بدترشدن معضل اعتیاد با دسترسی چند دقیقه‌ای به مواد

به گزارش آتیه‌آنلاین، علی آقامحمدی در نهممین جلسه طرح تحول محلات کشور که روز گذشته ۱۱ مرداد در محل وزارت کشور برگزار شد اعتیاد را از مهم‌ترین عوامل گسترش آسیب‌های اجتماعی در کشور خواند و گفت: آموزش عمومی و همگانی با استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای بزرگ در کشور از جمله راهکارهای جدی در جلوگیری از افزایش اعتیاد به خصوص در نسل‌های جدیدتر است. وی با تاکید بر اینکه اعتیاد از مهم‌ترین و اساسی‌ترین آسیب‌های اجتماعی در محلات و مناطق حاشیه‌نشین کشور است بر توجه و تمرکز بر کاهش آسیب‌های اجتماعی به ویژه موضوع اعتیاد تاکید کرد. این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بر جلوگیری از تبدیل شدن محلات کشور به محلی برای توزیع و فروش مواد مخدر اشاره کرد و گفت: دستگاه‌هایی نظیر هلال احمر، سازمان شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌های خدمات رسان امروز در محلات کشور فعال شدند و باید با بهره‌گیری از همه ظرفیت‌ها این امکان ایجاد نشود که محلات به مکان فروش مواد مخدر تبدیل شود. بنابر اذعان مسوولان و هشدار اغلب کارشناسان چالش و زنگ خطر سهولت دسترسی به موادمخدر در جامعه به صدا درآمده است، گواه این واقعیت تلخ رسانه‌ای شدن اخباری از این دست از زبان خود مسوولان است؛ فرید براتی‌سده، روانشناس و کارشناس پیشگیری و درمان اعتیاد در این‌باره می‌گوید: «عوامل محیطی که مواد را در دسترس افراد قرار می‌دهد به سمتی رفته که هر کس طالب باشد، می‌تواند به آسانی به آن دسترسی پیدا کند. حتی اخیرا درب خانه هم می‌آورند و تحویل می‌دهند و سوداگران به نوعی سرویس سفارش درب منزل راه انداخته‌اند. بیشتر فروشندگان مواد مخدر از ظرفیت فضای مجازی نیز سوءاستفاده می‌کنند.» دسترسی سریع و گاه کمتر از ۵ دقیقه به مواد مخدر همچنین سعید صفاتیان رییس کارگروه کاهش تقاضای اعتیاد مجمع تشخیص مصلحت نظام در این‌باره آمارهای دقیق‌تری ارایه می‌کند و می‌گوید: «در ایران سالانه یک‌میلیون نفر معتاد به ۸ هزار مرکز درمانی ویژه معتادان مراجعه می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که قیمت موادمخدر روزبه‌روز نسبت به نرخ تورم پایین‌تر می‌آید و در فضای مجازی یا با یک تلفن در کمتر از ۷ دقیقه می‌توان به مواد مخدر دسترسی پیدا کرد. علی قائدنیای جهرمی دکترای روانشناس بالینی نیز در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین گفت: دسترسی سریع و گاه کمتر از ۵ دقیقه به مواد مخدر بسیار نگران‌کننده است و شناسایی دقیق راه‌های دسترسی، مقابله و اقدام قانونی در این زمینه ضرورتی قابل توجه است. وی در پاسخ به دلایل دسترسی به مواد مخدر در کشور تاکید کرد: پیشتر تعداد توزیع‌کنندگان نسبت به زمان حال کمتر بود، وخامت روزافزون وضعیت اقتصادی، به افزایش میزان توزیع‌کنندگان مصرف دامن زده است و به نظر می‌رسد تورم و بالارفتن هزینه‌های زندگی و همچنین بروز دیگر آسیب‌های اجتماعی ناشی از سختی معیشت بسیاری