سرنوشت نامعلوم کنسرت‌های موسیقی

به گزارش آتیه‌آنلاین، تا هفته گذشته سالن‌های سینما و تئاتر به واسطه انتقال از گروه شغلی ۳ به ۲ با استفاده از ۵۰ درصد ظرفیت سالن، میزبان مخاطبانشان بودند و با پایان تعطیلات دوباره به فعالیت خود ادامه خواهند داد اما همچنان اجازه برگزاری کنسرت در کشور وجود ندارد. در حالی که گروه‌های بسیار منتظرند تا با موافقت ستاد ملی کرونا، برگزاری کنسرت‌ موسیقی هم به ردیف شغل‌های گروه دوم بپیوندد و مثل تئاتر، سینما، گالری و... بازار این هنر هم بچرخد. به همین دلیل ۲۱ اردیبهشت امسال معاونت هنری وزارت ارشاد در نامه‌ای به ستاد ملی مقابله با کرونا، درخواست قرار گرفتن اجراهای موسیقی در گروه دو مشاغل و از سرگیری اجراهای موسیقی با رعایت پروتکل‌های بهداشتی را به رئیس کمیته امنیتی، اجتماعی و انتظامی ستاد ارائه داد، خبری که با انتشار در رسانه‌ها موجب امیدواری شد که شاید بالاخره شاهد برگزاری کنسرت در پایتخت باشیم اما تا به امروز خبری از پاسخ ستاد به نامه معاون هنری درباره برگزاری کنسرت‌ها نیست و حالا دیگر نزدیک  ۱۷ ماه است که جز اجرای برخی از گروه‌های پاپ در منطقه آزاد کیش کنسرتی برگزار نشده است. در واقع کمتر کسی فکر می‌کرد ماجرای کرونا تا این روزها ادامه پیدا کند و بیش از یکسال و نیم بر اغلب اتفاقات مهم موسیقی کشورمان که برگزاری کنسرت و انتشار آلبوم از مهم‌ترین آن‌هاست، سایه بیندازد. اما آنچه در حال حاضر می‌تواند مورد توجه بیشتری قرار گیرد، از قافله عقب ماندن فعالیت‌های موسیقایی کشور به نسبت حوزه‌هایی چون تئاتر و سینماست که فعالان این عرصه با وجود تمام مشکلات و مصائبی که در حوزه اجرای عمومی و اکران دارند همچنان در تلاشند تا چراغ نیمه روشن این هنرها را به واسطه هنرمندان فعال این عرصه را روشن نگه دارند. چارچوبی که در موسیقی به اجراهای آنلاین، تولید تک آهنگ و آلبوم محدود شده و غیر از برگزاری چند کنسرت زنده آن هم به صورت بسیار محدود در جزیره کیش در شرایط ناپایداری به سر می‌برد. ادامه توقف کنسرت‌ها شرایط موسیقی را بحرانی‌تر می‌کند در همین راستا حمیدرضا نوربخش (مدیرعامل خانه موسیقی) معتقد به آغاز از سرگیری فعالیت اجراهای زنده موسیقی در گونه‌های موسیقی ایرانی، موسیقی کلاسیک و موسیقی نواحی به شرط رعایت پروتکل‌های بهداشتی است. وی می گوید:« اگرچه از بدنه مدیران ارشد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تلاش زیادی برای حل مشکلات هنرمندان موسیقی و حوزه‌های نظیر تئاتر و هنرهای تجسمی ندیدیم اما من شاهد این بوده‌ام که در دفتر موسیقی وزارت ارشاد کارها و فعالیت‌های مستمر و بیشتری برای امور معیشتی و اجرایی هنرمندان این حوزه انجام گرفته که امیدوارم به نتایج مطلوبی برسد. این در حالی است که ما در خانه موسیقی حسب وظیفه صنفی که داریم به صورت جداگانه با وزارت بهداشت مکاتباتی داشتیم که هرچه زودتر درباره نحوه فعالیت صنفی هنرمندان و فعالان حوزه موسیقی در ایام کرونایی به ویژه در وضعیت نارنجی، زرد و آبی تصمیمات لازم اتخاذ شود. حتی خود من در جلسه‌ای که با آقای نمکی داشتم به صورت مستقیم تاکید کردم که باید برای برون رفت از این بحران صنفی تصمیمات تازه‌ای اتخاذ شود. به هر حال اگر در زمینه برگزاری کنسرت‌ها اقدام عاجلی صورت نگیرد، بازهم شاهد اتفاقات بحرانی‌تری در ایام کرونایی پیرامون حوزه موسیقی خواهیم بود.» پیشنهاد اهالی موسیقی برای اجرا در فضای باز عبدالحسین مختاباد، خواننده، آهنگساز، مدرس و بنیانگذار گروه رودکی نیز در این باره می‌گوید: صنف موسیقی نزدیک به دو سال است که فلج کامل شده است. مدت‌هاست که بحث کسب درآمد از طریق انتشار تک‌آهنگ و آلبوم از میان رفته است و با توجه به وضعیت تدریس و برگزاری کنسرت می‌توان گفت اقتصاد موسیقی ازهم ‌پاچیده است. او با اشاره به این که وضعیت تئاتر و سینما که شما بازبودن سالن‌های آن را ملاک لزوم ازسرگیری کنسرت‌ها در نظر گرفته‌اید، با موسیقی متفاوت است، توضیح می‌دهد: موسیقی هنری است که آدم‌ها را به شوروهیجان می‌آورد و نمی‌توان از آن‌ها خواست همان رفتاری را که در سالن‌های سینما و تئاتر نشان می‌دهند هنگام تماشای کنسرت هم نشان دهند و تا لحظه آخر، همان جا که لحظه اول نشسته بودند، بنشینند. مختاباد با اشاره به این که با توجه به بودن‌مان در فصل تابستان و گرمای هوا، می‌توان با رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی از فضای باز برای برگزاری کنسرت‌های موسیقی استفاده کرد، می‌افزاید: راه‌حل موجود برای بازگشت به کار اهالی موسیقی، خوانندگان، نوازندگان، آهنگسازان، تهیه‌کنندگان و کنسرت‌گذاران و... در شرایطی که نمی‌توان چندان به بازگشت به سالن‌ها امید بست، همین است و مسئولان موسیقی در معاونت هنری وزارت فرهنگ‌وارشاد اسلامی و متولیان آن در خانه موسیقی که البته فراموش نکنیم با توجه به تعویق انتخابات آن، حضور مدیرعامل و هیات‌مدیره‌اش در راس کار برخلاف قانون است، باید به این بیندیشند که دستی بیفشاند و در کشوری که می‌توان کشور آفتاب نامیدش از موقعیت فعلی برای ایجاد تغییر استفاده کنند.  او در پایان با بیان این که نکته اصلی حفظ جان مردم است، ادامه می‌دهد: کادر درمان زحماتی بی‌شائبه کشیده‌اند تا میزان مرگ‌ومیر را در اثر ابتلا به کرونا کاهش دهند و باید صمیمانه از آن‌ها سپاسگزار بود و ما هم نمی‌خواهیم چند صباح دیگر بگویند اهالی موسیقی جان مردم را به خطر انداختند. بنابراین به جای برگزاری کنسرت در سالن سرپوشیده، اجرای زنده در فضای باز را پیشنهاد می‌کنیم. فراموش نکنیم که در شرایط فعلی با جامعه‌ای مغموم و دلمرده مواجه‌ایم و با این اقدام، هم می‌توان فرصت دوباره کار را برای هنرمندان ایجاد کرد و هم اندکی از اندوه مردم کاست. شرط برگزاری کنسرت‌های بزرگ در نهایت چندی پیش محمد اله‎یاری مدیر کل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت وگو با مهر درباره سرانجام برگزاری یا عدم برگزاری کنسرت‌های موسیقی در روزهای کرونایی اظهارکرد: تداوم شرایط کرونایی در ۱۷ ماه گذشته به تعلیق بسیاری از فعالیت‌ها و مشاغل منجر شد که مشاغل حوزه