باز شدن جعبه پاندورا

به گزارش آتیه‌آنلاین، انتشار اسناد محرمانه چندین سالی است که در جهان سرعت بی‌شماری گرفته است. از زمان انتشار اسناد محرمانه جنگ آمریکا در عراق از سوی وبسایت افشاگر ویکی‌لیکس، افشاگری اسرار نهان و مگو بدل به یکی از ترس‌های بزرگ دولت‌ها و سیاستمداران شده است. حال به نظر می‌رسد که اسنادی جدید در رابطه با وضعیت قدرت‌مندان و سیاست‌مداران مشهور دنیا منتشر شده است. اسناد پاندورا گروهی از روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای کشورهای مختلف پس از ماه‌ها بررسی نتیجه تحقیقات خود از انبوهی سند لو رفته درباره ثروت‌اندوزی و فرار مالیاتی صدها شخصیت سیاسی و سلبریتی‌های جهان را منتشر کردند. «تاگس‌شاو»، وب‌سایت کانال یک تلویزیون آلمان روز یکشنبه سوم اکتبر، بخشی از یافته‌های این گروه که خود را «کنسرسیوم بین‌المللی خبرنگاران پژوهشگر» می‌نامند منتشر کرد. بنا بر این گزارش «اسناد پاندورا» گوشه‌هایی از قراردادهای محرمانه، فرار مالیاتی و ثروت پنهان بیش از ۳۳۰ سیاستمدار و مقام سیاسی کنونی یا قبلی جهان از ۹۱ کشور را برملا می‌کنند. در این اسناد نام ۳۵ نفر از سران و رهبران کنونی و پیشین جهان نیز به چشم می‌خورد. این اسناد از طریق منابعی که هویت‌شان فاش نشده در اختیار این گروه قرار گرفته و حدود ۶۰۰ روزنامه‌نگار کار بررسی و تحلیل آنها را انجام داده‌اند. اسناد فاش شده نشان می‌دهند که چگونه ابرثروتمندان و سیاستمداران از ساختارهایی مانند «شرکت‌های آفشور» برای پنهان کردن دارایی‌های هنگفت خود استفاده می‌کنند. گفتنی است که اصطلاح آفشور به شرکت‌هایی اطلاق می‌شود که خارج از مرزهای گردانندگان و ذینفعان آن در کشورهای ثالثی ثبت می‌شوند که به طور معمول نظارت موثری بر تراکنش‌های مالی ندارند و بهشت فرارمالیاتی به شمار می‌روند. روزنامه‌نگاران تحقیقی برخی رسانه‌های مشهور جهان مانند واشنگتن‌پست، لوموند و گاردین در بررسی این اسناد همکاری داشته‌اند. «آندره بابیش»، نخست‌وزیر جمهوری چک یکی از کسانی است که نامش در اسناد آمده و متهم شده که از خدمات یک شرکت صوری برای خرید یک عمارت ۲۲ میلیون دلاری در جنوب فرانسه استفاده کرده است. او این اتهام را تکذیب می‌کند. «عبدالله دوم»، پادشاه اردن یکی دیگر از کسانی است که نامش در این اسناد آمده و متهم شده که از طریق شرکت‌های صوری دست‌کم ۱۴ ملک گران‌قیمت در ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و کشورهای دیگر خریده است. به گزارش «تاگس‌شاو» یکی از وکلای دربار اردن می‌گوید بسیاری از این شرکت‌های صوری دیگر فعال نیستند و همه این املاک به ملک عبدالله دوم تعلق ندارند. در کنار برخی سران کنونی کشورهایی مانند اوکراین، اکوادور و کنیا نام «تونی‌بلر»، نخست‌وزیر سابق بریتانیا و همسرش نیز در اسناد پاندورا دیده می‌شود. گفته می‌شود بلر و همسرش سال ۲۰۱۷ از طریق یک شرکت صوری ملکی به ارزش هفت و نیم میلیون یورو در لندن خریده‌اند. در این معامله ظاهرا ۳۰۰ هزار یورو مالیات پرداخت نشده است. «الهام علی‌اف»، رئیس جمهوری آذربایجان و اعضای خانواده‌اش از دیگر افرادی هستند که نامشان در اسناد پاندورا آمده است. آنها ظاهرا از طریق شرکت‌های فراسرزمینی، املاکی به ارزش ۷۰۰ میلیون دلار در بریتانیا خریده‌اند. بر اساس اسناد افشاگرانه پاندورا، فردی که معشوقه رئیس‌جمهوری روسیه معرفی شده، حدود ۱۰۰ میلیون دلار «ثروت پنهان» دارد که شامل آپارتمان‌های مجلل و یک قایق تفریحی می‌شود. به گزارش روزنامه نیویورک پست، «سوتلانا کریوونوگیخ»، ۴۶ ساله از زمانی که «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری کنونی روسیه معاون شهردار سن پترزبورگ بود، با وی روابط عاشقانه دارد و براساس گزارشات ثمره این عشق یک فرزند دختر است. روزنامه گاردین گزارش داد، کریوونوگیخ ‌که در یک آپارتمان اشتراکی با چند خانواده دیگر بزرگ شده‌ و دیگر دوستان صمیمی پوتین از طریق کمپانی‌های تابع در جزایر ویرجین و نقاط دیگر جهان ثروتمند شده‌اند. براساس این گزارش، در سپتامبر سال ۲۰۰۳ میلادی، یک کمپانی تابع ثبت شده در خارج از کشور موسوم به «توسعه بروکویل» برای کریوونوگیخ یک دستگاه آپارتمان لوکس در مونت‌کارلو، منطقه‌ای اعیان‌نشین در موناکو خریداری کرد. کریوونوگیخ همچنین یک واحد مسکونی در سن پترزبورگ و اموالِ با ارزش دیگری نیز دارد.   واکنش‌ها به افشاگری اردن روز دوشنبه اطلاعات مربوط به دارایی‌های ملک‌عبدالله پادشاه این کشور را که در مجموعه اسناد مالیاتی «پاندورا» انتشار یافته «تحریف‌شده، اغراق‌شده و نادقیق» خواند و اعلام کرد این اطلاعات «تهدیدی علیه پادشاه اردن و خانواده‌ وی به‌شمار می‌رود». دفتر پادشاهی اردن با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که پادشاه اردن، تعدادی آپارتمان و خانه در آمریکا و انگلیس دارد و این موضوع جدید یا محرمانه‌ای نیست. این بیانیه تصریح کرد که برخی از این آپارتمان‌ها در جریان سفرهای رسمی استفاده می‌شود و در آنها نشست‌های رسمی برگزار می‌شود و همچنین اعضای خانواده‌اش در سفرهای شخصی و خصوصی خود از آنها استفاده می‌کنند. در بیانیه مذکور همچنین آمده است: «اعلام نکردن اموال خصوصی پادشاه اردن به خاطر خصوصی بودن آن است نه به خاطر محرمانه بودن یا مخفی کردن آن طبق آنچه در این گزارش‌ها ادعا شده است و اتخاذ اقدامات لازم برای حفظ حریم خصوصی در موقعیت پادشاهی، امری ضروری است.» همچنین در این بیانیه آمده است که علاوه بر این، ملاحظات امنیتی اساسی‌ وجود دارد که مانع اعلام اماکن اقامت پادشاه و اعضای خانواده‌اش به ویژه در سایه افزایش خطرات امنیتی می‌شود، بنابراین آنچه برخی رسانه‌ها با عناوین این آپارتمان‌ها و خانه‌ها می‌گویند، نقض آشکار امنیتی و تهدید امنیت و سلامت پادشاه و اعضای خانواده‌اش است. دفتر پادشاهی اردن در بیانیه خود تاکید کرد، تمامی اموال عمومی و کمک‌های مالی به پادشاهی اردن تحت بررسی حرفه‌ای و دقیق قرار دارد و هزینه‌ها و استفاده از آنها به طور کامل توسط دولت و از سوی کشورها و طرف‌های حامی ثبت شده است. بنا به گزارش روسیا الیوم، در این بیانیه آمده است: «هرگونه ادعایی که این املاک خصوصی را به اموال عمومی یا کمک‌های خارجی مرتبط می‌سازد، تهمت و افترایی بی اساس و نادرست و تلاشی برای تحریف واقعیت است. این ادعاهای باطل و دروغین، نشان دهنده افترا به پادشاه، شهرت و جایگاه آن به ویژه با توجه به مواضع و نقش منطقه‌ای و بین‌المللی او است.» از سوی دیگر «بوریس جانسون»، نخست‌وزیر بریتانیا نیز اعلام کرد سوابق مالیاتی تمامی حامیان مالی حزب محافظه‌کار این کشور بررسی خواهد شد. اسناد پاندورا نشان می‌دهند که «محمد آمرسی»، حامی مالی برجسته‌ کارزار انتخاباتی بوریس جانسون، در یکی از بزرگ‌ترین رشوه‌گیری‌های اخیر دست داشته است. همزمان دولت روسیه نیز آنچه در اسناد پاندورا منتشر شده را اتهاماتی «بی‌اساس» خواند. سخنگوی دفتر ولادیمیر پوتین اعلام کرد که رئیس جمهوری روسیه هیچ گونه ثروت پنهانی ندارد. به نظر می‌رسد که جعبه پاندورا اسرار مهمی را آشکار کرده است و باید منتظر ماند و دید که این مسئله چه سویه‌هایی را آشکار خواهد کرد. گزارش: فرزاد سیف‌نیا