بازگشت آرام اشتغال به شرایط پیش از کرونا

به گزارش آتیه‌آنلاین، حوزه فعالیت کسب و کارها، شرایط کار جامعه کارگری، تلاش کارفرمایان و کارآفرینان در مسیر اشتغال، تولید و بهره‌وری و همچنین فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی دولت‌ها در جهان در این مدت، به شدت مورد هجمه کرونا قرار گرفته و آثار آسیب‌های فراوان ناشی از این بیماری در حوزه‌های فعالیت اقتصادی و کسب و کار در همه کشورها قابل مشاهده است. نکته‌ای که شاید بیشتر از همه در حوزه آسیب‌های کسب و کار در مدت همه گیری کرونا باید مورد توجه قرار گیرد، تعطیلی کارگاه‌ها و بیکاری‌های ناشی از این پاندمی در جهان است که منجر به از دست رفتن اشتغال بسیاری از کارگران در سطح جهان و کشورمان شد. آثار مخرب کرونا بر کسب و کار در جهان بر اساس گزارش‌های موجود، کرونا ۸۷ درصد نیروهای کار در جهان را تحت تاثیر قرار داده و معادل ۲۵۵ میلیون شغل تمام وقت را از بین برده و همچنان بیش از ۱۳۰ میلیون فرصت شغلی در سال جاری را تهدید می‌کند. سال گذشته، سازمان جهانی کار اعلام کرد که کووید ۱۹ تابحال در حدود ۹۰ درصد نیروهای کار در جهان را تحت تاثیر قرار داده است و «گای رایدر» دبیرکل سازمان بین المللی کار از بانک جهانی و صندوق بین المللی پول خواست تا برای حمایت از کسب و کارها و شاغلین در برابر پیامدهای اقتصادی ویروس کرونا، هر چه زودتر دست به کار شوند؛ چرا که این حمایت‌ها به ویژه برای کسب و کارهای آسیب پذیر و کشورهای در حال توسعه ضروری خواهد بود. بر اساس اعلام سازمان بین‌المللی کار، پاندمی کرونا معادل ۲۵۵ میلیون شغل تمام وقت را از بین برده است و تعداد مشاغل از دست رفته در سال ۲۰۲۰ رکورد بی‌سابقه‌ای زد و ۱۱۴ میلیون نفر بیکار شدند که در این میان زنان و جوانان بیش از همه آسیب دیدند. گفتنی است که ویروس مرگبار کرونا در سال ۲۰۲۱ میلادی نیز بیش از ۱۳۰ میلیون فرصت شغلی دیگر را تهدید می‌کند و بر این اساس کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه کارگری از دولت‌ها خواسته تا ایجاد اشتغال را به عنوان یکی از اهداف اصلی خود درنظر بگیرند و تضمین بهبود و اشتغال پایدار بر مبنای اساسنامه سازمان بین‌المللی کار مدنظر قرار دهند. پیش‌بینی بیکاری ناشی از کرونا در ۲۰۲۲ مدیرکل سازمان بین‌المللی کار در تازه‌ترین آمار این نهاد بین‌المللی از حذف ۲۶ میلیون فرصت شغلی در سال آینده میلادی خبر داده است و تعداد بیکاران در آن برهه زمانی را ۲۰۵ میلیون نفر برآورد کرد. بر اساس برآوردهای کارشناسان حوزه اقتصاد و کسب و کار، میلیون‌ها انسان در سراسر جهان در دوران شیوع کرونا از حدود یکسال نیم قبل، شغل خود را از دست داده و بیکار شده‌اند یا ساعات کاری آن‌ها کاهش یافته است و اگر شاهد گردش چرخ‌های اقتصاد به طور کامل هم باشیم، بازهم آثار ناشی از این شیوع این ویروس در سطح کشورهای جهان کاملاً قابل مشاهده خواهد بود. بر اساس اعلام دبیرکل سازمان بین‌المللی کار(ILO)، تاثیر ویروس مرگبار کووید ۱۹ بر بازار کار در جهان غیرقابل کتمان است و در این شرایط، ضرورت سیاست‌های بهبود نیروی انسانی و سیاست‌های انسان‌محور اهمیت فراوانی دارد و البته نابرابری‌های متعدد و روند رو به رشد آن نشان می‌دهد که سیاست‌های حمایتی در دوران پاندمی، شکست خورده‌اند. نیروی کار جوان بیشترین آسیب دیدگان شرایط کرونایی بر اساس آمار سازمان بین المللی کار، خطر بیکاری، زنان را نسبت به مردان بیشتر تهدید می‌کند و البته  آثار و تبعات منفی بیشتری در این حوزه گریبانگیر نیروی کار جوان در جهان خواهد شد. پیش بینی(ILO) در ارتباط با ورود فارغ التحصیلان به بازار کار در سال جاری و سال آینده این است که  فارغ‌التحصیلان جوان با دشواری‌های فراوانی وارد بازار کار خواهند شد و همچنین، معضلاتی که به دلیل از بین رفتن فرصت‌های شغلی به وجود می‌آیند، سال‌ها ادامه خواهند داشت و جوامع، نیروی کار، کسب و کارها و اقتصاد جهان را تحت تاثیر قرار خواهد داد. امیدواری در بازگشت به کار افراد بیکار شده نکته قابل اشاره و نقطه امیدواری این است که در این شرایط خاص و پس از نزدیک به دوسال از شیوع کرونا در جهان، به آرامی و با آغاز واکسیناسیون کرونا در جهان