چقدر از بار اشتغال بر دوش کاریابی‌هاست؟

به گزارش آتیه‌آنلاین، بر اساس تعاریف قانونی، این مراکز حلقه پیوند میان جویندگان کار و کارفر مایان بوده و اقداماتی را در راستای جستجوی شغل برای متقاضیان کار و آشنا کردن آن‌ها با نوع شغل و ارتباط بین آن‌ها و کارفرمایان صورت می‌دهند. در صورت رونق بازار کار، کاریابی‌ها و دفاتر مشاوره شغلی به لحاظ کاری در شرایط مطلوبی قرار می‌گیرند و از جذب نیروی کار در بنگاه‌ها و کمک به جویندگان کار برای یافتن شغل مناسب و برقراری ارتباط میان آن‌ها بهره لازم را می‌برند. هر اندازه که تعادل میان شاخص کمی نیروی کار و یا به عبارتی کارجویان در بازار کار و میزان فرصت‌های شغلی موجود در حوزه کار برقرار نباشد، به همان میزان، اقبال به کارگزاری‌ها افزایش پیدا خواهد کرد و اما در شرایط خاص امروز و با جمعیت بیش از ۴ میلیون نفری جامعه بیکاران در سطح کشور، عملاً نیاز به وجود و عملکرد مراکز مشاوره شغلی و کاریابی در سطح کشور بیشتر از همیشه به چشم می‌خورد. البته شایان ذکر است که تناسب کمی کارجویان و فرصت‌های شغلی، صرفاً تنها عامل اثرگذار و تعریف کننده ماهیت فعالیت مراکز کاریابی نیست و وظایف مهم‌تری در حوزه، معرفی شغل‌های مرتبط به افراد در خصوص نوع تحصیلات و مهارت آن‌ها، کمک در راستای یافتن افراد دارای مهارت و برقراری ارتباط موثر و دو سویه بین آن‌ها و بنگاه‌های تولیدی و خدماتی نیازمند نیروی کار، ساماندهی و چینش افراد در سطوح مختلف تحصیلاتی، تجربی و مهارتی در مسیر یافتن سریعتر شغل مورد نظر و بسیاری دیگر از خدمات مشاوره‌ای حوزه اشتغال را برعهده دارند. در واقع دفاتر کاریابی خصوصی و دولتی به عنوان ارائه‌دهندگان خدمات راهنمایی و مشاوره شغلی، مراکز اتصال افراد جویای کار به بازار کار هستند و در طی این روند، مهم‌ترین هدف یعنی یافتن شغل مناسب برای افراد در کوتاه‌ترین زمان ممکن و معرفی نیروی کار مورد نظر به کارفرمایان را بر عهده دارند. به عبارتی می‌توان گفت که کاریابی‌ها و مراکز مشاوره شغلی بازوی توانمندی برای دولت در شناسایی فرصت‌های شغلی و تامین نیروی کار به شمار می‌روند و سهم بالایی در ایجاد اشتغال، کاهش بیکاری و برقراری تعادل میان عرضه و تقاضا در بازار کار دارند. نقش کمرنگ کاریابی‌ها در هدایت نیروی کار بر اساس تازه‌ترین گزارش‌ها، در کشورهای توسعه یافته جهان بیش از ۵۰ درصد نیروی کار مورد نیاز، توسط کاریابی‌ها جذب می‌شوند و این در حالی است که این میزان در کشور ما در بهترین شرایط، حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد است، اما با این حال کاریابی‌ها سهم بسزایی در تامین نیروی کار مورد نیاز و معرفی فرصت‌های شغلی مناسب برای جوانان و جویندگان کار دارند و البته به لحاظ کمی و کیفی باید شرایط بهتری برای فعالیت این مراکز در کشور فراهم شود. یافتن شغل مناسب با شرایط هر فرد مانند تحصیلات، تجربه و مهارت یکی از بزرگترین چالش‌های حاضر در کشور است و با نگاهی به حوزه آماری و نرخ بیکاری و عواملی مانند تحریم و شرایط ایجاد شده کرونایی که تشدید کننده شرایط نامناسب اشتغال در کشور است، این مهم بیش از پیش باید در سیاست‌گذاری‌ها مورد توجه باشد. در این بین یافتن شغل مناسب که بتواند ضمن تامین درآمد و رفع نیاز مالی، رضایت شغلی فرد را برانگیزد، دغدغه‌ای است که غالب افراد با آن روبه رو هستند و بر این اساس، شناسایی استعدادها، توانایی‌ها و شرایط روحی و جسمی فرد برای پذیرش یک شغل از اهمیت بالایی برخوردار است و در این راستا مشاوره شغلی می‌تواند با بررسی و انطباق ویژگی‌های فردی با شغل مورد نظر در یافتن شغل مناسب، نقش موثری داشته باشد. کشورهای پیشرفته از بدو ورود نیروی کار به بازار، تا کاریابی و سپس سازگاری با محیط کار، مسیر شغلی را مورد مطالعه قرار داده و پژوهش‌های بسیاری در این زمینه صورت داده‌اند و در کشور ما نیز رشته مشاوره شغلی با این هدف شکل گرفته اما به دلایل متعددی از ارائه خدمات به متقاضیان بازمانده و بهره‌گیری از توانمندی‌ها و پتانسیل‌های بالای مراکز مشاوره شغلی و کاریابی‌ها مغفول مانده و از این رو شایسته است که مراکز کاریابی با ایجاد تحول و تغییر رویکرد نقش فعالتری در بازار کار کشور ایفا کنند. معرفی فرصت‌های شغلی از طریق سامانه جدید وزارت کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان متولی اصلی اشتغال در سطح کشور و هماهنگ کننده، تسریع‌بخش و ایجاد کننده زمینه اشتغالزایی در کشور، در سال‌های اخیر با ایجاد و گسترش بسترهای تسهیل‌گر ارتباط کارجو و کارفرما در قالب مراکز مشاوره شغلی و کاریابی‌ها و تلاش در حمایت از آن‌ها گام مهمی در این زمینه برداشته است. هفته گذشته، عیسی منصوری، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پورتال هدایت نیروی کار و کاریابی‌ها را در همین راستا معرفی کرد و گفت: این پورتال به درخواست دفتر هدایت نیروی کار و کاریابی‌ها برای معرفی فرصت‌های شغلی به جویندگان کار تهیه و طراحی شده است که جایگزین مناسبی برای سامانه قبلی است. وی با اشاره به اینکه این پورتال نتیجه همکاری تنگاتنگ معاونت توسعه کارآفرینی، اداره کل هدایت نیروی کار و مرکز فناوری اطلاعات وزارتخانه است، تصریح کرد: کاریابی‌های داخلی سراسر کشور، جویندگان کار و کارآفرینان با مراجعه به آن اطلاعات خود را وارد می‌کنند، سپس کارجو فرصت شغلی و کاریابی مورد نظر را انتخاب کرده و با پرداخت هزینه تعریف شده معرفی نامه دریافت و به کارگاه مورد نظر هدایت می‌شود. آمار فعالیت کاریابی‌ها در سال ۱۳۹۹ شایان ذکر است که طی ۹ ماهه سال ۱۳۹۹، دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی‌های غیردولتی بیش از ۱۸۶ هزار و ۵۹۰ نفر از بیکاران را ثبت نام کرده و موجب جذب ۴۶ هزار و ۶۵۱ نفر به بازار کار شده‌اند. بر اساس آخرین آمارها بیش از۸۲۰ موسسه مشاوره شغلی و کاریابی داخلی و ۱۷۳ مرکز کاریابی خارجی در کشور مشغول فعالیت هستند که شیوع ویروس کرونا همچون بخشهای دیگر بر فعالیت آنها اثرگذار بوده است به نحوی که در سال جاری حدود ۵۰ مرکز کاریابی به دلایل متعدد از جمله غیر فعال بودن کسب و کار، کم کاری، کرونا و ... دچار رکود و تعطیلی شده‌اند. فعالیت ۳۲۰ مرکز مشاوره و هدایت شغلی با توجه به اینکه بخش مهمی از روند مشاوره و هدایت شغلی در قالب فعالیت‌های سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای قابل تعریف و ارائه است، علی اوسط هاشمی، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رییس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای هفته گذشته در جریان نشست خبری با اشاره به اهمیت و ضرورت فعالیت و گسترش مراکز مشاوره و هدایت شغلی گفت: بیش از ۳۲۰ مراکز مشاوره و هدایت شغلی وجود دارد که در حین تحصیل آگاهی لازم را به دانشجویان ارائه می‌دهند و سعی داریم که دامنه این کار را وسیع تر کنیم و در این زمینه با دانشگاه آزاد به این نتیجه رسیده‌ایم که یک درس از دروس دانشجویان این دانشگاه در مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای پاس شود. معاون وزیر کار همچنین پیش از این از ایجاد مراکز مشاوره شغلی در شهرهای جدید سخن گفت و با اشاره به اینکه شهرهای جدید نیاز به قاعده و قوانین جدید و تغییر الگو دارد تا در کنار آموزش کاربری های مهارتی را برای انسان تدارک ببینند، اظهار داشت: هدایت ساکنان این شهرها با ارائه مشاوره و شناسایی استعدادشان و فرهنگ سازی می تواند علاوه بر توسعه، این شهرها را به الگویی برای سایر شهرهای حاشیه کلان شهرها تبدیل کند. حمایت شریعتمداری از توسعه فعالیت کاریابی‌ها محمد شریعتمداری، وزیر تعاون، کار ور فاه اجتماعی در نشست با نمایندگان انجمن صنفی کاریابی‌های تهران و البرز که در ماه جری برگزار شد، بر تشکیل کمیته‌ای برای حل مشکلات کاریابی‌های داخلی تاکید کرد و گفت: در ۴۰ روز آینده باید برای تسهیل و تسریع در فرایندها و فعالیت‌های کاریابی‌ها ریل‌گذاری تثبیت شده‌ای بگذاریم و از این رو باید کمیته‌ای با حضور نمایندگانی از معاونت‌های توسعه کارآفرینی و اشتغال، روابط کار، مرکز فناوری اطلاعات، ارتباطات و تحول اداری و نماینده کاریابی‌ها تشکیل و نشست‌های هفتگی برگزار شود. وی در خصوص امکان ارائه فرایند احراز هویت حضوری برای ثبت دادخواست توسط دفاتر کاریابی گفت: پیشنهاد اولویت قرار گرفتن دفاتر کاریابی در کنار سایر موسسات برای احراز هویت حضوری و ثبت دادخواست را در شورای عالی کار مطرح می‌کنیم و البته لازم است که در همه فرایندهای کاری، شفاف‌سازی عمق پیدا کند که امکان هیچ سوء استفاده‌ای از سوی دفاتر کاریابی به وجود نیاید و برای این مسیر ساز و کارهای نظارتی را ارائه کنید تا بدون هیچ فسادی کار پیش رود.