ناشران؛ هزینه کردن برای طراحی جلد را غیراقتصادی می‌دانند

سرور محمدی، طراح جلد کتاب در گفتگو با آتیه آنلاین در معرفی شغل خود گفت: طرح جلد هر کتاب معرف محتوا و به نوعی بسته بندی آن محصول است؛ به خاطر همین، طرح جلد کتاب ضمن این که باید جذاب باشد باید به مخاطب و خریدار احتمالی در شناخت محتوا کمک کند. وی افزود: پیشرفت و کسب درامد در کار طراحی جلد کتاب، مانند هر شغل دیگری بستگی به توانایی افراد دارد. اگر کارها منحصر به فرد، خلاقانه و به روز انجام شوند و از تبلیغات نیز برای نشان دادن کارها و معرفی طراح استفاده شود درآمد این شغل در حدی هست که بتوان گذران زندگی کرد. اما این شرایط برای همه طراحان فراهم نیست. محمدی افزود: نکته دیگری که وجود دارد این است که طراح جلد کتاب باید به نرم افزارهای طراحی مسلط باشد و از این رو چنین فردی – اگر بخواهد - قادر خواهد بود تا طراحی برای معرفی محصولات دیگر را نیز انجام دهد. پس این شغل میتواند چند بعد داشته باشد و فقط وابسته به یک بازارکار نباشد. به گفته وی گذران زندگی فقط از راه طراحی جلد کتاب جز برای معدودی در کشور ما مقدر نیست و به خاطر همین طراحان جلد کتاب معمولا کارهای دیگری نظیر صفحه آرایی کتاب و مجلات یا انجام کارهای گرافیکی برای شرکتهای تبلیغاتی هم انجام می دهند. این طراح جلد کتاب با بیان این که اگر امکان انتخاب داشته باشد باز هم این رشته و شغل را انتخاب خواهد کرد، گفت: طراحی جلد کتاب یک کار هنری واقعا لذت بخش است و اصلا خسته کننده نیست؛ بخصوص بعد از چاپ کتاب و دیدن هنر دست خودم روی جلد کتابی که قرار است در دست افراد زیادی باشد. بنابراین اگر امکان انتخاب رشته دوباره باشد حتما این کار را زودتر و تخصصی تر انجام خواهم داد. وی در خصوص مشکلات کار طراحان جلد کتاب گفت: یکی از مشکلات طراحان جلد، فیلتر بودن سایت هایی است که مورد مراجعه و استفاده طراحان است، البته فعلا می توان فیلتر را دور زد. ولی به علت عدم امکان خرید از سایت های خارجی معروف، تخصصی و معتبر؛ امکان استفاده از عکس های خاص و حرفه ای برای جلدها وجود ندارد و باید به عکس های محدود و کم کیفیت اکتفا کرد. وی افزود: از دیگر مشکلات این حرفه میتوان به این موضوع اشاره کرد که در بعضی موارد در ابتدای کار سفارش دهندگان از طرح جلدی که مد نظرشان است اطمینان ندارند و پس از انجام کار توسط طراح و دیدن طرح جلد، بارها و بارها تقاضا می کنند تا کار تغییر کند و ویرایش شود. محمدی تصریح کرد: من قبل از آغاز طراحی هر جلد، حتما با توجه به موضوع و محتوای آن کتاب، نمونه های مشابه را در بین کتاب های خارجی بررسی می کنم تا نکات ضعف و قوت را در بین طرح های آنها ببینم. وی افزود: قطعا بین طرح های طراحان داخلی و خارجی تفاوتهای زیادی وجود دارد که یکی از علل آن تفاوت سلیقه و فرهنگ و محدودیت های قانونی برای انتخاب نوع عکس روی جلد و نیز عدم دسترسی به عکس های با کیفیت از عکاسان متبحر در داخل و خارج کشور است. این طراح جلد کتاب ادامه داد: یکی دیگر از علل پایین بودن سطح کار طراحان داخلی نسبت به کارهای خارجی، پایین بودن تعرفه طراحی جلد در ایران است. بنابراین مدت زمانی که برای طراحی یک جلد گذاشته میشود کمتر از زمانی است که یک طراح خارجی صرف گرافیک یک جلد می کند. وی تصریح کرد: در چند سال گذشته صنعت نشر خیلی آسیب دیده، هم از تورم و تحریمها و هم از همه گیری کرونا. هر مشکلی هم که برای صنعت چاپ و نشر کتاب به وجود بیاید شامل طراحان جلد هم می شود. محمدی افزود: صنعت نشر درگیر تهیه و تامین کاغذ است و شیوع بیماری کرونا بازار کتاب را تا حد زیادی با کندی و توقف مواجه کرده، به خاطر همین شاید ناشران رغبت زیادی نداشته باشند تا برای طراحی جلد و گرافیک کتاب‌هایشان، هزینه کنند. هر چند خودشان هم می دانند که زیبایی بصری یک کتاب در کنار محتوای پر مخاطب می‌تواند حتی در همین شرایط هم به آنان کمک کند. وی تاکید کرد: گفتن این حرفها خوشایند نیست و من هم حس خوبی ندارم که بگویم متاسفانه بسیاری از ناشران صرف هزینه برای طراحی جلد را کاری غیراقتصادی می دانند و ترجیح می دهند از افراد غیرمتخصص مثلا منشی انتشارات که نهایتا کمی با نرم افزارهای طراحی آشناست بخواهند برای کارهای در دست انتشار طرح جلد بزند!