌شود، قرار نگیرند. هشدار الکاظمی به متقلبان اما حالا در آستانه برگزاری انتخابات، برخی اظهارنظرها از سوی مقامات سیاسی و احزاب حاضر در این رخداد ملی عراق باعث واکنش برخی رسانه‌ها در بغداد شده است. در این میان مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق، در سخنرانی تلویزیونی خود مدعی شد که انتخابات راهی برای دستیابی به تغییرات سیاسی مطلوب در کشور است و متعهد شد که در روند رأی‌گیری هیچگونه تخلفی را تحمل نخواهد کرد. بر همین اساس خبرگزاری العراقیه رسانه رسمی عراق با انتشار گزارشی در رابطه با اظهارات نخست وزیر عراق خبر داد که سخنرانی تلویزیونی الکاظمی یک ساعت پس از بسته شدن حوزه‌های رأی‌گیری مختص به نیروهای امنیتی، آوارگان و زندانیان انجام شد. به گزارش العراقیه نخست‌وزیر عراق با بیان اینکه انتخابات، جوهره تغییرات سیاسی مورد نظر است، اظهار داشت که وظیفه ما ایجاد فضای لازم برای اطمینان از شفافیت انتخابات است و هیچگونه تخلفی در روند انتخابات را تحمل نخواهیم کرد. وی در ادامه با تاکید بر استقلال عراق افزود با وجود بروز برخی رخدادها در منطقه باید متذکر شد که عراق تفرجگاهی برای دیگران نیست. همچنین الکاظمی با بیان اینکه دولت از ورود به انتخابات و جانبداری از هر حزبی خودداری کرده است، بر لزوم امتناع از استفاده از نیازهای مردم عراق به عنوان ماده‌ای برای سیاه‌نمایی سیاسی و انتخاباتی تأکید کرد. در پایان گزارش العراقیه آمده است که  نخست وزیر عراق در توئیتی اولین مرحله انتخابات زودهنگام پارلمانی در عراق را موفقیت‌آمیز خواند و نوشت: «امروز قهرمانان ما در نیروهای امنیتی و موسسات نظامی با تعهد و مسئولیت‌پذیری و نظم هرچه بیشتر، آرایشان را به صندوق انداختند و عملیات رای‌گیری از گروه‌های ویژه با موفقیت برگزار شد». در آخر باید خاطر نشان کرد که انتخابات در عراق و همچنین تغییر نمایندگان پیروز در این رخداد ملی همواره تاثیر مستقیم و قابل ملاحظه‌ای را بر روی سیاست خارجی و نقش این کشور در تحولات منطقه داشته است و این مساله باعث شده که انتخابات علاوه بر محیط داخلی این کشور، برای دولت‌های همسایه و برخی از بازیگران بین‌المللی نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار باشد. مساله‌ای که باعث شده تا بخش‌های تحلیلی قابل توجهی از شبکه‌های خبری غرب به آن اختصاص یابد و اخبار آن در رسانه های بین‌المللی دست به دست شود. گزارش: اردشیر حبیبی