مقایسه نرخ بیکاری و مشارکت ایران با دیگر کشورها

به گزارش آتیه آنلاین، براساس خروجی مرکز آمار و اطلاعات راهبری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نرخ بیکاری و نرخ مشارکت جوانان در محدوده های سنی ۲۰ تا ۲۴ سال به ترتیب ۲۵.۱ درصد و ۳۶.۸ درصد برآورده است است. خروجی طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار ایران در زمستان ۱۳۹۹ نشان می‌دهد که نرخ بیکاری و مشارکت جوانان در محدوده سنی ۲۵ تا ۲۹ سال نیز ۲۱ درصد و ۵۱.۵ درصد است. بر مبنای اعلام پایگاه آماری سازمان بین‌المللی کار در سال ۲۰۲۰، نرخ بیکاری جوانان ۲۰ تا ۲۹ ساله در کشور ترکیه، در محدوده ۱۷ تا ۲۹، فرانسه ۱۱ تا ۱۸، مالزی ۳ تا ۹، برزیل ۱۷ تا ۲۶ و در آمریکا ۹ تا ۱۳ را نشان می‌دهد. همچنین در سال ۲۰۲۰، نرخ مشارکت اقتصادی جوانان ۲۰ تا ۲۹ ساله در ترکیه در محدوده ۵۵ تا ۶۶، فرانسه ۶۰ تا ۸۴، مالزی ۶۸ تا ۸۵، برزیل ۶۸ تا ۷۶ و در آمریکا عدد ۶۹ تا ۸۱ درصد را نشان می دهد. تعریف رسمی نرخ بیکاری نرخ بیکاری، شاخص مهمی است که از آن در راستای تعیین سلامت اقتصاد در زمان تنظیم سیاست‌های پولی استفاده می‌شود و احتمالاً یکی از مهم‌ترین شاخص‌های شناخته‌شده «بازار کار» (Labour Market) است. نرخ بیکاری نشان‌دهنده عدم استفاده کافی از نیروی کار عرضه شده است به این معنی که نرخ بیکاری عدم توانایی اقتصاد را جهت بوجود آوردن اشتغال برای افراد متقاضی آن با وجود در دسترس بودن و جستجوی فعالانه آن‌ها برای یافتن شغل را نشان می‌دهد. همچنین نرخ بیکاری در واقع درصدی از جمعیت مایل به اشتغال بدون شغل است و قابل ذکر است که در زمان‌ وخامت اوضاع اقتصادی و کمیاب بودن موقعیت‌های شغلی، انتظار افزایش نرخ بیکاری وجود دارد. تعریف رسمی شاغل «شاغل» (Employed) به‌عنوان نیروی کار دریافت‌کننده دستمزد، فعالیت و در کسب‌وکار خود اشتغال داشته‌ یا در کسب‌وکار خانوادگی به عنوان نیروی کار بدون دستمزد، ‌ به فعالیت مشغول بوده‌است. البته به نیروی کار تمام‌وقت و پاره‌وقت نیز توجه شده است و همچنین، این مفهوم شامل افراد دارای شغلی است که کار نمی‌کرده‌اند بیکار در منابع رسمی «بیکار» (Unemployed) شامل کسانی است که شاغل نشده‌اند و آماده کار هستند و اخیراً برای یافتن شغل، دست به جستجو زده‌اند و این گروه همچنین شامل کسانی می‌شود که منتظر فراخوان برای بازگشت به شغلی که آن‌ها را اخراج کرده بود، هستند. به علت تاثیر دوره بیکاری بر نگرش‌ها راجع به آن، ‌ اقتصاددانان زمان و منابع زیادی را به مطالعه داده‌های مربوط به دوره‌های بیکاری، ‌ اختصاص داده‌اند و البته اغلب دوره‌های بیکاری کوتاه‌مدت هستند و بیشتر دوره‌های بیکاری در نظرگرفته شده در زمان معین، بلندمدت به شمار می‌روند. طبق تعریف، نیروی کار برابر مجموع افراد شاغل و بیکار بوده و همچنین نرخ بیکاری معادل درصد غیرشاغل نیروی کار، در نظر گرفته می‌شود. تعداد افراد بدون کار +  تعداد افراد شاغل  =  نیروی کار شاخص‌های اثرگذار در نرخ مشارکت اقتصادی بر مبنای تعاریف رسمی بین‌المللی حوزه کار، نرخ مشارکت نیروی کار (نرخ مشارکت اقتصادی) نخستین شاخص کلیدی در میان بیست شاخص اصلی بازار کار است که توسط سازمان جهانی کار معرفی شده است. نرخ مشارکت یا همان نرخ فعالیت، از نسبت جمعیت فعال (شاغل و بیکاران در جستجوی کار) به کل جمعیت در سن کار بدست می آید و به زبان ساده نرخ مشارکت نیروی کار بیان می‌کند که چه درصدی از کل جمعیت در سن کار، از نظر اقتصادی شاغل و یا به دنبال شغل هستند و البته از این نرخ به عنوان یک نماگر برای عرضه نیروی کار نیز یاد می‌شود. از نرخ مشارکت نیروی کار برای تدوین سیاست‌های اشتغال و تحلیل بازار کار، وضعیت بازار کار در آینده، وضعیت بازنشستگی و خروج از بازار کار و برنامه ریزی برای انواع مشاغل استفاده می‌شود. این شاخص همچنین می‌تواند در تحلیل بازار کار طبقات مختلف جمعیتی مورد استفاده قرار گیرد. اصولا در اقتصادهای با توسعه‌یافتگی کمتر، رشد اقتصادی به توسعه و گسترش امکانات تحصیلی، طولانی‌تر شدن دوران تحصیل و مواردی از این دست منجر می‌شود که به صورت کلی سبب نرخ پایین‌تر مشارکت به خصوص در زنان می‌شود و با ادامه توسعه جوامع کم کم نرخ فعالیت افزایش می‌یابد. لذا می‌توان گفت بین میزان توسعه یافتگی جوامع و نرخ مشارکت نیروی کار رابطه معناداری برقرار است. الببته شایان ذکر است که بر اساس مطالعات گسترده در حوزه‌های اقتصاد و اشتغال، عوامل اقتصادی، اجتماعی و جمعیت شناختی بر میزان نرخ مشارکت تاثیرگذار است. همانطور که اشاره شد نرخ مشارکت یک متغیر مهم در بررسی وضعیت کلان اشتغال در یک کشور است که باید در کنار سایر متغیرها مانند نرخ بیکاری مورد توجه قرار گیرد و افزایش یا کاهش نرخ مشارکت اقتصادی می‌تواند سیگنال‌های مهمی برای سیاستگذاران در مسیر تصمیم‌گیری باشد. همچنین برای تحلیل بهتر نرخ بیکاری، ضروری است نرخ مشارکت اقتصادی را نیز بررسی کرد چرا که اگر کاهش نرخ بیکاری ناشی از کاهش نرخ مشارکت اقتصادی باشد نشانه‌ای از نارسایی‌های فراوان در بخش‌های مختلف اقتصاد یک کشور است. نرخ مشارکت نیروی کار درصد کل جمعیت بزرگسال موجود در نیروی کار را اندازه‌گیری می‌کند، به شکل زیر قابل محاسبه است.