فرهنگ و هنر هم از این موضوع مستثنی نبودند. البته در فواصلی که از پیک قرمز کرونایی فاصله گرفتیم، تلاش‌هایی برای از سرگیری فعالیت‌های گروهی صورت گرفت. حتی در این زمینه جلسات متعددی با سالن‌های برگزاری، تهیه‌کنندگان، تشکل‌های صنفی موسیقی برگزار شد و دستورالعمل‌های جامع بهداشتی تهیه شد اما تا شرایط به سمت رنگ نارنجی و زرد رفت مسئله بازگشایی‌ها تئاتر یا سینما و موسیقی مطرح شد و تا یکی از آنها آغاز به کار کرد، مجدد شرایط بهداشتی به رنگی سخت‌تر تغییر یافت و باز آن فعالیت به تعلیق رفت. وی با اشاره به شرایط حاکم بر اجراهای زنده موسیقی بیان کرد: در حوزه موسیقی چه به صورت مکاتبات رسمی از سوی وزارتخانه و چه در قالب حضور ما به همراه نمایندگان تشکل‌های صنفی حوزه موسیقی در جلسات ستاد کرونا، مسئله اجراهای موسیقی و شباهت و تفاوت آن‌ها با اجراهای نمایشی و سینمایی تشریح و استدلال‌های  مسئولان نیز در ستاد کرونا شنیده شد. اله‌یاری گفت: در این شرایط استدلال ما این بوده و هست که در حوزه موسیقی با دو پدیده مواجه هستیم. اول اجراهای حوزه ردیف دستگاهی، نواحی و کلاسیک که همواره این اجراها در سالن‌های کوچک و در مقیاس با سالن‌های تئاتر و سینما برگزار می‌شود و اگر برای تماشای فیلم یا تئاتر امکان بهره‏مندی از ۳۰ تا ۵۰درصد ظرفیت سالن، فراهم است، در اینجا نیز باید این امکان فراهم باشد. خاصه آنکه مخاطب موسیقی ردیف دستگاهی، کلاسیک و نواحی، مخاطب خاص است و نگاه تفننی به این موسیقی و حضور در سالن ندارد. وی افزود: در این چارچوب با گفت وگوهایی که صورت گرفته و برنامه‌ریزی در معاونت امور هنری، امیدوار هستمی بعد از پایان ماه محرم و صفر و به شرط عدم تداوم شرایط پیک کرونایی -که فقط مشاغل گروه یک اجازه فعالیت دارند- بتوانیم این گروه از اجراها را با رعایت دستورالعمل‌ها و سقف پذیرشی که برای سالن‌ها از سوی دفتر موسیقی تعیین می‌شود از سر بگیریم. البته توسعه واکسیناسیون عمومی نیز که شتاب گرفته به تحقق این امر کمک می‌کند. مدیرکل دفتر موسیقی وزارت ارشاد درباره برگزاری کنسرت‌های موسیقی در سالن‌های بزرگ هم تصریح کرد: البته در خصوص اجراهای بزرگ در سالن‌های بزرگ، با تردیدهای ستاد ملی کرونا مواجه هستیم که به نظر می‌رسد دغدغه درستی است. کما اینکه عنوان می‌کنند تا زمان به حداکثر رسیدن واکسیناسیون، امکان حضور مخاطبان به صورت گسترده در مجامع بزرگ نیست. از طرفی تهیه‌کنندگان این نوع از اجراهای بزرگ نیز به دلیل پیش‌بینی حضور ناکافی مردم در سالن‌های بزرگ در شرایط فعلی کرونایی، ریسک برگزاری آن‌ها را چندان منطقی نمی‌شمارند. حتی در چند مورد به صورت محدود و آزمایشی مجوزهایی برای اجراهایی در فضای باز از سوی برخی ادارات ارشاد شهرستان صادر شد که آن هم برگزار نشد.در اجراهای بزرگ، فاکتورهای اقتصادی و انگیزشی مردم هم مهم است و باید امیدوار باشیم با تکمیل واکسیناسیون و نیز اعتماد بخشی به مردم برای تامین سلامتی شان، دوباره گردهم‌آیی های تجمیعی مذهبی، ورزشی و فرهنگی هنری رونق سابق خود را بازیابد.