بیماری‌های مشترک انسان و دام، عامل ۲۵ درصد مرگ ومیرها در جهان

به گزارش آتیه‌آنلاین، وحید درخش احمدی به مناسبت روز دامپزشکی نامگذاری در گفت وگو با ایرنا، به بیماری‌های مشترک انسان و دام و راه‌های پیشگیری از آنها اشاره و خاطرنشان کرد: از دیرباز انسان‌ها با نگهداری و رام کردن حیوانات از آنها در زمینه‌های تغذیه، صنعت کشاورزی، حمل و نقل و نگهبانی استفاده کرده و گاه به عنوان همدم در خانه نگهداری می‌کنند.   وی ادامه داد: این موجودات زنده در طول حیات خود دچار بیماری‌هایی می‌شوند که برخی از این بیماری‌ها با انسان مشترک است و به طور مستقیم به انسان سرایت می‌کند؛ به بیماری‌های مشترک انسان و دام در اصطلاح «زئونوز» می‌گویند که عامل حدود ۶۰ درصد بیماری‌هایی است که انسان را درگیر می‌کند. درخش احمدی با بیان اینکه طبق آمار سازمان جهانی بهداشت ۲۵ درصد از مرگ و میرها در جهان به علت بیماری‌های «زئونوز» است، خاطرنشان کرد: دام و طیور با وجود فوایدی که در تغذیه و کشاورزی برای انسان دارند باعث انتقال برخی بیماری‌ها به انسان می‌شوند که شایع‌ترین آن‌ها حصبه، تب مالت و بیماری نیوکاسل است. وی توضیح داد: حصبه یا سالمونلوزیس که به آن تب روده‌ای نیز می‌گویند، جزء بیماری‌های منتقله از غذا است و به‌وسیله تغذیه انسان از انواع گوشت‌های سفید و قرمز و تخم مرغ منتقل می‌شود. همچنین مدفوع گربه‌های خانگی عامل انتقال بیماری سالمونلازیس است و باید گفت باکتری سالمونلا در مدفوع گربه‌های آلوده یافت می‌شود و می‌تواند منجر به مسمومیت غذایی شود. به گفته این متخصص آفات، تب مالت توسط بروسلا از شیر نشخوار کنندگان به انسان منتقل می‌شود که علائم خود را در دام با سقط جنین یا نوزاد نارس نشان می‌دهد و علائم آن در انسان تب و لرز، خستگی، تعریق، سردرد، درد مفاصل و کمر، بی اشتهایی، کاهش، وزن، یبوست، گلودرد و سرفه خشک  می‌باشد. دوره کمون این بیماری بین یک تا سه هفته است. وی، بیماری دیگری که از دام‌ها به انسان منتقل می‌شود را فاسیولیازیس عنوان و تصریح کرد: یک بیماری انگلی مشترک بین انسان و نشخوار کنندگان است که از طریق حلزون به میزبان نهایی منتقل و باعث ایجاد کیست در کبد می‌شود که علائم آن شامل تب، گاهی همراه با لرز و عرق شبانه، دردهای شدید شکمی و ... است. تخم انگل از طریق مدفوع آلوده رها شده حیوانات در آب توسط حلزون که میزبان واسط (ناقل بیماری) است به انسان و سایر دام‌ها منتقل می‌شود. وی یادآور شد: این بیماری در شمال ایران به خصوص اواخر زمستان و فصل بهار که به علت بارندگی حلزون‌ها افزایش پیدا می‌کنند شایع است و تشخیص آن از طریق مشاهده میکروسکوپی مدفوع افراد مشکوک برای یافتن تخم امکان پذیر است. استفاده از داروهای ضد انگل انسانی برای انسان و ضد انگل دامی برای نشخوارکنندگان  برای درمان این بیماری به کار گرفته می‌شود. به گفته درخش احمدی، تب کریمه کنگو (CCHF) یک بیماری خونریزی دهنده تب دار حاد است که بوسیله کنه یا تماس با خون یا ترشحات یا لاشه دام و انسان آلوده منتقل می‌شود، این بیماری در فصل‌های گرم سال از اواخر فروردین تا اواخر شهریور (زمان رشد و تکثیر کنه‌ها) شیوع می‌یابد. وی توضیح داد: ویروس کریمه کنگو در بدن