از افراد را به سمت خرید و فروش مواد ترغیب کرده است. عدم اجرای مجازات در حوزه خرید و فروش مواد مخدر  این مشاور بالینی عدم اجرای قوانین را در این مساله موثر دانست و افزود: عدم اجرای مجازاتی که برای این جرایم در نظر گرفته شده، افراد را نسبت به عواقب این مساله نترس کرده است، بارها اتفاق می‌افتد پس از دستگیری توزیع‌کننده بلافاصله و حتی در اغلب موارد پیش از ارجاع پرونده به دادگاه آزاد می‌شود. ناگفته نماند که البته عملا زندان‌های ما کشش چندانی برای نگهداری این حجم از دستگیری را ندارند. وی صفحات اینترنتی خرید و فروش مواد را در دسترسی سریع به مواد مخدر موثر دانست و تصریح کرد: این موضوع نقش زیادی در کاهش چندین برابری مدت زمان دسترسی به مواد دارد. الان مصرف‌کنندگان به راحتی و در چشم بهم‌زدنی ثانیه‌ای و بی‌ترس از ساقی و دیگر مسائل به راحتی سفارش خود را ثبت و با پیک سریعا دریافت می‌کنند. او که مدیرعامل یک موسسه کاهش آسیب اجتماعی است،  با تاکید بر اینکه « عطاری‌ها هم در این موضوع بی‌تاثیر نیستند»، تاکید کرد: عملا اگر دقت کنیم می‌بینیم که در اغلب عطاری‌های سطح شهر، انواع ماده‌مخدر و محرک وجود دارد و به فروش می‌رسد. حالا عطاری‌هایی که کمی معتقدتر هستند روی در مغازه‌ها نوشته‌اند که هیچ گونه ماده ترک اعتیادی ندارند اما اغلب آن‌ها نیز متادون، قرص‌های بوپرنورفین، مواد محرک و... می‌فروشند. قائدنیای جهرمی با اشاره به ضرورت ‌کاهش قدرت دسترسی مردم به مواد مخدر، اعلام کرد: برای توانمندسازی محیطی نگاه ما این است که با کاهش قدرت دسترسی مردم به مواد مخدر و یا هر آسیب دیگری، میزان آسیب‌پذیری را به حداقل برسانیم اما اصل موضوع فراتر از کاهش قدرت دسترسی است و توانمندسازی فردی باید در سطحی انجام شود که حتی اگر محیط اطراف لبریز از آسیب باشد، افراد محکم و بی‌لغزش سلامت خود را حفظ کنند و آلوده نشوند. ضرورت اتخاذ نگاه جامع و راهبردی در مساله اعتیاد  حال که به اذعان مسوولان امر کشور در مواجهه با مساله اعتیاد با چالش‌های دسترسی سریع به مواد مخدر و محرک، کاهش سن جمعیت معتادان، زنانه شدن اعتیاد و آلودگی بیشتر محلات حاشیه نشین و...روبرو شده است به نظر می‌رسد مقابله و درمان این مساله نیازمند اتخاذ نگاهی جامع و راهبردی در حوزه کاهش آسیب‌های اجتماعی از جمله اعتیاد در کشور است و مهم‌تر اینکه در جهت شناسایی نیازهای فرد معتاد که زمینه‌ساز روی آوری او به مواد مخدر است اقدامات آسیب شناختی صورت بگیرد، طراحی و اجرای الگوی بومی مشخص در جهت کنترل این معضل در محلات کشور، باید در اولویت قرار گیرد و با نظارت جدی بر عملکرد دستگاه‌های امنیتی، قضایی، امدادی و سازمان شهرداری ها و... به گونه‌ای از ظرفیت‌های موجود در جهت شناسایی، کنترل و درمان این مساله بهره گرفته شود که نه تنها از تبدیل شدن محلات به مکان فروش مواد مخدر جلوگیری به عمل آید بلکه با درمان ریشه‌ای این مساله خانمان‌سوز، بستر حفاظت کشور از بروز و افزایش دیگر تبعات آن نظیر طلاق و خشونت خانوادگی و ... ایجاد و هموار شود.