و همچنین با تدابیر و سیاست‌های اتخاذی دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی در حمایت از کسب و کارها و کارگران آسیب دیده از شیوع این بیماری، در چند ماه اخیر شاهد شروع به کار دوباره کارگاه‌ها و بازگشت کارگران به اشتغال هستیم. بازگشت بخش قابل توجهی از افراد بیکار شده در جهان به کار و اشتغال مجدد آن‌ها در کارگاه‌های خود، نشان از اثربخشی برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌های جهانی و دولت‌ها در قبال حمایت از کسب و کارها در مقابله با کرونا است. حمایت دولت از کسب و کارها در کشورمان نیز در مدت همه‌گیری کرونا، حمایت‌های دولت را در شرایط خاص از کسب و کارها و افراد آسیب دیده شاهد بوده‌ایم اثرات آن در برخش بخش‌ها قابل مشاهده است. دولت سال گذشته حمایت‌های مستقیم چشم‌گیری از خانوارها و کسب‌وکارهای آسیب دیده از کرونا انجام داد که براساس آن ۸۹۰۰ میلیارد تومان (۶۶۰۰ میلیاردتومان تسهیلات اشتغال محور و بنگاه محور به رسته‌های ۱۴گانه و ۲۳۰۰ میلیارد تومان شرکت‌های بزرگ حمل و نقل ریلی و هوایی) تسهیلات ارزان قیمت به کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از کرونا و ۴۹۵۰۰ میلیارد تومان به خانوارها در قالب وام ودیعه مسکن و تسهیلات یک میلیونی مرحله اول و دوم و بسته‌های معیشتی و ماهانه و ۲۰۰۰ میلیارد تومان مقرری بیمه بیکاری به شاغلان بیکارشده و ۱۷۰۰۰میلیارد تومان به بخش درمان پرداخت کرد. دولت علاوه بر فعالیت‌ها و سیاست‌گذاری در حوزه حمایت از کسب و کارها در سال سال ۱۳۹۹، با امهال بدهی‌های مالیاتی و بخشودگی جرایم، اعطای تسهیلات ویژه و ارزان قیمت کرونایی به کسب‌وکارها، تعویق بازپرداخت اقساط وام‌ها، برنامه ویژه و گسترده حمایتی از کسب‌وکارهای آسیب دیده از کرونا را در سال ۱۴۰۰ نیز تصویب و ابلاغ کرد. مطابق آمارهای رسمی موجود، گزارش مقایسه‌ای تعداد شاغلین به تفکیک فعالیت اقتصادی (بهار و تابستان ۱۳۹۸-۱۳۹۹) از سوی وزارت کار حاکی از این است که تعداد شاغلین در بهار ۹۹ نسبت به بهار سال ۹۸ بیش از ۱.۴۵۵.۰۰۰ نفر کاهش داشته‌اند که دلیل اصلی این کاهش تاثیر شیوع بیماری کرونا بوده است. ولی در تابستان ۹۹ کاهش تعداد شاغلین نسبت به فصل مشابه سال قبل حدود ۷۹۹۹.۰۰۰ نفر بوده است که حاکی از کاهش شدت تاثیر شیوع بیماری کرونا بر اشتغال کشور است. فهرست مشاغل و کسب‌وکارهای به شدت آسیب دیده از کرونا که مخاطب اصلی برنامه‌های حمایتی دولت هستند، پیش از این در قالب رسته‌های ۱۴گانه از سوی کارگروه مقابله با پیامدهای اقتصادی کرونا در سال ۹۹تدوین و اعلام شده بود. امسال نیز این فهرست از سوی کارگروه یاد شده اعلام خواهد شد. در ادامه سیاست‌های حمایتی دولت از کسب‌وکارهای به شدت آسیب‌دیده از کرونا در برنامه جامع ۱۴۰۰، حمایت‌های مالیاتی، بیمه‌ای و تسهیلاتی بانکی و غیربانکی با هدف کاهش هزینه‌های کسب‌وکارهای آسیب دیده و به تعویق انداختن تعهدات مالی آن‌ها به دولت تصویب و ابلاغ شده است. بازگشت به‌کار بیش از ۵۰ درصد افراد بیکار شده در خردادماه ۱۴۰۰ بود که عیسی منصوری، معاون اشتغال وزارت کار درباره آمار بیکاری‌ها و ریزش‌اشتغال گفت: از نزدیک به ۲میلیون نفر ریزش اشتغال، یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر بازگشت به کار داشتند، در حوزه بیمه بیکاری حدود ۷۳۰هزار نفر مشمول این برنامه اختصاصی دوره کرونا شدند و بخشی از این افراد ۲۵۰ هزار نفر همچنان مشمول دریافت بیمه بیکاری هستند و نیازمند منابع جدیدی خواهیم بود. حاتم شاکرمی، معاون روابط کار وزارت تعاون نیز در روزهای گذشته از بازگشت ۵۵۰ هزار شاغل به چرخه کار خبر داد. معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: در دو سال گذشته بیش از ۸۰۰ هزار شغل در کشور از دست رفت، اما با تداوم همکاری کارفرمایان و کارآفرینان، در کمتر از سه ماه ۵۵۰ هزار شاغل به چرخه کار بازگشتند. به گزارش آتیه‌آنلاین، شاکرمی در سومین جشنواره حاتم (حمایت از تولید ملی) که در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار شد، تاکید کرد: باید از عملکرد درخشان برخی واحدها که در شرایط دشوار تحریم و کرونا نیروهای خود  را حفظ کردند، قدردانی کرد.