کنه تکثیر می‌شود و از طریق گزش و خونخواری به حیوانات اهلی و وحشی و به طور کلی مهره داران منتقل می‌شود. به عبارتی تعدادی از حیوانات اهلی و وحشی مانند گاو، بز، گوسفند، خرگوش صحرایی و جوجه‌ تیغی ویروس را در بدن خود نگهداری و تکثیر می‌کنند اما انواع پرندگان به جز شتر مرغ، در برابر این بیماری مقاوم هستند؛ یعنی ویروس در داخل خون آنها به گردش در می‌آید اما باعث بیماری و مرگ حیوان نمی‌شود. این حشره شناس ادامه داد: لذا خون این حیوانات برای انسان آلوده کننده است و از طرف دیگر انسان می‌تواند در اثر گزش کنه‌های آلوده نیز مبتلا شود و خون و ترشحات بدن انسان آلوده که بیمار می‌شود نیز برای افراد دیگر آلوده کننده خواهد بود. درخش احمدی بیماری دیگری که بین انسان و حیوانات وحشی و اهلی مشترک است را تب شالیزار عنوان و خاطرنشان کرد: یک بیماری باکتریایی است که از طریق ادرار حیوانات آلوده به انسان منتقل شده و علائمی شبیه به کرونا دارد و مورد دیگر کیست هیداتیک است که توسط انگل اکینوکوکوس گرانولوزوس در روده انسان، دام و سگ ایجاد می‌شود؛ تخم این انگل در خاک است و در صورت بلع مستقیم به روده میزبان انتقال پیدا می‌کند. این حشره شناس درباره راهکار پیشگیری از انتقال بیماری حیوان به انسان، توصیه کرد: باید از سالم بودن آب مصرفی اطمینان حاصل کنیم. همه تلاش خود را به منظور فراهم نمودن آب آشامیدنی سالم برای خانواده و حیوانات انجام دهیم. چاه‌ها باید به درستی ساخته شوند تا در برابر آلودگی ایمن باشند. ضمن اینکه ضایعات و زباله‌ها را به روش‌های درست دفع کنیم چرا که بسیاری از بیماری‌ها از طریق مدفوع حیوانات آلوده که به داخل آب نشت می‌کنند یا از بدن حیوانات مرده‌ای که به‌درستی بدن آنها دفع نشده است ایجاد می‌شوند. وی ادامه داد: برای کنترل حیوانات ولگرد شهری مانند سگ و گربه باید اقداماتی نظیر زنده گیری و عقیم سازی این حیوانات در اولویت مراجع ذی‌صلاح باشد و نسبت به درمان، سمپاشی و ضدعفونی مراکز نگهداری آنها به منظور کنترل اکتو پارازیت‌های‌شان که عامل انتقال این بیماری‌ها هستند، توجه ویژه شود. درخش احمدی به دامداران و افرادی که حیوان خانگی نگهداری می‌کنند هشدار داد: حیوانات را جهت معاینات دوره‌ای به‌صورت مرتب نزد دامپزشک مربوطه ببرید. پس از دست زدن به هر حیوانی حتی واکسینه شده دست‌های خود را با آب و صابون کاملا شسته و ضدعفونی کنید. وی با تاکید بر اینکه کنترل نشدن سلامت دام، علاوه بر وارد آوردن زیان‌های سنگین اقتصادی به تولیدکنندگان و عرضه کنندگان، سبب گسترش انواع بیماری‌های مشترک بین انسان و دام می‌شود، توصیه کرد: برای تهیه گوشت و فراورده‌های دامی از مراکز دارای مجوز و استاندارد و تحت نظر دامپزشکی خرید شود تا از ابتلاء به بیماری‌ها در امان باشید. درخش احمدی افزود: توصیه می‌شود در خوابگاه‌های کارگری در استان‌ها و شهرستان‌های صنعتی کشور مانند استان‌های خوزستان، بندرعباس، کرمان و ... و شهرستان‌هایی نظیر عسلویه که محل تردد و اسکان کارگران به‌ویژه کارگران روستایی و دام‌دار است، حتما قبل از ورود افراد به کمپ‌ها از نظر عدم ناقل بودن به بندپایان انگلی مشترک انسان و دام مانند کک و کنه باید اطمینان حاصل شود.